Μέχρι χθες η λέξη ήταν μία: αυτοδυναμία. Τώρα, όμως, ένας βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας ανοίγει δημοσίως τον κατάλογο των πιθανών κυβερνητικών εταίρων και αναρωτιέται τι θα γίνει εάν ούτε στις δεύτερες εκλογές υπάρξει αυτοδυναμία. Όταν ένα κυβερνητικό στέλεχος αρχίζει να συζητά Βελόπουλο, Λατινοπούλου, Νίκη, Σαμαρά ακόμη και ένα ενδεχόμενο κόμμα Καρυστιανού, τότε κάτι έχει αλλάξει. Η αυτοδυναμία μπορεί να παραμένει επισήμως ο στόχος του Μαξίμου, αλλά μέσα στη ΝΔ κάποιοι φαίνεται ότι έχουν ήδη αρχίσει να προετοιμάζονται για την επόμενη ημέρα.
Να λοιπόν που αρχίζουν σιγά σιγά οι παραδοχές.
Όχι ακόμη από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Όχι από τον Παύλο Μαρινάκη.
Όχι επισήμως από το Μέγαρο Μαξίμου.
Αλλά από βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας.
Και πολλές φορές στην πολιτική αυτό ακριβώς έχει μεγαλύτερη σημασία.
Γιατί άλλο είναι αυτό που οφείλει να λέει επισήμως ένας πρωθυπουργός ο οποίος ζητά αυτοδυναμία και άλλο αυτό που αρχίζουν να συζητούν οι βουλευτές του όταν κοιτάζουν τους αριθμούς.
Ο βουλευτής Β΄ Θεσσαλονίκης της ΝΔ Θεόδωρος Καράογλου άνοιξε σήμερα μια συζήτηση που μέχρι πριν από λίγο καιρό στο κυβερνητικό στρατόπεδο περίπου απαγορευόταν:
Με ποιον θα κυβερνήσει η Νέα Δημοκρατία εάν δεν έχει αυτοδυναμία;
Και δεν έμεινε στη θεωρία.
Έδωσε και ονόματα.
Βελόπουλος.
Φωνή Λογικής.
Νίκη.
Ένα ενδεχόμενο κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού.
Ένα ενδεχόμενο κόμμα του Αντώνη Σαμαρά.
Ουσιαστικά, ένας εν ενεργεία βουλευτής της κυβερνητικής πλειοψηφίας άνοιξε δημοσίως ολόκληρο τον χάρτη των πιθανών συνεργασιών στα δεξιά της ΝΔ.
Και αυτό δεν είναι καθόλου μικρή πολιτική είδηση.
Από το «αυτοδύναμη ΝΔ» στο «και μετά τι κάνουμε;»
Η πιο αποκαλυπτική φράση του Καράογλου δεν είναι καν τα ονόματα.
Είναι η ερώτηση που έθεσε ο ίδιος:
«Ωραία, πάμε σε δεύτερες εκλογές και δεν έχουμε αυτοδυναμία και δεν έχει και το ΠΑΣΟΚ, τι θα κάνουμε; Τρίτες εκλογές; Και μετά;»
Σταθείτε λίγο εδώ.
Γιατί μέσα σε αυτές τις λίγες λέξεις βρίσκεται ολόκληρο το πολιτικό πρόβλημα της Νέας Δημοκρατίας.
Μέχρι σήμερα η επίσημη γραμμή είναι γνωστή.
Στόχος η αυτοδυναμία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αποκλείσει σενάρια συνεργασίας.
Ο Παύλος Μαρινάκης έχει κινηθεί στην ίδια κατεύθυνση.
Η ΝΔ επιχειρεί να πείσει ότι μπορεί και πάλι να διεκδικήσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Και ξαφνικά ένας βουλευτής της δεν συζητά απλώς τι θα γίνει μετά τις πρώτες εκλογές.
Συζητά τι θα γίνει εάν ούτε οι δεύτερες εκλογές δώσουν αυτοδυναμία.
Αυτό δεν αποτελεί επίσημη εγκατάλειψη του στόχου της αυτοδυναμίας.
Αποτελεί όμως κάτι πολιτικά εξαιρετικά ενδιαφέρον:
την πρώτη δημόσια προετοιμασία για το ενδεχόμενο αποτυχίας της.
Γιατί εάν ήσουν βέβαιος για την αυτοδυναμία, δεν θα μοίραζες από τώρα προσκλήσεις
Εδώ βρίσκεται η ουσία.
Όταν πιστεύεις πραγματικά ότι θα κυβερνήσεις μόνος σου, δεν χρειάζεται να απαριθμείς τους πιθανούς εταίρους σου.
Δεν χρειάζεται να εξηγείς ποιο κόμμα θεωρείς δημοκρατικό και ποιο όχι.
Δεν χρειάζεται να εξετάζεις εάν μπορείς να συνεργαστείς με τον Βελόπουλο.
Με τη Φωνή Λογικής.
