Υπάρχει πράγματι πρόβλημα στην οδό Σουηδίας στο Αργοστόλι.
Όποιος χρησιμοποιεί τον συγκεκριμένο δρόμο, ιδιαίτερα μέσα στην κορύφωση της τουριστικής περιόδου, μπορεί να διαπιστώσει ότι τα σταθμευμένα αυτοκίνητα περιορίζουν σε αρκετά σημεία το διαθέσιμο πλάτος του οδοστρώματος και δυσκολεύουν την ταυτόχρονη κίνηση οχημάτων και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Μέχρι εδώ, λοιπόν, δεν χρειάζεται ούτε ωραιοποίηση ούτε υπεράσπιση κανενός.
Υπάρχει όμως ένα σημείο στο οποίο η συζήτηση αρχίζει να παίρνει μια μάλλον παράδοξη κατεύθυνση.
Γιατί από την απολύτως εύλογη διαπίστωση ότι υπάρχει πρόβλημα στάθμευσης περνάμε σχεδόν αυτόματα στο συμπέρασμα ότι για την κατάσταση ευθύνεται ο Δήμος επειδή δεν έχει βάλει αρκετές γραμμές, πινακίδες ή… κορίνες.
Και κάπου εκεί αξίζει να κάνουμε μια απλή ερώτηση:
Από πότε χρειάζεται να υπάρχει ένα κολωνάκι δίπλα σε κάθε οδηγό για να καταλάβει ότι δεν πρέπει να αφήνει το αυτοκίνητό του εκεί όπου εμποδίζει την κυκλοφορία;
Η απουσία μιας γραμμής δεν αποτελεί άδεια στάθμευσης
Αυτό είναι ίσως το βασικότερο σημείο.
Εφόσον πριν από την ασφαλτόστρωση υπήρχε διαγράμμιση και αυτή δεν αποκαταστάθηκε, είναι εύλογο να ζητείται από τον Δήμο να εξετάσει άμεσα το θέμα.
Εάν η προβλεπόμενη κυκλοφοριακή ρύθμιση απαιτεί συγκεκριμένη οριζόντια σήμανση, αυτή πρέπει να επανέλθει.
Τελεία.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μέχρι να εμφανιστεί ξανά η μπογιά στην άσφαλτο ο δρόμος μετατρέπεται σε ελεύθερο χώρο στάθμευσης.
Ούτε σημαίνει ότι ο οδηγός απαλλάσσεται από την υποχρέωση να κρίνει εάν το σημείο στο οποίο αφήνει το όχημά του επιτρέπει την ασφαλή κυκλοφορία.
Υπάρχει ένας επικίνδυνος συλλογισμός πίσω από αυτή τη λογική:
«Δεν υπάρχει γραμμή, άρα μπορώ να παρκάρω».
Δεν λειτουργεί έτσι η οδική κυκλοφορία.
Δεν χρειάζεται πινακίδα για κάθε αυτονόητο
Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας δεν περιορίζεται στα σημεία όπου υπάρχει μια πινακίδα «Απαγορεύεται η στάθμευση».
Προβλέπει γενικούς κανόνες για το πού και υπό ποιες συνθήκες επιτρέπεται η στάση και η στάθμευση.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.
Διότι διαφορετικά θα έπρεπε κάθε ελληνικός δρόμος να είναι γεμάτος πινακίδες, διαγραμμίσεις και πλαστικά εμπόδια προκειμένου να υπενθυμίζει στον οδηγό τα αυτονόητα.
Εάν ένα αυτοκίνητο είναι σταθμευμένο με τρόπο που προκαλεί ουσιαστικό πρόβλημα στην ασφαλή κυκλοφορία, το επιχείρημα «δεν υπήρχε κίτρινη γραμμή» δεν μπορεί να μεταφέρει αυτομάτως την ευθύνη στον Δήμο.
Ο οδηγός έχει δίπλωμα.
Και μαζί με το δίπλωμα έχει υποχρέωση να γνωρίζει τους βασικούς κανόνες.
Μήπως έχουμε αρχίσει να ζητάμε από τον Δήμο να μας προστατεύει και από τις δικές μας επιλογές;
Εδώ βρίσκεται μια γενικότερη παθογένεια της καθημερινότητας.
