Με μια εκτενή και ιδιαίτερα αιχμηρή δημόσια παρέμβαση ο Παναγιώτης Θωμάς απαντά στις ενστάσεις και στα σχόλια που ακούστηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο Σάμης για την ευρωπαϊκή πρόταση PORTA, εξηγώντας τι ακριβώς προβλέπει, πού κατευθύνονται τα χρήματα και τι μπορεί να κερδίσει ο Δήμος.
Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση άνοιξε στον Δήμο Σάμης μετά την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για συμμετοχή στην πρόταση PORTA – Passages of Oral memory, Routes and Tourism Analytics.
Ο Παναγιώτης Θωμάς, ο οποίος, όπως αναφέρει, βρίσκεται μαζί με ερευνητική ομάδα πίσω από τη συνδιαμόρφωση της πρότασης, αποφάσισε να τοποθετηθεί δημόσια μετά τη συνεδρίαση και κυρίως μετά τις επιφυλάξεις και τα αιχμηρά σχόλια που διατυπώθηκαν.
Η πρόταση εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία, έχοντας μάλιστα και ψήφους της μείζονος αντιπολίτευσης. Αρνητικά ψήφισε η Λαϊκή Συσπείρωση.
Ο ίδιος ξεκινά ευχαριστώντας τον Δήμαρχο Σάμης για τη στήριξη της πρότασης και για την εισήγησή του στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, ήταν εκείνος που δέχθηκε εξαρχής την ιδέα και στη συνεδρίαση κλήθηκε ουσιαστικά «να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά» μέσα σε ένα κλίμα αμφισβήτησης.
Τι είναι το PORTA και πού πάνε τα 400.000 ευρώ
Ο Παναγιώτης Θωμάς επιχειρεί καταρχάς να ξεκαθαρίσει ένα βασικό σημείο που φαίνεται ότι προκάλεσε σύγχυση.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του PORTA ανέρχεται σε 400.000 ευρώ, όμως τα χρήματα δεν προορίζονται αποκλειστικά για τον Δήμο Σάμης.
Στην πρόταση συμμετέχουν τέσσερις εταίροι:
το Πανεπιστήμιο Αυλώνας «Ismail Qemali», που αποτελεί τον επικεφαλής εταίρο, ο Δήμος Μπερατίου στην Αλβανία, ο Δήμος Σάμης και ο Δήμος Μεγανησίου.
Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Θωμά, ο προϋπολογισμός που αντιστοιχεί στον Δήμο Σάμης είναι περίπου 120.000 ευρώ.
Γιατί ήρθε εκτός ημερησίας
Ένα από τα ερωτήματα που τέθηκαν αφορούσε το γιατί ένα τέτοιο θέμα έφτασε προς συζήτηση εκτός ημερησίας διάταξης.
Η απάντηση που δίνει είναι ότι τα χρονοδιαγράμματα των ευρωπαϊκών προτάσεων είναι στενά και η τελική συμμετοχή όλων των εταίρων δεν είχε εξασφαλιστεί εγκαίρως.
Όπως εξηγεί, ο Δήμος Σάμης έλαβε την οριστική απάντηση την τελευταία στιγμή και έπρεπε πλέον να κινηθούν γρήγορα ώστε να προλάβουν την προθεσμία.
Η φράση «τρίχες κατσαρές» και η σκληρή απάντηση
Ιδιαίτερα έντονη είναι η αντίδρασή του σε σχόλιο που, σύμφωνα με την ανάρτησή του, ακούστηκε κατά τη συζήτηση και συνέδεε τέτοιου είδους προγράμματα με εταιρείες που εισπράττουν χρήματα.
Ο Παναγιώτης Θωμάς απαντά ότι ένας προϋπολογισμός 120.000 ευρώ δεν αποτελεί κάποιο τεράστιο οικονομικό αντικείμενο για μεγάλες εταιρείες και υποστηρίζει ότι τα ποσά τέτοιων δράσεων κατευθύνονται κυρίως σε ερευνητές, επιστήμονες και ανθρώπους που καλούνται να υλοποιήσουν το έργο.
Παράλληλα, υπερασπίζεται έντονα το επιστημονικό και ακαδημαϊκό προσωπικό που εμπλέκεται σε αντίστοιχες δράσεις.
Τι ακριβώς θέλει να κάνει το PORTA στη Σάμη
Το πιο ενδιαφέρον μέρος της παρέμβασής του αφορά το ίδιο το αντικείμενο του προγράμματος.
Η βασική ιδέα είναι η καταγραφή της προφορικής μνήμης των μεγαλύτερων κατοίκων και η αξιοποίησή της για τη δημιουργία διαφορετικών τουριστικών διαδρομών.
Μέσα από συνεντεύξεις ηλικιωμένων και τη συμμετοχή νεότερων ανθρώπων θα καταγραφούν ιστορίες, βιώματα, μνημεία, χωριά και σημεία που σήμερα βρίσκονται έξω από τις κλασικές τουριστικές διαδρομές.
