Πιερρακάκης: «Πετρέλαιο στα 1,35 ευρώ» – Το παράδειγμα που δεν ισχύει για όλους και τα χρήματα που πρέπει να πληρώσουν πρώτα οι πολίτες
Ο υπουργός Οικονομικών παρουσιάζει από την Μπανγκόκ τις επιδοτήσεις στα καύσιμα και την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Οι παρεμβάσεις μειώνουν πράγματι το κόστος, όμως η τιμή των 1,35 ευρώ δεν είναι καθολική, τα 1.040 ευρώ δεν τα λαμβάνουν όλοι και οι καταναλωτές καλούνται να πληρώσουν για το πετρέλαιο πριν εισπράξουν την προκαταβολή.
Το 1,35 ευρώ ακούγεται καλά – Αλλά ποιος το πληρώνει πραγματικά;
Με ένα βίντεο από την Μπανγκόκ, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης επιχείρησε να εξηγήσει τις κυβερνητικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας.
Στο επίκεντρο βρέθηκε το πετρέλαιο θέρμανσης, με τον υπουργό να παρουσιάζει τη συνολική μείωση των 40 λεπτών ανά λίτρο και την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά 30%.
Το σημείο που ξεχωρίζει, όμως, είναι η αναφορά του ότι για τους δικαιούχους του αυξημένου επιδόματος το πετρέλαιο θα κοστίζει «πρακτικά» 1,35 ευρώ το λίτρο.
Μια διατύπωση που δημιουργεί την εντύπωση ιδιαίτερα χαμηλής τελικής τιμής.
Μόνο που υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια.
Κανένα νοικοκυριό δεν αποκτά αυτομάτως δικαίωμα αγοράς πετρελαίου στα 1,35 ευρώ επειδή δικαιούται επίδομα θέρμανσης.
Το 1,35 ευρώ είναι ένας ενδεικτικός υπολογισμός καθαρού κόστους, όχι η πραγματική τιμή πώλησης στην αντλία.
Και η διαφορά δεν είναι καθόλου ασήμαντη.
Πώς προκύπτει η τιμή των 1,55 ευρώ
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης εκτιμάται περίπου στα 1,95 ευρώ ανά λίτρο πριν από τις παρεμβάσεις.
Από αυτό το ποσό αφαιρούνται 20 λεπτά κρατικής επιδότησης και άλλα 20 λεπτά από τη συνεισφορά των διυλιστηρίων.
Έτσι προκύπτει η ενδεικτική τιμή των 1,55 ευρώ ανά λίτρο.
Η παρέμβαση είναι πραγματική.
Για αγορά 1.000 λίτρων, η διαφορά των 40 λεπτών αντιστοιχεί σε 400 ευρώ σε σχέση με την υποθετική τιμή των 1,95 ευρώ.
Αλλά χρειάζεται μια διευκρίνιση.
Τα 1,95 ευρώ αποτελούν την εκτιμώμενη τιμή χωρίς τα συγκεκριμένα μέτρα.
Δεν είναι τιμή στην οποία πραγματοποιήθηκε απαραίτητα αγορά πριν εφαρμοστούν οι επιδοτήσεις.
Επομένως, τα 400 ευρώ εκφράζουν το όφελος σε σχέση με ένα σενάριο χωρίς παρέμβαση, όχι αυτομάτως την εξοικονόμηση σε σύγκριση με όσα πλήρωσε το ίδιο νοικοκυριό πέρυσι.
Αυτή η διάκριση είναι καθοριστική όταν επιχειρείται να αξιολογηθεί αν η φετινή θέρμανση είναι πραγματικά φθηνότερη.
Η αριθμητική των 1,35 ευρώ
Ας υποθέσουμε ότι ένα νοικοκυριό αγοράζει 1.000 λίτρα πετρελαίου με τιμή 1,55 ευρώ ανά λίτρο.
Η συνολική δαπάνη είναι 1.550 ευρώ.
Εάν δικαιούται επίδομα 200 ευρώ, το καθαρό κόστος, μετά την αφαίρεση της ενίσχυσης, διαμορφώνεται στα 1.350 ευρώ.
Δηλαδή 1,35 ευρώ ανά λίτρο.
Αυτός είναι ο μηχανισμός πίσω από την κυβερνητική αναφορά.
Όμως αν το ίδιο νοικοκυριό δικαιούται επίδομα 130 ευρώ, το καθαρό κόστος γίνεται 1.420 ευρώ ή 1,42 ευρώ ανά λίτρο.
Εάν δικαιούται 390 ευρώ, το καθαρό κόστος πέφτει στα 1.160 ευρώ ή 1,16 ευρώ ανά λίτρο.
Το αποτέλεσμα μεταβάλλεται ανάλογα με το επίδομα και την ποσότητα.
Δεν υπάρχει λοιπόν μία ενιαία πραγματική τιμή για όλους τους δικαιούχους.
Υπάρχουν διαφορετικά καθαρά κόστη για διαφορετικά νοικοκυριά.
Το παράδειγμα των 1.040 ευρώ αποκαλύπτει ακόμη μεγαλύτερη διαφορά
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι ένα νοικοκυριό που πέρυσι λάμβανε επίδομα 800 ευρώ θα λάβει φέτος 1.040 ευρώ.
Ο υπολογισμός της αύξησης είναι σωστός.
Το 30% των 800 ευρώ είναι 240 ευρώ.
Άρα το νέο επίδομα διαμορφώνεται στα 1.040 ευρώ.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε νοικοκυριό δικαιούται το συγκεκριμένο ποσό.
Το ύψος της ενίσχυσης εξαρτάται από τις προϋποθέσεις του προγράμματος, τα χαρακτηριστικά του νοικοκυριού και τη γεωγραφική περιοχή.
Και υπάρχει ένα ακόμη στοιχείο.
Αν ένα νοικοκυριό αγοράσει 1.000 λίτρα πετρελαίου με 1,55 ευρώ το λίτρο και λάβει συνολικό επίδομα 1.040 ευρώ, το καθαρό κόστος θα είναι 510 ευρώ.
Δηλαδή 51 λεπτά ανά λίτρο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το πετρέλαιο πωλείται στα 51 λεπτά.
Σημαίνει ότι το συγκεκριμένο νοικοκυριό, στο συγκεκριμένο παράδειγμα, λαμβάνει μια ιδιαίτερα υψηλή ενίσχυση σε σχέση με τη δαπάνη αγοράς.
Ούτε μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι κάθε συνδυασμός ποσότητας και επιδόματος είναι επιλέξιμος. Η πραγματική καταβολή εξαρτάται από τους κανόνες του προγράμματος και τις επιλέξιμες αγορές.
Η επίκληση ενός ενιαίου αριθμού, όπως τα 1,35 ευρώ, δεν αποτυπώνει αυτή την ποικιλία περιπτώσεων.
Το πρόβλημα που παραμένει: Πρώτα πληρώνεις, μετά επιδοτείσαι
Ο υπουργός ανακοίνωσε ότι η πλατφόρμα για το επίδομα θέρμανσης αναμένεται να ανοίξει έως τις 10 Νοεμβρίου.
Η προκαταβολή προβλέπεται να καταβληθεί πριν από τα Χριστούγεννα.
Το πετρέλαιο, όμως, διατίθεται ήδη.
Αυτό σημαίνει ότι τα νοικοκυριά που χρειάζονται άμεσα θέρμανση πρέπει να εξασφαλίσουν τα χρήματα της αγοράς πριν λάβουν την προκαταβολή.
Για 500 λίτρα, με ενδεικτική τιμή 1,55 ευρώ, απαιτούνται 775 ευρώ.
Για 1.000 λίτρα, απαιτούνται 1.550 ευρώ.
Για 1.500 λίτρα, απαιτούνται 2.325 ευρώ.
Το επίδομα μπορεί να περιορίσει σημαντικά το τελικό κόστος.
Δεν εξαφανίζει, όμως, την ανάγκη αρχικής χρηματοδότησης.
Για μια οικογένεια με περιορισμένη ρευστότητα, αυτή η χρονική απόσταση μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό πρόβλημα.
Δεν αρκεί να γνωρίζει ότι θα εισπράξει χρήματα αργότερα.
Πρέπει να μπορεί να πληρώσει τη δεξαμενή σήμερα.
Η Κεφαλονιά και η Ιθάκη δεν έχουν απαραίτητα τιμή 1,55 ευρώ
Η αναφορά στη μέση τιμή των 1,55 ευρώ δεν σημαίνει ότι όλοι οι καταναλωτές της χώρας αγοράζουν στο συγκεκριμένο επίπεδο.
Στις νησιωτικές περιοχές, το κόστος μεταφοράς και οι τοπικές συνθήκες της αγοράς μπορούν να επηρεάσουν την τελική τιμή.
Για την Κεφαλονιά και την Ιθάκη, η πραγματική επιβάρυνση πρέπει να εξετάζεται με βάση τις τιμές παράδοσης που προσφέρουν οι τοπικοί προμηθευτές.
Αν, για παράδειγμα, η τιμή είναι 1,62 ευρώ ανά λίτρο αντί για 1,55 ευρώ, η διαφορά για 1.000 λίτρα φτάνει τα 70 ευρώ.
Η τιμή των 1,62 ευρώ χρησιμοποιείται εδώ ως ενδεικτικό σενάριο και όχι ως επιβεβαιωμένη τοπική τιμοληψία.
Το παράδειγμα, όμως, δείχνει γιατί ο πανελλαδικός μέσος όρος δεν αρκεί για να περιγράψει το κόστος κάθε νοικοκυριού.
Το 30% του επιδόματος δεν σημαίνει 30% φθηνότερη θέρμανση
Η αύξηση του επιδόματος κατά 30% αποτελεί συγκεκριμένη οικονομική ενίσχυση.
Αλλά δεν πρέπει να συγχέεται με αντίστοιχη μείωση του κόστους θέρμανσης.
Ένα νοικοκυριό που λάμβανε 300 ευρώ θα λάβει 390 ευρώ, εφόσον εξακολουθεί να πληροί τις προϋποθέσεις και ο υπολογισμός του επιδόματος παραμένει αντίστοιχος.
