«Μισή συγγνώμη», ολόκληρη καταδίκη του Θεόφιλου! Από ένα επεισόδιο σε πολιτικό κατηγορητήριο για όλη τη δημοτική αρχή

Υπάρχουν πολιτικά σχόλια που ξεκινούν από ένα πραγματικό γεγονός, θέτουν ένα εύλογο ερώτημα και στη συνέχεια προχωρούν σε συμπεράσματα πολύ ευρύτερα από όσα επιτρέπουν τα ίδια τα γεγονότα.

Κάπως έτσι εξελίσσεται και το τελευταίο κείμενο για τη λεκτική αντιπαράθεση ανάμεσα στον αντιδήμαρχο Σπύρο Σαμούρη και τον εκπαιδευτικό Ηρακλή Θεοδούλου, κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αργοστολίου.

Η αφορμή είναι γνωστή. Ο Σπύρος Σαμούρης χρησιμοποίησε εκφράσεις που δεν αρμόζουν σε μια θεσμική συζήτηση. Η συμπεριφορά του προκάλεσε αντιδράσεις και ο ίδιος, σε μεταγενέστερη συνέντευξή του, αναγνώρισε ότι δεν έπρεπε να αντιδράσει με αυτόν τον τρόπο.

Το γεγονός αυτό δεν χρειάζεται ωραιοποίηση.

Αλλά ούτε και χρειάζεται να μετατραπεί σε κάτι διαφορετικό από αυτό που ήταν.

Γιατί άλλο η κριτική σε μια λανθασμένη συμπεριφορά και άλλο η μετατροπή της σε συνολική καταδίκη ενός δημάρχου και μιας ολόκληρης δημοτικής αρχής.

Και εδώ ακριβώς αρχίζουν τα ερωτήματα για την επιχειρηματολογία του συγκεκριμένου άρθρου.

Η συγγνώμη που δεν ήταν αρκετή

Το κείμενο ξεκινά με ένα γνωμικό για το φιλότιμο και τη συγγνώμη.

Στη συνέχεια υποστηρίζει ότι ο Σπύρος Σαμούρης είχε την ευκαιρία να κλείσει το θέμα, αλλά η συγγνώμη του έμεινε «μισή».

Εδώ χρειάζεται μια ουσιαστική διάκριση.

Ο Σαμούρης, στη δημόσια τοποθέτησή του, αναγνώρισε ότι η αντίδρασή του ήταν λανθασμένη. Δεν επιχείρησε να παρουσιάσει τις επίμαχες εκφράσεις ως υποδειγματική συμπεριφορά.

Παράλληλα, εξήγησε τι, κατά τη δική του εκδοχή, είχε προηγηθεί της έντασης.

Μπορεί κάποιος να θεωρεί ότι αυτή η παραδοχή δεν ήταν αρκετή.

Μπορεί να ζητά μια πιο καθαρή, προσωπική και ανεπιφύλακτη συγγνώμη προς τον εκπαιδευτικό.

Αυτό είναι απολύτως θεμιτό.

Όμως η αναγνώριση ενός λάθους δεν παύει να υπάρχει επειδή ο σχολιαστής κρίνει ότι δεν εκφράστηκε με τον τρόπο που θα επιθυμούσε.

Η φράση «η συγγνώμη ήταν μισή» αποτελεί αξιολόγηση. Δεν αποτελεί απόδειξη ότι ο άνθρωπος αρνήθηκε να αναγνωρίσει το λάθος του.

Και η διαφορά έχει σημασία.

Η άλλη πλευρά του επεισοδίου δεν μπορεί να εξαφανίζεται

Ο Σπύρος Σαμούρης υποστήριξε ότι πριν από τη λεκτική αντιπαράθεση είχαν προηγηθεί επανειλημμένες παρεμβάσεις του εκπαιδευτικού, ενώ μιλούσε ο Γιώργος Τσιλιμιδός.

Ανέφερε επίσης ότι ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, Νικόλας Βαλλιανάτος, προσπάθησε να διατηρήσει τη διαδικασία και ότι ο εκπαιδευτικός μπορούσε να ζητήσει τον λόγο.

Πρόκειται για την εκδοχή του αντιδημάρχου, όχι για ανεξάρτητα εξακριβωμένη περιγραφή κάθε στιγμής της συνεδρίασης.

