Υπάρχουν φορές που τα σχόλια κάτω από ένα δημοσίευμα λένε περισσότερα από το ίδιο το δημοσίευμα.
Κάπως έτσι συνέβη με το πρόσφατο ρεπορτάζ για τη μεγάλη ανακαίνιση του Γενικού Νοσοκομείου Κεφαλονιάς.
Το έργο είναι πραγματικό.
Οι παρεμβάσεις είναι πραγματικές.
Τα 8,4 εκατομμύρια ευρώ είναι μια μεγάλη επένδυση για το Νοσοκομείο.
Κλινικές έχουν ήδη παραδοθεί, εγκαταστάσεις αντικαθίστανται, το κτίριο αλλάζει, δημιουργείται χώρος για τον μαγνητικό τομογράφο και ένα νοσοκομείο που είχε για πολλά χρόνια ανάγκη ουσιαστικής αναβάθμισης αποκτά επιτέλους σύγχρονες υποδομές.
Και όμως.
Κάτω από τις φωτογραφίες ενός Νοσοκομείου που αλλάζει, οι πολίτες επέμεναν σχεδόν μονότονα σε μία ερώτηση:
«Γιατρούς θα έχουμε;»
Και ίσως μέσα σε αυτές τις τρεις λέξεις βρίσκεται ολόκληρο το πρόβλημα της δημόσιας Υγείας στην Κεφαλονιά.
Δεν χρειάζεται να μηδενίσουμε ένα μεγάλο έργο
Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι από την αρχή.
Θα ήταν άδικο και πολιτικά επιπόλαιο να μηδενιστεί η ανακαίνιση επειδή το Νοσοκομείο αντιμετωπίζει πρόβλημα στελέχωσης.
Ένα νοσοκομείο χρειάζεται αξιοπρεπείς θαλάμους.
Χρειάζεται σύγχρονες ηλεκτρολογικές και μηχανολογικές εγκαταστάσεις.
Χρειάζεται κλιματισμό, προσβάσιμους χώρους, σύγχρονα ΤΕΠ, Μονάδα Τεχνητού Νεφρού, ανακαινισμένη Παθολογική και Μαιευτική Κλινική.
Χρειάζεται μαγνητικό τομογράφο.
Χρειάζεται ενεργειακή αναβάθμιση.
Χρειάζεται ασφαλείς και ανθρώπινες συνθήκες τόσο για τους ασθενείς όσο και για εκείνους που εργάζονται μέσα σε αυτό.
Η μετατροπή μιας αρχικής χρηματοδότησης 1,5 εκατ. ευρώ σε ένα συνολικό έργο 8,4 εκατ. ευρώ είναι σημαντική εξέλιξη για την Κεφαλονιά.
Και όσοι εργάστηκαν για να εξασφαλιστεί αυτή η χρηματοδότηση δικαιούνται να το πιστωθούν.
Όμως υπάρχει και η άλλη μισή αλήθεια.
Και αυτή είναι που φώναξαν σχεδόν αυθόρμητα οι πολίτες.
Ένα κτίριο δεν μπορεί να εξετάσει ασθενή
Το Νοσοκομείο μπορεί να γίνει πανέμορφο.
Μπορεί να αποκτήσει καινούργια πατώματα, κουφώματα, θαλάμους, τουαλέτες, κλιματιστικά και μηχανήματα.
Αλλά ένα κτίριο δεν μπορεί να εξετάσει έναν ασθενή.
Ούτε ένας μαγνητικός τομογράφος λειτουργεί μόνος του.
Ούτε μια ανακαινισμένη κλινική μπορεί να αντικαταστήσει τον γιατρό που λείπει.
Ούτε τα 8,4 εκατομμύρια ευρώ σε υποδομές απαντούν από μόνα τους στον πολίτη που προσπαθεί να κλείσει ένα ραντεβού και δεν μπορεί.
Και αυτή ακριβώς είναι η αντίφαση που αντιλήφθηκαν αμέσως πολλοί από όσους σχολίασαν.
«Τα ντουβάρια δεν γιατρεύουν κανέναν».
