Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να ασκήσει κανείς σκληρή πολιτική κριτική στον Αντώνη Σαμαρά. Για τη σύγκρουσή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, για το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος, για την προσπάθεια να αντλήσει ψηφοφόρους από τη Νέα Δημοκρατία, ακόμη και για τις συνέπειες που μπορεί να έχει μια τέτοια κίνηση στην πολιτική σταθερότητα μετά τις εκλογές του 2027.
Δεν χρειάζεται όμως να ανακαλύψουμε και τη… Μόσχα.
Γιατί το δημοσίευμα που παρουσιάζει τον πρώην πρωθυπουργό να κοιτάζει «ανατολικά» και αφήνει στο τέλος ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο να εξελιχθεί σε κάτι σαν «εκλεκτό της Μόσχας» έχει ένα βασικό πρόβλημα:
Για μια τόσο βαριά πολιτική υπόθεση, δεν παρουσιάζει το αντίστοιχο βαρύ αποδεικτικό στοιχείο.
Αντί γι’ αυτό, κατασκευάζεται μια εντυπωσιακή αλυσίδα συνειρμών.
Σαμαράς – Σαββίδης – Καραμανλής – Βόρεια Ελλάδα – Ρωσία – Κρεμλίνο – Πούτιν.
Και κάπως έτσι φτάνουμε στο συμπέρασμα ότι πίσω από τις πολιτικές κινήσεις του πρώην πρωθυπουργού μπορεί να βρίσκεται ακόμη και μια προσπάθεια αποδόμησης του «συνεπούς ευρωατλαντιστή Μητσοτάκη».
Μόνο που η δημοσιογραφία δεν λειτουργεί με τη μέθοδο «ο γνωστός του γνωστού».
Πού είναι το σημερινό στοιχείο;
Το πραγματικά κρίσιμο ερώτημα είναι πολύ απλό:
Υπάρχει σήμερα συγκεκριμένος δίαυλος του Αντώνη Σαμαρά με τη Μόσχα;
Υπάρχουν συναντήσεις;
Υπάρχουν επαφές συνεργατών του με Ρώσους κρατικούς αξιωματούχους;
Υπάρχει πολιτικός συντονισμός;
Υπάρχει οικονομική, επικοινωνιακή ή οποιαδήποτε άλλη υποστήριξη;
Υπάρχει έστω δημόσια τοποθέτηση του ίδιου που να σηματοδοτεί εγκατάλειψη του δυτικού προσανατολισμού της Ελλάδας και στροφή προς τη Ρωσία;
Αν υπάρχουν τέτοια στοιχεία, να δημοσιευτούν. Και τότε πράγματι θα έχουμε μια πολύ σοβαρή πολιτική και δημοσιογραφική υπόθεση.
Αν όμως δεν υπάρχουν, δεν μπορεί η απόσταση μέχρι το Κρεμλίνο να καλύπτεται με αναφορές στον Ιβάν Σαββίδη, στον Κώστα Καραμανλή, στον Σίμο Κεδίκογλου, στον γάμο του γιου του Σαββίδη και σε στελέχη της Βόρειας Ελλάδας.
Αυτό δεν είναι απόδειξη φιλορωσικής πολιτικής στροφής. Είναι συνειρμική κατασκευή.
Δηλαδή όποιος είχε σχέση με τον Σαββίδη είναι «φιλορώσος»;
Ακόμη πιο προβληματική είναι η χρήση της περίπτωσης του Ιβάν Σαββίδη.
Το γεγονός ότι κατά την περίοδο της πρωθυπουργίας Σαμαρά ο επιχειρηματίας απέκτησε τον ΠΑΟΚ, τη ΣΕΚΑΠ και το «Μακεδονία Παλλάς» δεν αποδεικνύει ότι ο τότε πρωθυπουργός υιοθέτησε φιλορωσική γεωπολιτική στρατηγική.
Διαφορετικά θα έπρεπε να εξετάσουμε με την ίδια λογική κάθε κυβέρνηση, υπουργό, αυτοδιοικητικό ή πολιτικό που είχε θεσμικές ή πολιτικές επαφές με τον συγκεκριμένο επιχειρηματία.
Και τότε θα καταλήγαμε σε έναν κατάλογο «φιλορώσων» που πιθανότατα θα προκαλούσε εκπλήξεις.
Η πολιτική κρίνεται από αποφάσεις, θέσεις και πράξεις. Όχι από φωτογραφίες, κοινωνικές σχέσεις και αλυσίδες γνωριμιών.
Ούτε η Βόρεια Ελλάδα είναι… προθάλαμος του Κρεμλίνου
Υπάρχει και κάτι ακόμη που χρειάζεται προσοχή.
Το γεγονός ότι ο Σαμαράς αναζητά στελέχη και εκλογική επιρροή στη Βόρεια Ελλάδα είναι απολύτως αναμενόμενο για έναν πολιτικό που φιλοδοξεί να δημιουργήσει κόμμα στα δεξιά της ΝΔ.