Ωστόσο, είναι μέρος της δημόσιας συζήτησης και δεν μπορεί να παραλείπεται όταν επιχειρείται συνολική αποτίμηση του επεισοδίου.

Η πλευρά των εκπαιδευτικών έχει καταγγείλει τις εκφράσεις που χρησιμοποιήθηκαν και έχει ζητήσει δημόσια τοποθέτηση του δημάρχου.

Και αυτή η θέση πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.

Η ολοκληρωμένη εικόνα, όμως, απαιτεί να εξετάζονται οι τοποθετήσεις όλων των εμπλεκομένων και, κυρίως, ολόκληρη η αλληλουχία των γεγονότων.

Δεν αρκεί ένα απόσπασμα για να εξηγηθεί κάθε πτυχή μιας αντιπαράθεσης.

Ούτε, βεβαίως, όσα προηγήθηκαν δικαιολογούν οποιαδήποτε προσβλητική έκφραση.

Μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα δύο πράγματα: ο Σαμούρης να αντέδρασε λανθασμένα και να υπάρχουν γεγονότα που προηγήθηκαν και πρέπει να συνεκτιμηθούν.

Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στην εξέταση ενός περιστατικού και στην επιλογή μόνο όσων στοιχείων εξυπηρετούν ένα συμπέρασμα.

Ο κανονισμός λειτουργίας δεν είναι εχθρός του διαλόγου

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία του άρθρου αφορά τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου.

Ο συντάκτης θεωρεί ότι ο Νικόλας Βαλλιανάτος θα μπορούσε να σηκωθεί, να πλησιάσει τον εκπαιδευτικό, να τον πάρει από το χέρι και να του δώσει το μικρόφωνο.

Είναι μια εικόνα ανθρώπινης προσέγγισης, την οποία ο καθένας μπορεί να αξιολογήσει θετικά.

Αλλά δεν αποτελεί τη μοναδική αποδεκτή μέθοδο διεύθυνσης μιας συνεδρίασης.

Το Δημοτικό Συμβούλιο δεν είναι μια ανεπίσημη συγκέντρωση.

Είναι θεσμικό όργανο, στο οποίο συμμετέχουν αιρετοί, εκπρόσωποι φορέων και πολίτες.

Η δυνατότητα παρέμβασης των πολιτών έχει ιδιαίτερη σημασία.

Εξίσου σημαντικό, όμως, είναι να μπορούν να ολοκληρώνουν τις τοποθετήσεις τους όσοι έχουν τον λόγο.

Η τήρηση μιας διαδικασίας δεν σημαίνει αυτομάτως έλλειψη ευαισθησίας.

Και η επίκληση του κανονισμού δεν αποτελεί από μόνη της αυταρχική συμπεριφορά.

Αν ο πρόεδρος εφάρμοσε λανθασμένα τον κανονισμό, αυτό μπορεί να εξεταστεί συγκεκριμένα.

Αν αρνήθηκε αδικαιολόγητα τον λόγο σε κάποιον εκπρόσωπο, επίσης.

Αλλά το ότι δεν ακολούθησε τη χειρονομία που περιγράφει ο αρθρογράφος δεν αποδεικνύει αποτυχία της θεσμικής λειτουργίας.

Η καλή πρόθεση και η τήρηση της διαδικασίας δεν είναι αντίπαλες έννοιες.

Η αντιπολίτευση έχει δικαίωμα να ελέγχει. Κανείς δεν το αμφισβητεί.

Το άρθρο αφιερώνει αρκετό χώρο στον ρόλο της αντιπολίτευσης.

Υποστηρίζει, σωστά, ότι η αντιπολίτευση δεν υπάρχει για να επιβραβεύει τη δημοτική αρχή, αλλά για να ελέγχει, να ασκεί κριτική και να αναδεικνύει προβλήματα.

Ποιος διαφωνεί με αυτό;

Η αντιπολίτευση έχει όχι μόνο δικαίωμα αλλά και θεσμική υποχρέωση να ελέγχει τη διοίκηση.

Το ίδιο όμως ισχύει και για την υποχρέωση κάθε πλευράς να διατυπώνει συγκεκριμένες θέσεις, να αξιολογεί τα δεδομένα και να αναγνωρίζει όσα πράγματι συμβαίνουν.

