Υπάρχει κριτική που ελέγχει μια δημοτική αρχή και υπάρχει και η κριτική που χρειάζεται πρώτα να μεγαλώσει, να παραμορφώσει και να δραματοποιήσει τα πραγματικά περιστατικά, ώστε στο τέλος να καταλήξει στο πολιτικό συμπέρασμα που είχε αποφασίσει εξαρχής.
Στην περίπτωση του τραυματισμού ενός εξάχρονου παιδιού από πρόκα σε παγκάκι στην πλατεία Αργοστολίου, το αυτονόητο είναι ένα: το περιστατικό είναι σοβαρό, το επικίνδυνο σημείο πρέπει να αποκατασταθεί άμεσα και ο Δήμος οφείλει να ελέγξει συνολικά τον εξοπλισμό του κοινόχρηστου χώρου.
Καμία έκπτωση σε αυτό.
Από εκεί και πέρα όμως αρχίζει μια εντυπωσιακή κατασκευή.
Ένα συγκεκριμένο ατύχημα μετατρέπεται σε απόδειξη ότι ολόκληρη η πλατεία αποτελεί περίπου παγίδα θανάτου. Η μη δημοσίευσή του από ορισμένα μέσα μετατρέπεται σε οργανωμένη «σιωπή». Και ένα προηγούμενο, εντελώς διαφορετικό περιστατικό στη Σκάλα επιστρατεύεται για να αποδειχθεί ότι η δημοτική αρχή άλλοτε «καλύπτει» και άλλοτε «εξαφανίζει» περιστατικά.
Μόνο που τώρα έχουμε και τα πραγματικά λόγια του αρμόδιου Αντιδημάρχου για τη Σκάλα.
Και εκεί η κατασκευή αρχίζει να καταρρέει.
Όχι, δεν είπε «φταίει το παιδί»
Αυτό είναι το πρώτο που πρέπει να ξεκαθαριστεί.
Για το περιστατικό στη Σκάλα ειπώθηκε ότι δεν συνέβη σε παιδική χαρά, αλλά σε χώρο μνημείου, δίπλα σε εκκλησία, όπου υπήρχαν μαρμάρινα κολωνάκια.
Ειπώθηκε επίσης ότι, κατά την εκτίμηση του Αντιδημάρχου, ένα τέτοιο κολωνάκι δεν πέφτει από μόνο του και ενδεχομένως είχε προηγουμένως μετακινηθεί ή πειραχτεί.
Και τέθηκε πράγματι ζήτημα επίβλεψης ενός τετράχρονου παιδιού.
Αυτά είπε.
Μπορεί κάποιος να θεωρεί την αναφορά στη γονική επίβλεψη άστοχη.
Μπορεί να υποστηρίζει ότι ανεξαρτήτως του πώς χρησιμοποιείται ένας δημόσιος χώρος, τα στοιχεία του πρέπει να είναι ασφαλή.
Μπορεί ακόμη να θεωρεί ότι ο Δήμος όφειλε να έχει προβλέψει τον κίνδυνο.
Όλα αυτά αποτελούν θεμιτή κριτική.
Αλλά από αυτό μέχρι το να γράφεται ότι ο Αντιδήμαρχος «έτρεξε να ρίξει την ευθύνη στους γονείς και στο παιδί για να βγάλει λάδι τη δημοτική αρχή», υπάρχει ένα πρόβλημα:
αυτό δεν είναι παράθεση της θέσης του. Είναι ερμηνεία των προθέσεών του, παρουσιασμένη περίπου ως γεγονός.
Και μάλιστα η χειρότερη δυνατή ερμηνεία.
Υπάρχει και κάτι ακόμη που βολικά παραλείπεται
Ο Σαμούρης δεν αρνήθηκε ότι υπήρξε περιστατικό.
Δεν είπε ότι το παιδί δεν τραυματίστηκε.
Δεν είπε ότι ο Δήμος δεν έχει καμία υποχρέωση για τους δημόσιους χώρους.
Εξέφρασε διαφορετική άποψη για το εάν μπορεί να καταλογιστεί προσωπικά στον Αντιδήμαρχο ποινική ευθύνη επειδή ένα μαρμάρινο στοιχείο σε δημόσιο χώρο έπεσε.
Αυτό είναι πολύ συγκεκριμένο ερώτημα.
Και είναι εντελώς διαφορετικό από το:
«Ο Δήμος δεν ευθύνεται για τίποτα».
Αλλά για να λειτουργήσει το πολιτικό αφήγημα πρέπει όλες αυτές οι διαφορές να εξαφανιστούν.