Με τη Νίκη.
Με τον Σαμαρά.
Δεν χρειάζεται καν να κατασκευάζεις το σενάριο:
Πρώτες εκλογές.
Χωρίς αυτοδυναμία.
Δεύτερες εκλογές.
Πάλι χωρίς αυτοδυναμία.
Και μετά;
Ακριβώς αυτό το «και μετά;» είναι που προδίδει την αγωνία.
Γιατί η πολιτική συζήτηση στο εσωτερικό της ΝΔ φαίνεται να περνά σταδιακά από το:
«Πώς θα πάρουμε αυτοδυναμία;»
στο:
«Τι κάνουμε αν δεν την πάρουμε;»
Και πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικές συζητήσεις.
Οι δημοσκοπήσεις έχουν αλλάξει το λεξιλόγιο
Δεν συμβαίνει τυχαία.
Η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται δημοσκοπικά πολύ μακριά από τα ποσοστά του 2019 και κυρίως του 2023.
Το 40,56% των τελευταίων εθνικών εκλογών αποτελεί πλέον μακρινή ανάμνηση.
Και όσο οι μετρήσεις επιμένουν να καταγράφουν τη ΝΔ σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα, τόσο δυσκολότερο γίνεται να παρουσιάζεται η αυτοδυναμία σαν περίπου φυσιολογική εξέλιξη.
Άλλο να ξεκινάς από το 40%.
Και άλλο να προσπαθείς να κατασκευάσεις αυτοδύναμη κοινοβουλευτική πλειοψηφία από πολύ χαμηλότερη αφετηρία.
Αυτό το γνωρίζουν στο Μαξίμου.
Το γνωρίζουν οι υπουργοί.
Και προφανώς το γνωρίζουν και οι βουλευτές.
Γι’ αυτό αρχίζουν να κοιτάζουν γύρω τους.
Και πού κοιτάζουν; Δεξιότερα
Εδώ η δήλωση Καράογλου γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.
Γιατί μετά την άρνηση του ΠΑΣΟΚ, η κατεύθυνση που προτείνει είναι σαφής:
δεξιά.
Και μάλιστα αρκετά δεξιότερα.
Προς τον Κυριάκο Βελόπουλο.
Προς τη Φωνή Λογικής.
Προς τη Νίκη.
Προς έναν πιθανό νέο πολιτικό φορέα του Αντώνη Σαμαρά.
Ο ίδιος συμπεριλαμβάνει ακόμη και ένα υποθετικό κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού.
Αυτό δημιουργεί ένα τεράστιο πολιτικό ερώτημα για τη ΝΔ.
Τόσα χρόνια το Μέγαρο Μαξίμου επένδυσε στην εικόνα μιας μεγάλης κεντροδεξιάς παράταξης που καταλαμβάνει τον χώρο από το παραδοσιακό κέντρο έως τη δεξιά.
Τώρα ένας βουλευτής της λέει ουσιαστικά:
Αν δεν μας φτάνουν οι δικές μας ψήφοι, πρέπει να κοιτάξουμε αυτούς που βρίσκονται δεξιότερά μας.
Πολιτικά, αυτό είναι μετατόπιση ολόκληρης της συζήτησης.
Από το 41% στην αναζήτηση εταίρων
Ας θυμηθούμε πού βρισκόμασταν πριν από λίγα χρόνια.
41%.
Πολιτική κυριαρχία.
Κατακερματισμένη αντιπολίτευση.
Συζητήσεις ακόμη και για το πόσα χρόνια θα μπορούσε να παραμείνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρωθυπουργός.
Η αυτοδυναμία παρουσιαζόταν περίπου ως αυτονόητη συνθήκη.
Και τώρα;
Τώρα συζητάμε αν μετά από δεύτερες εκλογές θα χρειαστεί ο Βελόπουλος.
Η Λατινοπούλου.
Η Νίκη.
Ο Σαμαράς.
Αυτή και μόνο η απόσταση περιγράφει καλύτερα από οποιαδήποτε δημοσκόπηση τη φθορά που έχει υποστεί η Νέα Δημοκρατία.
Από το «ποιος μπορεί να μας κερδίσει;» περάσαμε στο «ποιος μπορεί να κυβερνήσει μαζί μας;».
Και αυτό είναι τεράστια πολιτική αλλαγή.
Το ΠΑΣΟΚ έκλεισε την πόρτα και άρχισε το ψάξιμο
Υπάρχει βεβαίως ένας ακόμη παράγοντας.
Το ΠΑΣΟΚ έχει απορρίψει τη συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία.
Αυτό στενεύει δραματικά τις διαθέσιμες επιλογές μιας ΝΔ που ενδεχομένως θα βρεθεί πρώτη αλλά χωρίς κοινοβουλευτική αυτοδυναμία.
Και κάπου εκεί αρχίζει η αριθμητική.
Εάν όχι ΠΑΣΟΚ, ποιος;
Ο Καράογλου έδωσε σήμερα τη δική του απάντηση.
