Πέτρος Τατσόπουλος: Από συγγραφέας, ψυχίατρος μέσω Facebook και δικαστής της πίστης των Κεφαλονιτών!

Ο Πέτρος Τατσόπουλος επανήλθε με νέα επίθεση στη λιτανεία του Αγίου Γερασίμου, αποκαλώντας τη θρησκευτική τελετή «μεσαιωνικό τσίρκουλο» και τους κληρικούς «επαγγελματίες μπουρδολόγους». Το δικαίωμά του να μην πιστεύει είναι αδιαπραγμάτευτο. Το δικαίωμά του να αποδίδει ψυχιατρικές διαγνώσεις από ένα βίντεο, όμως, δεν προκύπτει από πουθενά.

Ο άνθρωπος που ανακάλυψε την ψυχιατρική διάγνωση μέσω Facebook

Ο Πέτρος Τατσόπουλος αποφάσισε να επανέλθει στο ζήτημα της λιτανείας του Αγίου Γερασίμου στην Κεφαλονιά.

Και, όπως φαίνεται από τη νέα ανάρτησή του, όχι μόνο δεν θεωρεί ότι υπερέβη τα όρια με τους αρχικούς χαρακτηρισμούς του, αλλά επιλέγει να τους επαναλάβει, αυτή τη φορά με περισσότερη ειρωνεία και ακόμη βαρύτερες εκφράσεις.

Ο συγγραφέας χαρακτηρίζει τη λιτανεία «θρησκευτικό καρναβάλι», περιγράφει τους συμμετέχοντες που ξαπλώνουν στο έδαφος με μια προσβλητική παρομοίωση και αποκαλεί ορισμένους από αυτούς «εμφανώς διαταραγμένους».

Πώς καταλήγει σε αυτό το συμπέρασμα;

Επικαλείται ένα σύντομο βίντεο.

Εδώ ακριβώς αρχίζει το πρόβλημα.

Διότι, όσο αξιόλογος συγγραφέας και αν είναι κάποιος, όσο δημόσια αναγνωρίσιμος και αν έχει γίνει, η παρακολούθηση ενός βίντεο δεν του παρέχει αυτομάτως την επιστημονική δυνατότητα να αξιολογεί την ψυχική υγεία άγνωστων ανθρώπων.

Ούτε η ένταση μιας αντίδρασης, ούτε μια κραυγή, ούτε μια ασυνήθιστη συμπεριφορά αποτελούν από μόνες τους επαρκή βάση για ψυχιατρική διάγνωση.

Κι όμως, ο Πέτρος Τατσόπουλος παρουσιάζει τη δική του εντύπωση ως περίπου αυτονόητο συμπέρασμα.

Από πότε η προσωπική βεβαιότητα ενός συγγραφέα υποκαθιστά την επιστημονική αξιολόγηση;

Η διευκρίνιση που δεν διορθώνει την προσβολή

Στη νέα του ανάρτηση, ο Πέτρος Τατσόπουλος διευκρινίζει ότι δεν θεωρεί όλους τους ανθρώπους που συμμετέχουν στο συγκεκριμένο έθιμο «διαταραγμένους».

Αναγνωρίζει ότι κάποιοι βρίσκονται εκεί λόγω της τοπικής παράδοσης, άλλοι για διαφορετικούς λόγους και ορισμένοι, κατά την εκτίμησή του, επειδή αντιμετωπίζουν ψυχικές διαταραχές.

Μόνο που αυτή η διευκρίνιση δεν απαντά στο βασικό ερώτημα.

Πώς γνωρίζει την κατάσταση της υγείας αυτών των ανθρώπων;

Τους έχει εξετάσει κάποιος ειδικός;

Γνωρίζει το ιατρικό τους ιστορικό;

Έχει στοιχεία ότι στερούνται την απαραίτητη φροντίδα;

Ή μήπως θεωρεί ότι η συμπεριφορά τους σε μια θρησκευτική τελετή αρκεί για να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα;

Η ψυχική υγεία είναι πολύ σοβαρό ζήτημα για να χρησιμοποιείται ως εργαλείο δημόσιας απαξίωσης.

Και οι άνθρωποι που ενδεχομένως αντιμετωπίζουν πραγματικά προβλήματα υγείας αξίζουν ακόμη μεγαλύτερο σεβασμό.

Δεν είναι αντικείμενα διαδικτυακής αντιπαράθεσης.

Δεν είναι διακοσμητικά στοιχεία ενός βίντεο.

Και ασφαλώς δεν είναι υποχρεωμένοι να απολογούνται δημοσίως για την παρουσία τους σε μια θρησκευτική τελετή.

Ο σεβασμός στην επιστήμη δεν απαιτεί περιφρόνηση της πίστης

Ο Πέτρος Τατσόπουλος υποστηρίζει ότι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν ψυχικές διαταραχές χρειάζονται ψυχιατρική φροντίδα και όχι θρησκευτικές ερμηνείες της κατάστασής τους.

Σε αυτό υπάρχει μια απολύτως ουσιαστική αρχή.