«Η εικόνα αλλάζει, όχι η πραγματικότητα».
«Τέλεια εικόνα… να είχε και γιατρούς».
Δεν χρειάζεται να συμφωνήσει κανείς με την απαξιωτική πλευρά αυτών των σχολίων για να αντιληφθεί το μήνυμα.
Ο κόσμος δεν ζητά μόνο καλύτερο Νοσοκομείο. Ζητά λειτουργικό Νοσοκομείο.
Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα του Καππάτου και της κυβέρνησης
Και εδώ ακριβώς αρχίζει η επόμενη πολιτική ευθύνη.
Ο Παναγής Καππάτος έχει κάθε λόγο να αναδεικνύει τη συμβολή του στη χρηματοδότηση και στην ανακαίνιση του Νοσοκομείου.
Εφόσον η αρχική πρόβλεψη των 1,5 εκατ. ευρώ έφτασε στα 8,4 εκατ., αυτό είναι ένα συγκεκριμένο και μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Δεν αρκεί όμως.
Ακριβώς επειδή έγινε το πρώτο μεγάλο βήμα, τώρα η απαίτηση γίνεται μεγαλύτερη.
Το επόμενο στοίχημα για τον βουλευτή και την κυβέρνηση είναι η στελέχωση.
Και αυτό πιθανότατα θα είναι πολύ δυσκολότερο από την ανακαίνιση.
Γιατί τα κτίρια χρηματοδοτούνται με ένα πρόγραμμα.
Οι άνθρωποι όμως πρέπει να πειστούν να έρθουν, να εργαστούν και κυρίως να παραμείνουν στην Κεφαλονιά.
Γιατί ένας γιατρός να έρθει στην Κεφαλονιά;
Αυτό είναι το ερώτημα που πρέπει επιτέλους να απαντηθεί χωρίς γενικόλογες διακηρύξεις.
Ένας γιατρός που θα επιλέξει ένα νησιωτικό νοσοκομείο έχει να αντιμετωπίσει διαφορετικές συνθήκες από έναν συνάδελφό του σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο.
Υπάρχει το κόστος της κατοικίας.
Υπάρχει η δυσκολία εξεύρεσης στέγης, ιδιαίτερα σε έναν τουριστικό προορισμό.
Υπάρχει η νησιωτικότητα.
Υπάρχει η επιστημονική απομόνωση που μπορεί να αισθάνεται ένας γιατρός σε ορισμένες ειδικότητες.
Υπάρχουν οι αυξημένες εφημερίες όταν οι συνάδελφοι είναι λίγοι.
Υπάρχει η οικογένεια που πρέπει να μετακινηθεί.
Άρα η λύση δεν μπορεί να είναι απλώς:
«Προκηρύξαμε τις θέσεις και δεν ήρθε κανείς».
Εάν οι προκηρύξεις επανειλημμένα δεν προσελκύουν προσωπικό, τότε πρέπει να αλλάξουν οι όροι.
Πραγματικά κίνητρα, όχι απλώς νέες προκηρύξεις
Εδώ χρειάζεται πλέον μια διαφορετική πολιτική για τα νησιωτικά νοσοκομεία.
Οικονομικά κίνητρα που να κάνουν πραγματική διαφορά.
Στεγαστική υποστήριξη.
Δυνατότητα αξιοποίησης δημόσιων ή δημοτικών ακινήτων για τη διαμονή γιατρών.
Κίνητρα μακροχρόνιας παραμονής.
Ενίσχυση των ειδικοτήτων στις οποίες υπάρχουν οι μεγαλύτερες ελλείψεις.
Και ένα σύστημα που να αναγνωρίζει ότι η Κεφαλονιά δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τα ίδια ακριβώς εργαλεία με ένα νοσοκομείο της Αθήνας.
Γιατί διαφορετικά μπορεί να φτιάξουμε εξαιρετικές εγκαταστάσεις και να ανακαλύψουμε στο τέλος ότι λείπει το σημαντικότερο συστατικό τους:
οι άνθρωποι.
Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι κρατούν όρθιο το σύστημα
Υπάρχει και κάτι ακόμη που δεν πρέπει να χαθεί μέσα στην πολιτική αντιπαράθεση.