Εκεί υπάρχουν ακροατήρια με μεγαλύτερη ευαισθησία στο Μακεδονικό, στα εθνικά ζητήματα, στη μετανάστευση και σε ζητήματα ταυτότητας.
Αυτό όμως δεν τα μετατρέπει αυτομάτως σε «φιλορωσικά ακροατήρια».
Η ταύτιση συντηρητικών ή πατριωτικών ψηφοφόρων με τη Ρωσία είναι μια εξαιρετικά βολική πολιτική γενίκευση, αλλά παραμένει γενίκευση.
Υπάρχει πραγματικό πολιτικό ζήτημα Σαμαρά – και είναι πολύ σοβαρότερο
Το παράδοξο είναι ότι δεν χρειάζονται όλα αυτά για να ασκηθεί πολύ σκληρή κριτική στον Αντώνη Σαμαρά.
Το πραγματικό ερώτημα βρίσκεται μπροστά μας:
Τι ακριβώς επιδιώκει να συμβεί την επομένη των εκλογών;
Εάν δημιουργήσει κόμμα και αφαιρέσει κρίσιμες μονάδες από τη Νέα Δημοκρατία, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός παράγοντας για την απώλεια της αυτοδυναμίας του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Δικαίωμά του.
Αλλά η πολιτική δεν τελειώνει το βράδυ των εκλογών.
Την επόμενη ημέρα η χώρα πρέπει να κυβερνηθεί.
Επομένως ο Σαμαράς οφείλει κάποια στιγμή να εξηγήσει ποια ακριβώς κυβερνητική λύση προτείνει. Με ποιους θα συνεργαστεί; Ποιο κυβερνητικό σχήμα θεωρεί επιθυμητό; Ή μήπως ο πολιτικός στόχος εξαντλείται στο να μην αποκτήσει αυτοδυναμία ο Μητσοτάκης;
Εδώ βρίσκεται η πραγματική πολιτική κριτική.
Και εδώ μπορεί να γίνει εξαιρετικά σκληρή.
Δεν χρειάζεται να γίνει ο Σαμαράς «πράκτορας του Πούτιν» για να διαφωνήσεις μαζί του
Η ιστορία του Αντώνη Σαμαρά είναι γνωστή. Πρόκειται για πολιτικό με σαφή ευρωπαϊκή διαδρομή, σπουδές στις ΗΠΑ, μακρά παρουσία στη Νέα Δημοκρατία και θητεία στην πρωθυπουργία μιας χώρας σταθερά ενταγμένης στον δυτικό θεσμικό πυρήνα.
Μπορεί κανείς να θεωρεί λανθασμένες τις σημερινές επιλογές του.
Μπορεί να πιστεύει ότι κινείται από προσωπική αντιπαλότητα με τον Μητσοτάκη.
Μπορεί να θεωρεί ότι ένα κόμμα Σαμαρά θα προκαλέσει κατακερματισμό της Κεντροδεξιάς και θα οδηγήσει σε πολιτική αστάθεια.
Μπορεί ακόμη να του καταλογίσει ότι επαναφέρει, τρεις δεκαετίες αργότερα, τη λογική μιας πολιτικής ρήξης με τη μεγάλη παράταξη από την οποία προέρχεται.
Όλα αυτά είναι θεμιτά πεδία σκληρής αντιπαράθεσης.
Αλλά άλλο αυτό και άλλο να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε στον χάρτη μια διαδρομή Καλαμάτα – Θεσσαλονίκη – Ροστόφ – Κρεμλίνο επειδή εξυπηρετεί ένα πολιτικά ελκυστικό αφήγημα.
Η ειρωνεία μάλιστα είναι προφανής: ένας πολιτικός που επί δεκαετίες αντιμετωπιζόταν ως κατεξοχήν δυτικόστροφος και ατλαντιστής κινδυνεύει ξαφνικά να μετατραπεί σε υποψήφιο «εκλεκτό της Μόσχας» ακριβώς τη στιγμή που συγκρούεται με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Πολύ βολικό.
Αλλά όχι αρκετό.
Χτυπήστε λοιπόν τον Σαμαρά για όσα λέει. Για όσα κάνει. Για το κόμμα που ενδεχομένως ετοιμάζει. Για τις συνέπειες που μπορεί να προκαλέσει. Για το 1993, αν θεωρείτε ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται.
Αλλά αν πρόκειται να μπει στο τραπέζι η Μόσχα και ο Πούτιν, χρειάζεται κάτι περισσότερο από συνειρμούς.
Χρειάζονται αποδείξεις.
Γιατί διαφορετικά δεν αποδομείται ο Σαμαράς.
Αποδομείται η ίδια η κριτική εναντίον του.