Οι ψυχικές διαταραχές απαιτούν κατάλληλη επιστημονική αξιολόγηση και, όταν χρειάζεται, θεραπεία.

Η θρησκευτική πίστη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο της αναγκαίας ιατρικής περίθαλψης.

Όμως από αυτή τη σωστή αρχή δεν προκύπτει ότι κάθε άνθρωπος που συμμετέχει σε ένα θρησκευτικό έθιμο πάσχει από κάποια διαταραχή.

Ούτε ότι η παρουσία του σε μια λιτανεία αποτελεί απόδειξη πως στερείται επιστημονικής φροντίδας.

Ένας άνθρωπος μπορεί να πιστεύει στον Άγιο Γεράσιμο και να επισκέπτεται κανονικά τον γιατρό του.

Μπορεί να συμμετέχει σε μια θρησκευτική τελετή και να ακολουθεί την κατάλληλη θεραπεία.

Μπορεί να αναζητά πνευματική παρηγοριά χωρίς να απορρίπτει την επιστήμη.

Η πίστη και η ιατρική φροντίδα δεν είναι υποχρεωτικά αντίπαλοι κόσμοι.

Η πραγματική υπεράσπιση της επιστήμης απαιτεί ακρίβεια, τεκμηρίωση και σεβασμό στον άνθρωπο.

Όχι χαρακτηρισμούς που εκτοξεύονται μέσα από μια οθόνη.

Η Κεφαλονιά δεν χρειάζεται την έγκριση του Τατσόπουλου για τις παραδόσεις της

Η λιτανεία του Αγίου Γερασίμου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θρησκευτικές εκδηλώσεις της Κεφαλονιάς.

Για πολλούς κατοίκους του νησιού, η σχέση με τον προστάτη Άγιο δεν περιορίζεται σε ένα τελετουργικό.

Συνδέεται με την οικογενειακή μνήμη, την ιστορία, τις προσωπικές εμπειρίες και τη συλλογική ταυτότητα του τόπου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η παράδοση βρίσκεται πέρα από κάθε κριτική.

Οποιοσδήποτε μπορεί να αμφισβητεί τα θρησκευτικά δόγματα, να διαφωνεί με ένα έθιμο ή να ζητά να εξεταστούν οι συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιείται.

Αλλά υπάρχει μεγάλη απόσταση ανάμεσα στην κριτική και στην περιφρόνηση.

Ο χαρακτηρισμός «μεσαιωνικό τσίρκουλο» δεν αποτελεί επιστημονική ανάλυση.

Είναι μια απαξιωτική κρίση.

Και όταν συνοδεύεται από χλευαστικές περιγραφές ανθρώπων που συμμετέχουν στη λιτανεία, μετατρέπει μια συζήτηση για τη θρησκεία και τη δημόσια ζωή σε επίδειξη προσωπικής υπεροψίας.

Η Κεφαλονιά δεν απαιτεί από τον Πέτρο Τατσόπουλο να πιστέψει στον Άγιο Γεράσιμο.

Απαιτεί, όμως, ο δημόσιος διάλογος για μια παράδοση του τόπου να διεξάγεται με στοιχειώδη σεβασμό προς τους ανθρώπους που τη διατηρούν.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και το κοσμικό κράτος

Ο συγγραφέας στρέφεται με ιδιαίτερη ένταση και εναντίον του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Τασούλα, επειδή παρέστη στη λιτανεία.

Κατά την άποψή του, ένας Πρόεδρος κοσμικού κράτους δεν θα έπρεπε να συμμετέχει σε μια τέτοια τελετή.

Αυτή είναι μια πολιτική θέση που μπορεί να συζητηθεί σοβαρά.

Η σχέση κράτους και Εκκλησίας, τα όρια της θεσμικής συμμετοχής σε θρησκευτικές εκδηλώσεις και η ανάγκη ίσης μεταχείρισης όλων των πολιτών αποτελούν απολύτως θεμιτά ζητήματα δημόσιου διαλόγου.

Αλλά το κοσμικό κράτος δεν σημαίνει κράτος εχθρικό προς τη θρησκεία.

Σημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι η δημόσια εξουσία οφείλει να σέβεται την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης και να μην επιβάλλει την πίστη ή την απιστία.

Η παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας σε μια θρησκευτική εκδήλωση μπορεί να ερμηνευθεί ως θεσμική αναγνώριση της ιστορικής και κοινωνικής σημασίας της.

Δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι ο Πρόεδρος υιοθετεί κάθε θεολογική πεποίθηση ή κάθε ερμηνεία που ενδεχομένως εκφράζεται στο πλαίσιο της τελετής.

Ούτε αποδεικνύει ότι απορρίπτει την επιστήμη.

Για να ασκηθεί σοβαρή κριτική στη συμμετοχή του, χρειάζεται να προσδιοριστεί ποια ακριβώς θεσμική αρχή θεωρείται ότι παραβιάστηκε.

Η γενική επίκληση του «μεσαίωνα» δεν αρκεί.