Γιατροί, νοσηλευτές και υπόλοιπο προσωπικό που ήδη υπηρετούν στο Νοσοκομείο δίνουν καθημερινά τη δική τους μάχη.
Ένα από τα σχόλια το περιγράφει με τον δικό του τρόπο: κάποιοι γιατροί και νοσηλευτές «κάνουν μεγάλο αγώνα».
Αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο σημείο.
Όταν ένα σύστημα έχει κενά, αυτοί που παραμένουν μέσα σε αυτό αναλαμβάνουν μεγαλύτερο βάρος.
Περισσότερες εφημερίες.
Μεγαλύτερη πίεση.
Περισσότερη ευθύνη.
Και γι’ αυτό η συζήτηση για τη στελέχωση δεν αφορά μόνο όσους γιατρούς λείπουν.
Αφορά και αυτούς που ήδη βρίσκονται εδώ.
Το μήνυμα των σχολίων δεν πρέπει να αγνοηθεί
Φυσικά τα σχόλια του Facebook δεν αποτελούν δημοσκόπηση.
Δεν μπορούμε από μερικές δεκάδες ανθρώπους να συμπεράνουμε τι πιστεύει ολόκληρη η Κεφαλονιά.
Αλλά θα ήταν εξίσου λάθος να αγνοήσουμε το γεγονός ότι κάτω από ένα δημοσίευμα για μια επένδυση 8,4 εκατομμυρίων ευρώ η ίδια ερώτηση εμφανίστηκε ξανά και ξανά:
«Και οι γιατροί;»
Αυτό είναι πολιτικό μήνυμα.
Όχι επειδή το έγραψαν δέκα ή είκοσι άνθρωποι στο Facebook.
Αλλά επειδή δείχνει ποιο είναι το πρώτο πράγμα που έρχεται στο μυαλό ενός τμήματος των πολιτών όταν ακούει για το Νοσοκομείο.
Και όταν η πρώτη αντίδραση σε μια εντυπωσιακή ανακαίνιση δεν είναι «επιτέλους», αλλά «θα έχουμε γιατρούς;», τότε υπάρχει ένα έλλειμμα εμπιστοσύνης που δεν αντιμετωπίζεται με φωτογραφίες.
Να τελειώσει η ανακαίνιση – και μετά να αρχίσει η πραγματικά μεγάλη μάχη
Η Κεφαλονιά πρέπει να χαρεί την ανακαίνιση του Νοσοκομείου της.
Δεν υπάρχει κανένας λόγος να απαξιώνεται ένα έργο που είχε ανάγκη το νησί εδώ και δεκαετίες.
Το αντίθετο.
Πρέπει να ολοκληρωθεί.
Να παραδοθεί.
Να λειτουργήσει ο νέος εξοπλισμός.
Να αξιοποιηθεί κάθε ευρώ από τα 8,4 εκατομμύρια.
Και όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίησή του πρέπει να κριθούν δίκαια για αυτό που πέτυχαν.
Αλλά ακριβώς την επόμενη ημέρα πρέπει να ξεκινήσει –ή μάλλον να ενταθεί– η δυσκολότερη μάχη.
Να γεμίσουν οι καινούργιες κλινικές με γιατρούς και προσωπικό.
Γιατί το δίλημμα «κτίρια ή γιατροί» είναι στην πραγματικότητα λάθος.
Ένα σύγχρονο Νοσοκομείο χρειάζεται και τα δύο.
Χωρίς σύγχρονες υποδομές δεν μπορείς να προσφέρεις την Υγεία που αξίζει στον πολίτη.
Χωρίς ανθρώπους, όμως, οι υποδομές είναι απλώς εγκαταστάσεις.
Και ίσως αυτό είναι τελικά το πιο δυνατό μήνυμα που έστειλαν, χωρίς καμία συνεννόηση μεταξύ τους, οι πολίτες που σχολίασαν:
Μπράβο για το Νοσοκομείο που αλλάζει.
Τώρα κάντε το να λειτουργεί όπως πρέπει.