Η κριτική δεν χάνει την ανεξαρτησία της όταν αναγνωρίζει μια σωστή ενέργεια.

Ούτε η αναγνώριση ενός έργου σημαίνει συγκυβέρνηση.

Μια αντιπολίτευση μπορεί να συμφωνεί σε ένα θέμα, να διαφωνεί σε δέκα άλλα και να ασκεί αυστηρό έλεγχο σε όλα.

Αυτό δεν την καθιστά λιγότερο αντιπολίτευση.

Την καθιστά συγκεκριμένη.

Συνεπώς, η συζήτηση δεν χρειάζεται να περιορίζεται στο δίλημμα «ή επιβραβεύεις ή καταγγέλλεις».

Υπάρχει και η δυνατότητα της τεκμηριωμένης αξιολόγησης κάθε απόφασης ξεχωριστά.

Από τον Σαμούρη στον Θεόφιλο: Πού ακριβώς βρίσκεται η απόδειξη;

Εδώ βρίσκεται το κεντρικό πολιτικό άλμα του άρθρου.

Ξεκινάμε από μια λεκτική αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο ανθρώπους.

Στη συνέχεια συζητάμε αν η μεταγενέστερη παραδοχή λάθους ήταν επαρκής.

Και τελικά φτάνουμε στο συμπέρασμα ότι ο Θεόφιλος Μιχαλάτος εμφανίζεται σιωπηλός, αμήχανος και ενδεχομένως ανεκτικός απέναντι στη συμπεριφορά του αντιδημάρχου.

Ασφαλώς ο δήμαρχος φέρει πολιτική ευθύνη για τη λειτουργία της δημοτικής διοίκησης και για τις επιλογές των συνεργατών του.

Και είναι θεμιτό να ερωτάται αν θεωρεί αποδεκτές συγκεκριμένες συμπεριφορές.

Αλλά η απουσία δημόσιας δήλωσης δεν αρκεί, από μόνη της, για να αποδείξει ούτε έγκριση ούτε ανοχή.

Πρόκειται για πιθανές ερμηνείες, όχι για διαπιστωμένα γεγονότα.

Το ίδιο ισχύει και για τον χαρακτηρισμό του αντιδημάρχου ως «βαριδιού».

Είναι μια πολιτική εκτίμηση του συντάκτη.

Δεν προκύπτει αυτομάτως από το συγκεκριμένο επεισόδιο.

Το να ζητά κάποιος τοποθέτηση του δημάρχου είναι θεμιτό. Το να παρουσιάζει τη σιωπή του ως σχεδόν αυτονόητη απόδειξη συνενοχής είναι διαφορετικό πράγμα.

Αυτή η διάκριση δεν απαλλάσσει τον δήμαρχο από την πολιτική λογοδοσία.

Απαιτεί, όμως, η κριτική να στηρίζεται σε όσα μπορούν πράγματι να αποδειχθούν.

Η «τριακονταετής εμπειρία» και η γενίκευση

Σε άλλο σημείο, το άρθρο περνά από το επεισόδιο στη συνολική αξιολόγηση της δημοτικής αρχής.

Γίνεται λόγος για έλλειψη φαντασίας, για επίκληση τριακονταετούς εμπειρίας και για αδυναμία καλής διοίκησης.

Αυτές είναι ευρύτερες πολιτικές κρίσεις.

Μπορούν ασφαλώς να αποτελέσουν αντικείμενο δημόσιας αντιπαράθεσης.

Αλλά χρειάζονται τα δικά τους συγκεκριμένα επιχειρήματα.

Μια άστοχη λεκτική αντιπαράθεση δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι μια διοίκηση στερείται σχεδιασμού.

Ούτε η εμπειρία αποτελεί αυτόματα τεκμήριο καλής διοίκησης.

Η αξιολόγηση μιας δημοτικής αρχής προϋποθέτει εξέταση αποφάσεων, έργων, οικονομικής διαχείρισης, υπηρεσιών και αποτελεσμάτων.

Δεν μπορεί να εξαντλείται στη συμπεριφορά ενός στελέχους σε μία συνεδρίαση.

Η κριτική στο συγκεκριμένο περιστατικό είναι άλλο ζήτημα. Η συνολική αποτίμηση της δημοτικής αρχής είναι άλλο.