Οι κληρικοί δεν εξαιρούνται από την κριτική, αλλά ούτε από τον σεβασμό

Ακόμη πιο επιθετική είναι η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Πέτρος Τατσόπουλος για τους κληρικούς.

Τους αποκαλεί «ρασοφόρους σκοταδιστές» και «επαγγελματίες μπουρδολόγους».

Φυσικά, οι θρησκευτικοί λειτουργοί δεν βρίσκονται στο απυρόβλητο.

Αν κάποιος κληρικός αποτρέπει έναν ασθενή από το να αναζητήσει ιατρική βοήθεια, αν προβαίνει σε επικίνδυνους ισχυρισμούς ή αν εκμεταλλεύεται ανθρώπους που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση, η συμπεριφορά του πρέπει να ελέγχεται.

Και μάλιστα αυστηρά.

Όμως εδώ χρειάζεται συγκεκριμένη καταγγελία.

Ποιος είπε τι;

Σε ποιον άνθρωπο;

Υπό ποιες συνθήκες;

Προέκυψε πράγματι άρνηση ιατρικής φροντίδας;

Η γενική καταγγελία ότι οι κληρικοί επιβεβαιώνουν δήθεν πως οι συμμετέχοντες είναι «δαιμονισμένοι» δεν αρκεί, χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία, για να αποδοθεί μια τέτοια πρακτική σε όλους τους εμπλεκομένους.

Η δημόσια κριτική γίνεται ισχυρότερη όταν τεκμηριώνεται.

Όχι όταν αντικαθιστά τα γεγονότα με χαρακτηρισμούς.

Το πραγματικό παράδοξο της ανάρτησης

Ο Πέτρος Τατσόπουλος επικαλείται τον ορθολογισμό, την επιστήμη και την αξιοπρέπεια ενός σύγχρονου κράτους.

Αλλά ταυτόχρονα καταλήγει να χρησιμοποιεί την ψυχική υγεία ως μέσο χαρακτηρισμού άγνωστων ανθρώπων.

Καταγγέλλει τον σκοταδισμό, αλλά δεν παρουσιάζει επαρκή στοιχεία για τις ψυχιατρικές εκτιμήσεις του.

Υπερασπίζεται την αξιοπρέπεια, αλλά επιλέγει να περιγράψει μια ολόκληρη θρησκευτική τελετή με όρους χλευασμού.

Εδώ βρίσκεται η ουσιαστική αντίφαση.

Ο ορθολογισμός δεν είναι η πεποίθηση ότι όποιος διαφωνεί μαζί μας είναι αφελής ή διαταραγμένος.

Είναι η υποχρέωση να στηρίζουμε τις κρίσεις μας σε στοιχεία.

Και ο σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά, ανάλογα με το αν συμπαθούμε τις θρησκευτικές πεποιθήσεις κάποιου.

Η απάντηση από την Κεφαλονιά

Ο Πέτρος Τατσόπουλος έχει κάθε δικαίωμα να μη συμμετέχει στη λιτανεία του Αγίου Γερασίμου.

Έχει κάθε δικαίωμα να αμφισβητεί τη θρησκευτική παράδοση, να ασκεί κριτική στην Εκκλησία και να διαφωνεί με την παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Δεν χρειάζεται να απολογηθεί για την απιστία του.

Αλλά ούτε οι Κεφαλονίτες χρειάζεται να απολογούνται για την πίστη τους.

Και κυρίως, κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να μετατρέπεται σε αντικείμενο δημόσιας ψυχιατρικής ετικετοποίησης επειδή εμφανίστηκε σε ένα βίντεο από μια θρησκευτική τελετή.

Αν υπάρχουν πραγματικά περιστατικά επικίνδυνων πρακτικών, να διερευνηθούν.

Αν υπάρχουν άνθρωποι που χρειάζονται ιατρική φροντίδα, να τους παρασχεθεί.

Αν υπάρχουν θεσμικά ερωτήματα για τη συμμετοχή του Προέδρου, να συζητηθούν.

Αλλά η προσβολή δεν είναι επιχείρημα.

Και το γεγονός ότι κάποιος δηλώνει υπέρμαχος του ορθολογισμού δεν σημαίνει ότι κάθε προσωπική του εντύπωση μετατρέπεται αυτομάτως σε επιστημονική αλήθεια.

Ο Άγιος Γεράσιμος αποτελεί μέρος της ιστορίας και της ταυτότητας της Κεφαλονιάς.

Ο καθένας μπορεί να πιστεύει ή να μην πιστεύει.

Αυτό που δεν δικαιολογείται είναι να μετατρέπεται η διαφωνία με μια θρησκευτική παράδοση σε δημόσια περιφρόνηση των ανθρώπων που συμμετέχουν σε αυτήν.

Γιατί τελικά, κύριε Τατσόπουλε, το πραγματικό μέτρο του ορθολογισμού δεν είναι πόσο σκληρά χλευάζεις την πίστη των άλλων. Είναι πόσο προσεκτικά τεκμηριώνεις όσα ισχυρίζεσαι για τους ίδιους τους ανθρώπους.

Παρακάτω η νέα ανάρτηση του συγγραφέα: