Τις τελευταίες ημέρες έχει ανοίξει στην Κεφαλονιά μια μεγάλη συζήτηση γύρω από την εκτός σχεδίου δόμηση και τη λειτουργία της ΥΔΟΜ Αργοστολίου.
Μηχανικοί μίλησαν δημόσια.
Πολίτες που περιμένουν τις υποθέσεις τους εξέφρασαν αγωνία.
Δημοτικοί σύμβουλοι παρενέβησαν.
Η Δημοτική Αρχή βρέθηκε στο επίκεντρο της κριτικής.
Και παράλληλα τέθηκε ένα απολύτως πραγματικό ζήτημα: ότι η εκτός σχεδίου δόμηση αποτελεί εδώ και χρόνια ένα από τα μεγαλύτερα θεσμικά και νομικά προβλήματα ολόκληρης της χώρας.
Σήμερα όμως υπάρχει ένα νέο δεδομένο.
Και δεν προέρχεται από κάποιον μηχανικό, από κάποια αντιπολιτευτική παράταξη ή από κάποιο δημοσίευμα.
Προέρχεται, σύμφωνα με το δελτίο Τύπου του βουλευτή Κεφαλονιάς και Ιθάκης Παναγή Καππάτου, από την πολιτική ηγεσία του ίδιου του Υπουργείου Περιβάλλοντος.
Και γι’ αυτό πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη.
Τι είπε το Υπουργείο σε Καππάτο και Μιχαλάτο
Ο Παναγής Καππάτος και ο δήμαρχος Αργοστολίου Θεόφιλος Μιχαλάτος συναντήθηκαν με την υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σούκουλη Βιλιάλη και έθεσαν ευθέως το ζήτημα.
Τη μη έκδοση οικοδομικών αδειών για εκτός σχεδίου ακίνητα.
Και, ακόμη σημαντικότερο, τη μη απάντηση της ΥΔΟΜ Αργοστολίου σε σχετικά αιτήματα από τον Ιούλιο.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο βουλευτής, η απάντηση που έλαβαν ήταν συγκεκριμένη:
σήμερα είναι ελάχιστες οι ΥΔΟΜ σε ολόκληρη τη χώρα που δεν προχωρούν στην έκδοση των συγκεκριμένων αδειών, ενώ οι υπόλοιπες λειτουργούν κανονικά.
Υπάρχει όμως και δεύτερο στοιχείο.
Στο ίδιο δελτίο αναφέρεται ότι δεν υπήρξε νέα νομοθετική ρύθμιση που να δικαιολογεί τη μη απάντηση της ΥΔΟΜ.
Και ότι η κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας που έγινε τον Ιούνιο του 2026 δεν εισήγαγε νέα διάταξη που να δικαιολογεί από μόνη της τη μη έκδοση αδειών από τον Ιούλιο.
Αυτό είναι σημαντική εξέλιξη.
Όχι επειδή λύνει αυτομάτως κάθε πολεοδομικό πρόβλημα.
Αλλά επειδή μεταφέρει πλέον τη συζήτηση σε άλλο επίπεδο.
Μέχρι χθες υπήρχε ένα σοβαρό επιχείρημα
Ας είμαστε δίκαιοι.
Μέχρι σήμερα υπήρχε ένα πολύ σοβαρό επιχείρημα υπέρ της επιφυλακτικότητας της ΥΔΟΜ.
Η εκτός σχεδίου δόμηση δεν είναι ένα πρόβλημα που γεννήθηκε στην Κεφαλονιά.
Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, το ζήτημα της αναγνώρισης των κοινόχρηστων δρόμων και οι διαφορετικές ερμηνείες του θεσμικού πλαισίου έχουν δημιουργήσει μεγάλη αβεβαιότητα σε ολόκληρη τη χώρα.
Έχουμε δει αντίστοιχα προβλήματα και σε άλλες ΥΔΟΜ.
Άρα ήταν και παραμένει υπερβολικά απλουστευτικό να παρουσιάζεται ολόκληρο το πρόβλημα σαν να το δημιούργησε ξαφνικά η Πολεοδομία Αργοστολίου ή ο Δήμος.
Αυτό εξακολουθεί να ισχύει.
Η σημερινή ενημέρωση του Υπουργείου όμως προσθέτει ένα καινούργιο ερώτημα:
Εφόσον η κεντρική πολιτική ηγεσία λέει ότι οι περισσότερες ΥΔΟΜ προχωρούν, γιατί στην Κεφαλονιά συγκεκριμένες υποθέσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα;
Αυτό χρειάζεται πλέον συγκεκριμένη απάντηση.
Και κάπου εδώ δικαιώνονται ορισμένα από τα ερωτήματα των μηχανικών
Τις προηγούμενες ημέρες μηχανικοί της Κεφαλονιάς έθεσαν μια σειρά από ερωτήματα.
Με ποια συγκεκριμένη νομική βάση παραμένουν φάκελοι σε αναμονή;
Σε ποια υπηρεσία έχει αποσταλεί ερώτημα;
Τι ακριβώς ρωτήθηκε;
Πότε εστάλη;
Ποια διάταξη χρειάζεται ερμηνεία;
Υπάρχει απάντηση;
Και μέχρι πότε θα περιμένουν οι ενδιαφερόμενοι;
Αυτά τα ερωτήματα δεν πρέπει πλέον να αντιμετωπίζονται ως μέρος μιας πολιτικής αντιπαράθεσης.
Είναι διοικητικά ερωτήματα.
Και χρειάζονται διοικητικές απαντήσεις.
Γραπτές.
Συγκεκριμένες.
Τεκμηριωμένες.
Προσοχή όμως: άλλο «δεν άλλαξε ο νόμος» και άλλο «όλες οι άδειες πρέπει να εκδοθούν»
Εδώ χρειάζεται μια κρίσιμη διάκριση.
Το γεγονός ότι δεν υπήρξε νέα νομοθετική αλλαγή τον Ιούνιο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε εκκρεμής αίτηση στην Κεφαλονιά πρέπει να εγκριθεί.
Αυτό θα ήταν εξίσου αυθαίρετο.
Κάθε ακίνητο έχει διαφορετικά πραγματικά και νομικά χαρακτηριστικά.
Άλλο γήπεδο μπορεί να διαθέτει αναγνωρισμένο πρόσωπο σε κοινόχρηστη οδό.
Άλλο όχι.
Άλλη υπόθεση μπορεί να εμπίπτει σε συγκεκριμένες μεταβατικές διατάξεις.
Άλλη μπορεί να αντιμετωπίζει διαφορετικό ζήτημα.
Άρα το αίτημα δεν μπορεί να είναι:
«Βγάλτε όλες τις άδειες».
Το αίτημα πρέπει να είναι:
«Εξετάστε όλες τις υποθέσεις και απαντήστε αιτιολογημένα».
Και αυτή είναι τεράστια διαφορά.
Ο πολίτης δικαιούται ακόμη και το «όχι»
Υπάρχει κάτι πολύ βασικό στη σχέση του πολίτη με τη διοίκηση.
Ο πολίτης δεν δικαιούται πάντοτε θετική απάντηση.
Δικαιούται όμως απάντηση.
Εάν μια οικοδομική άδεια δεν μπορεί να εκδοθεί, η υπηρεσία πρέπει να εξηγήσει γιατί.
Με συγκεκριμένη νομική βάση.
Εάν χρειάζεται συμπληρωματικά στοιχεία, πρέπει να τα ζητήσει.
Εάν υπάρχει νομικό κώλυμα, πρέπει να το προσδιορίσει.
Εάν εκκρεμεί ερώτημα προς ανώτερη αρχή, πρέπει να είναι γνωστό ποιο είναι αυτό το ερώτημα και γιατί επηρεάζει τη συγκεκριμένη υπόθεση.
Το «περιμένουμε» δεν μπορεί να αποτελεί διοικητική κατάσταση αόριστης διάρκειας.
Γιατί πίσω από κάθε φάκελο υπάρχει ένας άνθρωπος.
Υπάρχει περιουσία.
Υπάρχουν χρήματα που έχουν ήδη δαπανηθεί.
Υπάρχουν μηχανικοί και μελέτες.
Υπάρχουν επαγγελματικές και επενδυτικές αποφάσεις.
Και δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες
Αυτό είναι ίσως το σημείο που πολλές φορές χάνεται μέσα στην αντιπαράθεση.
Η οικοδομική δραστηριότητα στην Κεφαλονιά δεν αφορά μόνο εκείνον που θέλει να χτίσει ένα σπίτι ή μια τουριστική μονάδα.
Πίσω από μια οικοδομική άδεια υπάρχει ο μηχανικός.
Ο εργολάβος.
Ο οικοδόμος.
Ο ηλεκτρολόγος.
Ο υδραυλικός.
Ο αλουμινάς.
Ο ξυλουργός.
Ο προμηθευτής οικοδομικών υλικών.
Δεκάδες επαγγέλματα.
Όταν επομένως ένας μεγάλος αριθμός υποθέσεων μένει σε εκκρεμότητα, η επίπτωση απλώνεται σε ένα σημαντικό τμήμα της τοπικής οικονομίας.
Αυτός είναι ακόμη ένας λόγος για τον οποίο το θέμα δεν μπορεί να παραμένει σε μια αόριστη διοικητική εκκρεμότητα.
Τι γίνεται με τις «40 περιπτώσεις»;
Ένα ακόμη ζήτημα που τέθηκε από τους μηχανικούς αφορά τις περίπου 40 διοικητικές πράξεις που, σύμφωνα με την επιστολή τους, εκδόθηκαν μεταξύ 8 και 30 Ιουνίου.
Και εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή.
Ο αριθμός από μόνος του δεν αποδεικνύει άνιση μεταχείριση.
Πρέπει να εξεταστεί αν πρόκειται για πραγματικά και νομικά όμοιες υποθέσεις.
Εάν όμως υπάρχουν όμοιες περιπτώσεις που αντιμετωπίστηκαν διαφορετικά, τότε ασφαλώς υπάρχει ζήτημα που απαιτεί εξήγηση.
Και αυτό μπορεί να απαντηθεί μόνο με στοιχεία.
Όχι με καταγγελίες από τη μία πλευρά και γενικές διαβεβαιώσεις από την άλλη.
Η συνάντηση Καππάτου–Μιχαλάτου έχει και μια δεύτερη σημασία
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη που πρέπει να σημειωθεί.
Τις προηγούμενες ημέρες ασκήθηκε κριτική στον Θεόφιλο Μιχαλάτο ότι δεν παρεμβαίνει πολιτικά για το θέμα.
Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο Δήμαρχος πήγε μαζί με τον βουλευτή στο αρμόδιο Υπουργείο και έθεσε το ζήτημα στην πολιτική ηγεσία.
Αυτό είναι γεγονός που πρέπει να καταγραφεί.
Δεν σημαίνει ότι εξαφανίζονται τα ερωτήματα για τη λειτουργία της ΥΔΟΜ.
Σημαίνει όμως ότι πλέον υπάρχει παρέμβαση στο υψηλότερο αρμόδιο πολιτικό επίπεδο και, κυρίως, υπάρχει μια πρώτη απάντηση από αυτό.
Άρα τώρα αρχίζει η επόμενη φάση.
Τώρα χρειάζεται το Υπουργείο να μιλήσει και εγγράφως
Εδώ βρίσκεται κατά τη γνώμη μας το κλειδί.
Η προφορική ενημέρωση της υφυπουργού, όπως μεταφέρεται από το δελτίο Τύπου του βουλευτή, είναι πολιτικά σημαντική.