Οι δεξιότερες πολιτικές δυνάμεις.
Και ίσως αυτή να είναι μόνο η αρχή μιας συζήτησης που θα ακούμε όλο και συχνότερα όσο πλησιάζουν οι εκλογές.
Γιατί όταν οι αριθμοί δεν βγαίνουν, οι ιδεολογικές αποστάσεις συνήθως αρχίζουν να μικραίνουν.
Και ο Μητσοτάκης τι θα κάνει;
Εδώ βρίσκεται πλέον το ενδιαφέρον.
Ο πρωθυπουργός έχει επενδύσει πολιτικά στην αυτοδυναμία.
Έχει αποκλείσει τις συνεργασίες.
Όμως τι θα συμβεί εάν το αποτέλεσμα της κάλπης είναι ακριβώς αυτό που περιγράφει ο βουλευτής του;
Πρώτη η Νέα Δημοκρατία.
Χωρίς αυτοδυναμία.
Αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης.
Δεύτερη κάλπη.
Και πάλι χωρίς αυτοδυναμία.
Θα πάει η χώρα σε τρίτες εκλογές;
Ή τότε θα ανακαλυφθεί η ανάγκη της «πολιτικής σταθερότητας»;
Θα εξακολουθεί ο Βελόπουλος να είναι πολιτικά απαγορευμένος;
Θα εξακολουθεί να αποκλείεται η Φωνή Λογικής;
Τι θα συμβεί με ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά;
Αυτά είναι πραγματικά πολιτικά ερωτήματα.
Και πλέον δεν τα θέτει η αντιπολίτευση.
Τα θέτει βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας.
Η λέξη «εκλιπαρούν» ίσως είναι ακόμη νωρίς – η αγωνία όμως είναι εδώ
Δεν χρειάζεται να υπερβάλουμε για να γίνει σκληρή η πολιτική κριτική.
Η Νέα Δημοκρατία δεν εκλιπαρεί επισήμως σήμερα κανέναν να συγκυβερνήσει μαζί της.
Ούτε ο Καράογλου έκανε επίσημη πρόταση συνεργασίας εκ μέρους της κυβέρνησης.
Αλλά το πολιτικό μήνυμα της παρέμβασής του είναι σαφές:
Ένα τμήμα της ΝΔ αρχίζει ήδη να σκέφτεται την εποχή μετά την αυτοδυναμία.
Και αυτό από μόνο του είναι είδηση.
Γιατί οι μεγάλες πολιτικές αλλαγές δεν ανακοινώνονται πάντοτε με συνέντευξη Τύπου.
Αρχίζουν με μία δήλωση.
Μετά με δεύτερη.
Ύστερα εμφανίζεται ένας ακόμη βουλευτής που λέει ότι «πρέπει να είμαστε ρεαλιστές».
Μετά κάποιος μιλά για «κυβέρνηση εθνικής ευθύνης».
Και κάποια στιγμή αυτό που χθες παρουσιαζόταν ως αδιανόητο εμφανίζεται ως η μόνη υπεύθυνη λύση.
Το έχουμε ξαναδεί στην ελληνική πολιτική.
Η αυτοδυναμία από βεβαιότητα έγινε σενάριο
Αυτό είναι τελικά το πραγματικό νέο της δήλωσης Καράογλου.
Όχι ότι αύριο το πρωί η ΝΔ θα συγκυβερνήσει με τον Βελόπουλο ή τη Λατινοπούλου.
Αυτό κανείς δεν μπορεί σήμερα να το γνωρίζει.
Το νέο είναι ότι η αυτοδυναμία έχει πάψει να αντιμετωπίζεται από όλους μέσα στη ΝΔ ως δεδομένος προορισμός.
Έχει γίνει ένα από τα πιθανά σενάρια.
Και όταν το κυβερνών κόμμα αρχίζει να συζητά δημοσίως το plan B, σημαίνει ότι κάποιοι δεν είναι καθόλου βέβαιοι πως θα πετύχει το plan A.
Ο Καράογλου απλώς είπε δυνατά αυτό που πιθανότατα συζητείται ήδη χαμηλόφωνα:
Κι αν δεν βγαίνουν οι αριθμοί, με ποιον θα κυβερνήσουμε;
Και αυτή είναι μια ερώτηση που πριν από λίγα χρόνια, στο κόμμα του 41%, θα ακουγόταν σχεδόν αδιανόητη.
Σήμερα ακούγεται από βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας.
Και ίσως αυτό να λέει περισσότερα για την πραγματική κατάσταση του κυβερνώντος κόμματος από εκατό δηλώσεις περί αυτοδυναμίας.
Γιατί στην πολιτική υπάρχει μια στιγμή που τα συνθήματα τελειώνουν και αρχίζει η αριθμητική.
Και στη Νέα Δημοκρατία φαίνεται ότι κάποιοι έχουν ήδη βγάλει το κομπιουτεράκι.