Σε γνωστά σημεία θα μπορούν να υπάρχουν QR codes, μέσω των οποίων ο επισκέπτης θα ακούει πραγματικές ιστορίες ανθρώπων του τόπου και θα οδηγείται σε λιγότερο γνωστές περιοχές.
Ο στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να διαπιστωθεί εάν ένα τέτοιο εργαλείο μπορεί πράγματι να μετακινήσει μέρος της τουριστικής κίνησης προς χωριά και τοποθεσίες που σήμερα δεν απολαμβάνουν την ίδια προβολή.
Όχι μόνο «ήλιος και θάλασσα»
Η λογική του προγράμματος, όπως την παρουσιάζει ο Παναγιώτης Θωμάς, δεν είναι η δημιουργία ακόμη ενός συμβατικού τουριστικού προϊόντος.
Αντίθετα, επιδιώκεται μια διαφορετική εμπειρία για τον επισκέπτη, βασισμένη στην τοπική ιστορία, στις αφηγήσεις των κατοίκων και στην αυθεντική μνήμη.
Παράλληλα, εκτιμά ότι μια τέτοια τεχνογνωσία θα μπορούσε μελλοντικά να χρησιμοποιηθεί και για τη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου.
«Οι μαρτυρίες δεν περιμένουν κανέναν»
Υπάρχει όμως και μία ακόμη διάσταση.
Η καταγραφή των αφηγήσεων ανθρώπων μεγαλύτερης ηλικίας λειτουργεί, όπως υποστηρίζει, και ως διάσωση της τοπικής μνήμης.
Πρόκειται για ιστορίες και βιώματα που, εάν δεν καταγραφούν σήμερα, ενδέχεται να χαθούν οριστικά.
Το πρόγραμμα μάλιστα προβλέπει, σύμφωνα με την παρουσίασή του, την εκπαίδευση τοπικών «πρεσβευτών», όπως εκπαιδευτικών ή ανθρώπων βιβλιοθηκών, ώστε η συλλογή μαρτυριών να μπορεί να συνεχιστεί ακόμη και μετά τη λήξη της χρηματοδότησης.
Το μήνυμα προς τη Λαϊκή Συσπείρωση
Ο Παναγιώτης Θωμάς απαντά και στην αρνητική ψήφο της Λαϊκής Συσπείρωσης.
Υποστηρίζει ότι υπάρχει μια αντίφαση ανάμεσα στην κριτική που ασκείται σε τέτοιου είδους ευρωπαϊκά προγράμματα και στο γεγονός ότι δήμοι στους οποίους η Λαϊκή Συσπείρωση έχει τη διοίκηση συμμετέχουν επίσης σε αντίστοιχες χρηματοδοτικές διαδικασίες.
Κατά τον ίδιο, η ουσιαστική συζήτηση δεν πρέπει να είναι εάν οι ευρωπαϊκές προσκλήσεις θα απορρίπτονται συλλήβδην, αλλά πώς ένας Δήμος μπορεί να τις αξιοποιεί ώστε να καλύπτει πραγματικές ανάγκες.
Και αιχμή για σχόλια περί «Αλβανού τουρίστα»
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και σε ειρωνικά σχόλια που, όπως αναφέρει, ακούστηκαν σχετικά με τον «Αλβανό τουρίστα».
Επιλέγει να μην τα σχολιάσει αναλυτικά, σημειώνοντας όμως ότι τέτοιου είδους παρεμβάσεις δεν τιμούν το Δημοτικό Συμβούλιο.
«Τον Δήμο Σάμης τον θέλω ενεργό, δυναμικό και βασικό»
Η παρέμβασή του κλείνει με ένα σαφές πολιτικό και αυτοδιοικητικό μήνυμα.
Η συμμετοχή σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα, υποστηρίζει, δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο ποσό ή τη συγκεκριμένη δράση. Προσφέρει εμπειρία στο προσωπικό του Δήμου, δημιουργεί διεθνείς συνεργασίες και μπορεί να ενισχύσει την αξιοπιστία του Δήμου για επόμενες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.
Και χρησιμοποιεί μια ποδοσφαιρική μεταφορά για να περιγράψει τη θέση του:
«Μέχρι να αλλάξει το γήπεδο, ας προσπαθήσουμε τουλάχιστον να κατεβάζουμε την καλύτερη ενδεκάδα. Διαφορετικά, ας μείνουμε στον πάγκο και ας βλέπουμε άλλους βασικούς. Προσωπικά, τον Δήμο Σάμης τον θέλω ενεργό, δυναμικό και βασικό».
Η συζήτηση για το PORTA, επομένως, φαίνεται ότι ξεπερνά πλέον τα όρια μιας απλής απόφασης για συμμετοχή σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση στον Δήμο Σάμης για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζονται οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις, ποια προγράμματα έχουν πραγματική χρησιμότητα και, κυρίως, ποιο αναπτυξιακό και τουριστικό μοντέλο θέλει να ακολουθήσει η περιοχή.