Για μια Υπηρεσία Δόμησης όμως δεν αρκεί πάντα μια πολιτική δήλωση.
Οι υπάλληλοι καλούνται να υπογράψουν διοικητικές πράξεις.
Και φέρουν ευθύνη για αυτές.
Επομένως, εάν το Υπουργείο θεωρεί ότι το ισχύον πλαίσιο επιτρέπει την εξέταση και έκδοση των συγκεκριμένων αδειών, πρέπει να το καταστήσει θεσμικά και νομικά απολύτως σαφές.
Με επίσημη οδηγία, εγκύκλιο ή άλλη πρόσφορη έγγραφη διοικητική διευκρίνιση, όπου αυτό απαιτείται.
Για να μη ζητά κανείς από έναν υπάλληλο να ερμηνεύει μόνος του ένα θεσμικό τοπίο που επί χρόνια προκαλεί αντιπαραθέσεις σε όλη την Ελλάδα.
Ούτε όλα στο Υπουργείο, ούτε όλα στον Δήμο
Και ίσως εδώ βρίσκεται το πραγματικό συμπέρασμα ολόκληρης της υπόθεσης.
Το πρόβλημα δεν λύνεται με ένα παιχνίδι μεταφοράς ευθυνών.
Δεν μπορεί το Υπουργείο να λέει απλώς «οι περισσότερες ΥΔΟΜ βγάζουν άδειες» και να τελειώνει εκεί η δική του ευθύνη.
Όπως δεν μπορεί μια τοπική υπηρεσία να επικαλείται επ’ αόριστον την πολυπλοκότητα της νομοθεσίας χωρίς να δίνει συγκεκριμένες απαντήσεις στους πολίτες.
Το Υπουργείο πρέπει να δώσει σαφείς κανόνες.
Η ΥΔΟΜ πρέπει να εφαρμόσει ενιαία αυτούς τους κανόνες και να απαντήσει στους φακέλους.
Η Δημοτική Αρχή, όσο η ΥΔΟΜ λειτουργεί στο σημερινό διοικητικό πλαίσιο, οφείλει να ζητά λύσεις στα προβλήματα λειτουργίας της υπηρεσίας.
Και οι ενδιαφερόμενοι έχουν δικαίωμα να ζητούν διαφάνεια, ίση μεταχείριση και αιτιολογημένες αποφάσεις.
Μετά τη σημερινή συνάντηση δεν υπάρχει λόγος για άλλη σιωπή
Η συνάντηση στο Υπουργείο μπορεί να αποδειχθεί πολύ σημαντική.
Όχι επειδή έλυσε σήμερα το πρόβλημα.
Δεν το έλυσε.
Αλλά επειδή πλέον έχουμε ένα πολύ συγκεκριμένο πολιτικό δεδομένο:
σύμφωνα με την ενημέρωση του βουλευτή, το αρμόδιο Υπουργείο δεν θεωρεί ότι υπήρξε τον Ιούνιο κάποια νέα νομοθετική αλλαγή που από μόνη της να δικαιολογεί τη μη απάντηση της ΥΔΟΜ από τον Ιούλιο.
Από εδώ και πέρα λοιπόν η συζήτηση πρέπει να γίνει συγκεκριμένη.
Ποιοι φάκελοι εκκρεμούν;
Για ποιον ακριβώς λόγο εκκρεμεί ο καθένας;
Ποια είναι η νομική βάση;
Ποια ερωτήματα έχουν αποσταλεί και πού;
Ποιες απαντήσεις αναμένονται;
Και κυρίως:
πότε θα πάρει απάντηση ο κάθε πολίτης;
Θετική ή αρνητική.
Αλλά απάντηση.
Γιατί το χειρότερο για μια διοίκηση δεν είναι να πει στον πολίτη «όχι».
Είναι να τον αφήνει μήνες να μην ξέρει ούτε το «ναι» ούτε το «όχι».
Και μετά τη σημερινή παρέμβαση στο Υπουργείο, αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να τελειώσει.