Η σύνδεσή τους απαιτεί περισσότερη τεκμηρίωση από μια γενική πολιτική διατύπωση.

Τα σχολεία δεν πρέπει να χαθούν πίσω από την αντιπαράθεση

Υπάρχει, τέλος, ένα σημείο στο οποίο αξίζει να συμφωνήσουμε με το κείμενο.

Η ουσία της συνεδρίασης ήταν τα σχολικά κτίρια.

Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί βρέθηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο για να παρουσιάσουν πραγματικά προβλήματα.

Αυτά τα προβλήματα χρειάζονται λύσεις.

Και η λεκτική αντιπαράθεση δεν πρέπει να επισκιάσει την ανάγκη να υπάρξουν συγκεκριμένες παρεμβάσεις.

Αλλά αυτό ισχύει προς όλες τις κατευθύνσεις.

Αν πραγματικά θέλουμε η συζήτηση να επιστρέψει στα σχολεία, πρέπει να συζητήσουμε για τις ανάγκες των σχολικών μονάδων, τις διαθέσιμες χρηματοδοτήσεις, τις μελέτες, τις αρμοδιότητες και τα χρονοδιαγράμματα.

Να εξετάσουμε ποιες παρεμβάσεις μπορεί να χρηματοδοτήσει ο Δήμος.

Ποιες απαιτούν τη συνεργασία της ΚΤΥΠ.

Ποιες χρειάζονται κρατικούς πόρους.

Και ποια είναι η πρόοδος στην αντικατάσταση των προσωρινών σχολικών εγκαταστάσεων που εξακολουθούν να υπάρχουν δώδεκα χρόνια μετά τους σεισμούς του 2014.

Αυτή η συζήτηση είναι μεγαλύτερη από ένα λεκτικό επεισόδιο.

Και μεγαλύτερη από την πολιτική αντιπαράθεση που ακολούθησε.

Η παραδοχή λάθους δεν διαγράφεται επειδή κάποιος τη θεωρεί ανεπαρκή

Ας επιστρέψουμε, λοιπόν, στο αρχικό γνωμικό.

Το άρθρο ολοκληρώνεται με την επισήμανση ότι το φιλότιμο αποδεικνύεται με δύο λέξεις: «Έκανα λάθος».

Μόνο που ο Σπύρος Σαμούρης έχει ήδη αναγνωρίσει δημοσίως ότι η αντίδρασή του ήταν λανθασμένη.

Μπορεί να μην το έκανε με τον τρόπο που θα ικανοποιούσε όλους.

Μπορεί η πλευρά του εκπαιδευτικού να θεωρεί ότι οφείλεται μια πιο σαφής συγγνώμη.

Αλλά δεν είναι ακριβές να δημιουργείται η εντύπωση ότι δεν υπήρξε καμία παραδοχή.

Και κυρίως δεν προκύπτει ότι η προσωπική συμπεριφορά ενός αντιδημάρχου μπορεί, χωρίς πρόσθετη τεκμηρίωση, να χρησιμοποιείται ως πλήρης πολιτική αποτίμηση της δημοτικής αρχής του Θεόφιλου Μιχαλάτου.

Η λεκτική συμπεριφορά του Σαμούρη μπορεί να κριθεί αυστηρά. Η παραδοχή του μπορεί επίσης να αξιολογηθεί. Ο δήμαρχος μπορεί να ερωτηθεί για τη στάση του.

Όλα αυτά αποτελούν θεμιτά αντικείμενα δημόσιας συζήτησης.

Αλλά οι διαφορετικές ευθύνες δεν πρέπει να συγχέονται.

Και τα πολιτικά συμπεράσματα δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως γεγονότα πριν τεκμηριωθούν.

Γιατί άλλο να ζητάς λογοδοσία για ένα περιστατικό και άλλο να χρησιμοποιείς το περιστατικό ως αφορμή για να αποδώσεις σε μια ολόκληρη δημοτική αρχή χαρακτηριστικά που δεν αποδεικνύονται από αυτό.

Και πάνω απ’ όλα, ας μην ξεχάσουμε εκείνους για τους οποίους συγκλήθηκε η συνεδρίαση.

Τα παιδιά.

Τα σχολεία.

Και τις λύσεις που εξακολουθούν να χρειάζονται.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