Το πρόσθετο όφελος είναι 90 ευρώ.
Αν η δαπάνη θέρμανσης έχει αυξηθεί κατά 200 ευρώ σε σχέση με πέρυσι, το πρόσθετο επίδομα δεν καλύπτει ολόκληρη τη διαφορά.
Αν έχει αυξηθεί κατά 50 ευρώ, την υπερκαλύπτει.
Άρα η πραγματική αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης δεν μπορεί να κριθεί μόνο από το ποσοστό αύξησης του επιδόματος.
Πρέπει να συγκριθεί με την εξέλιξη της συνολικής δαπάνης.
Ντίζελ και αμόλυβδη: Πόσο είναι το όφελος;
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη συνέχιση της συνολικής μείωσης κατά 20 λεπτά το λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης και κατά 10 λεπτά στην αμόλυβδη βενζίνη.
Και εδώ χρειάζεται συγκεκριμένος υπολογισμός.
Για έναν οδηγό που αγοράζει 50 λίτρα αμόλυβδης, η μείωση των 10 λεπτών αντιστοιχεί σε 5 ευρώ σε σχέση με την τιμή που θα προέκυπτε χωρίς την παρέμβαση.
Για 50 λίτρα ντίζελ, η αντίστοιχη μείωση των 20 λεπτών είναι 10 ευρώ.
Οι μειώσεις είναι υπαρκτές.
Ωστόσο, δεν εξασφαλίζουν ότι η τελική τιμή είναι χαμηλότερη από εκείνη προηγούμενων μηνών.
Εάν η διεθνής τιμή του καυσίμου αυξηθεί περισσότερο από το ποσό της επιδότησης, ο καταναλωτής μπορεί να εξακολουθεί να πληρώνει ακριβότερα.
Επομένως, η αξιολόγηση απαιτεί σύγκριση πραγματικών τιμών σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και όχι μόνο αναφορά στο ύψος της παρέμβασης.
Το μεγάλο ερώτημα που δεν απαντά ένα βίντεο
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι παρεμβαίνει για να περιορίσει τις συνέπειες της διεθνούς ενεργειακής κρίσης.
Οι ανακοινωμένες επιδοτήσεις αποτελούν πραγματικά εργαλεία οικονομικής στήριξης.
Όμως η αποτελεσματικότητά τους πρέπει να μετρηθεί με βάση τις τελικές δαπάνες των νοικοκυριών.
Πόσο θα πληρώσουν συνολικά για θέρμανση τον φετινό χειμώνα;
Πόσο πλήρωσαν πέρυσι για αντίστοιχη ποσότητα;
Ποιοι δικαιούνται επίδομα και ποιοι μένουν εκτός;
Πόσοι μπορούν να χρηματοδοτήσουν την αρχική αγορά;
Και πόσο διαφορετική είναι η τελική επιβάρυνση ανάμεσα σε αστικά κέντρα, ορεινές περιοχές και νησιά;
Αυτά είναι τα ερωτήματα που καθορίζουν αν μια παρέμβαση επαρκεί.
Το πετρέλαιο των 1,35 ευρώ δεν αποτελεί καθολική τιμή πώλησης. Είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένου υπολογισμού, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Και η πραγματική δοκιμασία της κυβερνητικής πολιτικής δεν είναι πόσο ελκυστικός ακούγεται ένας αριθμός σε ένα βίντεο.
Είναι πόσα χρήματα χρειάζεται τελικά να βγάλει από την τσέπη του κάθε νοικοκυριό για να ζεστάνει το σπίτι του.
Οι υπολογισμοί με πραγματικά ποσά
Διαδραστικός υπολογισμός ενδεικτικού καθαρού κόστους με τιμή 1,55 €/λίτρο. Δεν αποτελεί επίσημο υπολογισμό δικαιώματος επιδόματος.
Υπολογιστής πετρελαίου θέρμανσης
Συμπληρώστε την τιμή, τα λίτρα και το συνολικό επίδομα που εκτιμάτε ότι δικαιούστε.
Ενδεικτικός υπολογισμός. Το επίδομα δεν αφαιρείται στην αντλία και καταβάλλεται σύμφωνα με τους επίσημους όρους και το χρονοδιάγραμμα. Η επιλεξιμότητα, το τελικό ποσό και οι επιλέξιμες αγορές δεν υπολογίζονται εδώ. Αν το επίδομα υπερβαίνει την αγορά, το εμφανιζόμενο καθαρό κόστος περιορίζεται στο μηδέν.
Πόσο μειώνεται το κόστος για το πετρέλαιο θέρμανσης;
Η επιδότηση στην αντλία ισχύει ήδη, ενώ η πλατφόρμα για το επίδομα θέρμανσης αναμένεται να ανοίξει έως τις 10 Νοεμβρίου. Η προκαταβολή θα καταβληθεί πριν από τα Χριστούγεννα. https://t.co/AVVGA7FuYr
— Kyriakos Pierrakakis (@Pierrakakis) October 17, 2026