Κάποιος παρκάρει πάνω στο πεζοδρόμιο;
«Γιατί ο Δήμος δεν έβαλε κολωνάκια;»
Κάποιος κλείνει μια γωνία;
«Γιατί δεν τοποθετήθηκαν κορίνες;»
Κάποιος αφήνει το αυτοκίνητο μπροστά σε ράμπα;
«Γιατί δεν υπάρχει εμπόδιο;»
Κάποιος περιορίζει τόσο πολύ το οδόστρωμα ώστε δυσκολεύεται η κυκλοφορία;
«Γιατί δεν έγινε διαγράμμιση;»
Στο τέλος αυτής της λογικής θα πρέπει να περιφράξουμε ολόκληρο το Αργοστόλι για να αποτρέψουμε τον οδηγό από το να παρανομήσει.
Και ακόμη κι αν το κάνουμε, πιθανότατα κάποιος θα βρει χώρο ανάμεσα σε δύο κορίνες.
Η πόλη όμως δεν μπορεί να λειτουργήσει έτσι.
Ο Δήμος έχει ευθύνη για την οργάνωση του δημόσιου χώρου. Ο πολίτης έχει ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο τον χρησιμοποιεί.
Το ένα δεν ακυρώνει το άλλο.
Και ποιος είπε ότι η λύση είναι περισσότερες κορίνες;
Εδώ υπάρχει και μια δεύτερη αντίφαση.
Συχνά ασκείται κριτική στις δημοτικές αρχές επειδή οι πόλεις γεμίζουν πλαστικά κολωνάκια και κορίνες.
Και δικαίως σε αρκετές περιπτώσεις.
Γιατί οι κορίνες είναι ένα εργαλείο.
Δεν είναι πολεοδομική φιλοσοφία.
Και ξαφνικά η λύση που προτείνεται για τη Σουηδίας είναι να τοποθετηθούν ακόμη περισσότερες.
Πού ακριβώς θα σταματήσει αυτό;
Θα βάλουμε κορίνες σε κάθε δρόμο στον οποίο υπάρχει πιθανότητα παράνομης στάθμευσης;
Σε κάθε γωνία;
Σε κάθε πεζοδρόμιο;
Μπροστά από κάθε διάβαση;
Εάν χρειάζονται σε ορισμένα κρίσιμα σημεία, ασφαλώς να μπουν.
Αλλά η φυσική παρεμπόδιση δεν μπορεί να υποκαταστήσει ούτε τον έλεγχο ούτε την υπευθυνότητα του οδηγού.
Το Νοσοκομείο είναι σοβαρό επιχείρημα – αλλά χρειάζεται και ακρίβεια
Η αναφορά στην πρόσβαση προς το Γενικό Νοσοκομείο Κεφαλονιάς προφανώς αυξάνει τη σοβαρότητα του ζητήματος.
Κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει ότι οι οδικές προσβάσεις προς μια υγειονομική μονάδα πρέπει να παραμένουν ασφαλείς και λειτουργικές.
Εδώ όμως χρειάζεται να ξεχωρίσουμε δύο διαφορετικά πράγματα.
Άλλο να τεκμηριώνεται ότι η παράνομη στάθμευση δημιουργεί πραγματικό κίνδυνο παρεμπόδισης οχημάτων έκτακτης ανάγκης.
Και άλλο να χρησιμοποιείται απλώς η ύπαρξη του Νοσοκομείου στην περιοχή για να προσδίδεται μεγαλύτερη δραματικότητα σε ένα πρόβλημα κυκλοφορίας.
Εάν υπάρχει συγκεκριμένο σημείο όπου δεν εξασφαλίζεται το απαιτούμενο πλάτος ή υπάρχει κίνδυνος για την απρόσκοπτη κίνηση ασθενοφόρου, τότε δεν χρειάζεται συζήτηση:
εκεί απαιτείται άμεση παρέμβαση και αυστηρός έλεγχος.
Αλλά αυτό πρέπει να προκύπτει από τα πραγματικά κυκλοφοριακά δεδομένα.
Και υπάρχει μια ερώτηση που παραμένει αναπάντητη: πού θα πάνε όλα αυτά τα αυτοκίνητα;
Ας υποθέσουμε ότι αύριο ο Δήμος εφαρμόζει κατά γράμμα την εύκολη λύση.
Βάζει κολωνάκια.
Κάνει διαγράμμιση.
Τοποθετεί επιπλέον πινακίδες.
Εξαφανίζει τη στάθμευση από μεγάλο τμήμα της Σουηδίας.
Την επόμενη ημέρα τι θα συμβεί;
Τα αυτοκίνητα δεν θα εξαφανιστούν.
Θα μεταφερθούν στους διπλανούς δρόμους.
Και τότε πιθανότατα θα αρχίσουμε να διαβάζουμε για το «χάος» στον επόμενο δρόμο.
Μετά θα μπουν κορίνες και εκεί.
Και τα αυτοκίνητα θα μετακινηθούν ακόμη ένα τετράγωνο.
Αυτό είναι το κλασικό πρόβλημα της μετατόπισης της στάθμευσης.
Η απαγόρευση δεν δημιουργεί θέση πάρκινγκ.
Απλώς μετακινεί τη ζήτηση.
Το πρόβλημα δεν δημιουργήθηκε επειδή χάθηκε μια διαγράμμιση
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αδυναμία της επιχειρηματολογίας.
Η κατάσταση παρουσιάζεται περίπου ως πρόβλημα ενός δρόμου που προέκυψε επειδή μετά την ασφαλτόστρωση δεν αποκαταστάθηκε μια διαγράμμιση.
Όμως η Σουηδίας δεν βρίσκεται σε κενό.
Βρίσκεται στο Αργοστόλι.
Σε μια πόλη που τον Αύγουστο δέχεται τεράστια πίεση από αυτοκίνητα.
Κατοίκων.
Εργαζομένων.
Επισκεπτών.
Τουριστών.
Ενοικιαζόμενων οχημάτων.
Ανθρώπων που κατευθύνονται προς το Νοσοκομείο.
Πελατών καταστημάτων και υπηρεσιών.
Και βεβαίως των επισκεπτών των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης που έχουν πολλαπλασιαστεί μέσα στον αστικό ιστό.
Επομένως, η έλλειψη διαγράμμισης μπορεί να επιδεινώνει την κατάσταση.
Δεν είναι όμως η αιτία του προβλήματος.
Η αιτία είναι η τεράστια ζήτηση για στάθμευση σε έναν περιορισμένο αστικό χώρο.
Το δύσκολο ερώτημα δεν είναι «γιατί δεν μπήκαν κορίνες;»
Το πραγματικά δύσκολο ερώτημα είναι:
Πώς θα οργανωθεί συνολικά η στάθμευση στο Αργοστόλι;
Εκεί πρέπει να κριθεί η Δημοτική Αρχή.
Στο εάν θα δημιουργήσει οργανωμένους χώρους στάθμευσης.
Στο εάν θα προχωρήσει το σχέδιο ελεγχόμενης στάθμευσης.
Στο εάν θα προβλεφθούν διαφορετικές ανάγκες για κατοίκους, εργαζόμενους και επισκέπτες.
Στο εάν θα υπάρχει πραγματική εναλλαγή των θέσεων στο εμπορικό κέντρο.
Στο εάν θα προστατεύονται κρίσιμες οδικές αρτηρίες.
Στο εάν θα εφαρμοστούν οι κανόνες.
Και φυσικά στο εάν η Δημοτική Αστυνομία, όταν αποκτήσει από το φθινόπωρο τη δυνατότητα ουσιαστικών ελέγχων και βεβαίωσης παραβάσεων, θα χρησιμοποιηθεί για να μπει πραγματική τάξη στην πόλη.
Αυτή είναι σοβαρή πολιτική συζήτηση.
Όχι πόσες κορίνες λείπουν από έναν δρόμο.
Το επόμενο καλοκαίρι μπορεί να είναι διαφορετικό
Ο σχεδιασμός για ελεγχόμενη στάθμευση και χώρους πάρκινγκ επί πληρωμή, εφόσον προχωρήσει σύμφωνα με τον προγραμματισμό, μπορεί να αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα από την επόμενη τουριστική περίοδο.
Δεν αποτελεί μαγική λύση.
Ούτε θα εξαφανίσει τα αυτοκίνητα.
Μπορεί όμως να αντιμετωπίσει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του Αργοστολίου: την ανεξέλεγκτη κατάληψη θέσεων για πολλές ώρες χωρίς ουσιαστική εναλλαγή.
Σε συνδυασμό με οργανωμένους χώρους στάθμευσης και πραγματικό έλεγχο, μπορεί να δημιουργήσει μια εντελώς διαφορετική κατάσταση.
Και τότε θα υπάρχει και κάτι ακόμη:
κανείς δεν θα μπορεί εύκολα να ισχυρίζεται ότι «δεν ήξερε».
Ο Δήμος έχει ευθύνη – αλλά όχι για κάθε τιμόνι του Αργοστολίου
Η αποδόμηση της υπερβολικής κριτικής δεν σημαίνει απαλλαγή του Δήμου.
Εάν δεν αποκαταστάθηκε προβλεπόμενη διαγράμμιση μετά την ασφαλτόστρωση, πρέπει να αποκατασταθεί.
Εάν λείπει απαραίτητη σήμανση, πρέπει να τοποθετηθεί.
Εάν υπάρχουν επικίνδυνα σημεία στη Σουηδίας, ιδιαίτερα σε σχέση με την πρόσβαση προς το Νοσοκομείο, πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα.
Εάν χρειάζονται κορίνες σε συγκεκριμένα σημεία, να μπουν.
Αλλά από αυτό μέχρι το να θεωρούμε ότι ο Δήμος ευθύνεται επειδή ένας οδηγός αποφάσισε να αφήσει το αυτοκίνητό του όπου τον βολεύει υπάρχει μεγάλη απόσταση.
Δεν οδηγεί ο Δήμαρχος τα αυτοκίνητα.
Δεν παρκάρει ο Αντιδήμαρχος τα ΙΧ δεξιά και αριστερά.
Οι οδηγοί τα παρκάρουν.
Και αυτή η απλή πραγματικότητα δεν πρέπει να εξαφανίζεται κάθε φορά που αναζητούμε έναν πολιτικό υπεύθυνο για κάθε πρόβλημα της καθημερινότητας.
Η τάξη στην πόλη απαιτεί δύο πλευρές
Το Αργοστόλι χρειάζεται καλύτερη κυκλοφοριακή οργάνωση.
Χρειάζεται περισσότερες πραγματικές επιλογές στάθμευσης.
Χρειάζεται ελεγχόμενη στάθμευση.
Χρειάζεται αποτελεσματική Δημοτική Αστυνομία.
Χρειάζεται σωστή σήμανση.
Και χρειάζεται έναν Δήμο που να παρεμβαίνει γρήγορα όταν εντοπίζονται προβλήματα.
Χρειάζεται όμως και κάτι που δεν αγοράζεται, δεν δημοπρατείται και δεν τοποθετείται στην άσφαλτο:
οδηγική συμπεριφορά.
Γιατί μπορούμε να γεμίσουμε τη Σουηδίας με πινακίδες.
Μπορούμε να ξαναβάψουμε όλες τις γραμμές.
Μπορούμε να τοποθετήσουμε εκατοντάδες κορίνες.
Αν όμως εξακολουθεί να επικρατεί η νοοτροπία «θα το αφήσω εδώ για πέντε λεπτά», το πρόβλημα απλώς θα μετακινηθεί μερικά μέτρα παρακάτω.
Ο Δήμος πρέπει να κάνει τη δουλειά του.
Και πρέπει να ελεγχθεί αυστηρά για όσα πραγματικά αποτελούν δική του αρμοδιότητα.
Αλλά κάποια στιγμή πρέπει να δεχτούμε και κάτι πολύ απλό:
δεν μπορεί για κάθε παράνομα παρκαρισμένο αυτοκίνητο στο Αργοστόλι να φταίει πάντα κάποιος άλλος εκτός από εκείνον που το πάρκαρε.