Έτσι δημιουργείται ένας φανταστικός αντίπαλος που περίπου λέει:
«Φταίνε τα παιδιά, φταίνε οι γονείς, ποτέ ο Δήμος».
Και μετά γίνεται η ηρωική αποδόμηση μιας θέσης που κανείς δεν διατύπωσε έτσι.
Και τώρα ερχόμαστε στην περίφημη «αφωνία»
Το δεύτερο τέχνασμα είναι ακόμη καλύτερο.
Κάποια μέσα δεν δημοσίευσαν το περιστατικό του Αργοστολίου.
Άρα;
«Σιγή».
Και γιατί σιώπησαν;
Επειδή είναι «φιλικά μέσα».
Και γιατί είναι φιλικά;
Προφανώς επειδή… δεν δημοσίευσαν αυτό που θα ήθελε ο συντάκτης να δημοσιεύσουν.
Ένας υπέροχος αυτοτροφοδοτούμενος συλλογισμός.
Δεν υπάρχει όμως ούτε ένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η δημοτική αρχή έδωσε εντολή, άσκησε πίεση ή ζήτησε από οποιοδήποτε μέσο να αποκρύψει το περιστατικό.
Εάν υπάρχει, να παρουσιαστεί.
Εκεί πράγματι θα υπάρχει σοβαρό θέμα.
Μέχρι τότε όμως άλλο πράγμα η επιλογή ενός μέσου να μην αναδείξει μια είδηση και άλλο οργανωμένη δημοτική συγκάλυψη.
Οι λέξεις έχουν σημασία.
Και ξαφνικά η μία πρόκα έγινε όλη η πλατεία
Μετά αρχίζει η γνωστή συσσώρευση.
Πρόκες.
Σχάρες.
Μάρμαρα.
Καλωδιώσεις.
Λακκούβες.
Ατυχήματα.
Και στο τέλος η πλατεία παρουσιάζεται περίπου ως πεδίο μάχης.
Εδώ η απάντηση είναι εξαιρετικά απλή:
Υπάρχουν επικίνδυνα σημεία; Να καταγραφούν ένα προς ένα.
Πού βρίσκεται η ακάλυπτη καλωδίωση;
Πού λείπει η σχάρα;
Πού υπάρχει επικίνδυνο μάρμαρο;
Πότε ενημερώθηκε ο Δήμος;
Τι έκανε;
Πόσα από τα επικαλούμενα ατυχήματα συνδέθηκαν πράγματι με συγκεκριμένη παράλειψη συντήρησης;
Αυτή είναι δημοσιογραφική έρευνα.
Το να τα βάζεις όλα σε μια παράγραφο και να χαρακτηρίζεις συνολικά την πλατεία «ρωσική ρουλέτα» είναι απλώς ρητορική υπερβολή.
Το «100% ευθύνη του Δήμου» είναι ακόμη ένα αυθαίρετο άλμα
Και κάπου εκεί εμφανίζεται και η νομική γνωμάτευση:
Ο νόμος προβλέπει αρμοδιότητα του Δήμου για τη συντήρηση, επομένως «100% ευθύνη του Δήμου».
Όχι ακριβώς.
Άλλο η αρμοδιότητα συντήρησης ενός κοινόχρηστου χώρου και άλλο η αυτόματη απόδοση 100% νομικής υπαιτιότητας για οποιοδήποτε ατύχημα συμβεί μέσα σε αυτόν.
Η δεύτερη προϋποθέτει εξέταση των πραγματικών περιστατικών, της αιτιώδους συνάφειας, πιθανής παράλειψης και όλων των συνθηκών της συγκεκριμένης υπόθεσης.
Αν ήταν τόσο απλά τα πράγματα, δεν θα χρειαζόμασταν δικαστήρια.
Θα διαβάζαμε ένα άρθρο του νόμου και θα βγάζαμε ποσοστά ευθύνης.
Το πιο παράδοξο: ζητούν από τον Δήμο να μη βγάζει συμπεράσματα, ενώ τα έχουν ήδη βγάλει οι ίδιοι
Στη Σκάλα καταγγέλλεται ο Αντιδήμαρχος επειδή, κατά την άποψη των επικριτών του, έσπευσε να δώσει τη δική του ερμηνεία.
Στο Αργοστόλι όμως οι ίδιοι έχουν ήδη αποφασίσει:
ποιος φταίει,
πόσο φταίει,
ποιος συγκαλύπτει,
ποια μέσα υπακούουν,
ποιος αδιαφορεί,
και μάλιστα ότι η ευθύνη είναι «100%».
Πριν από οποιαδήποτε θεσμική κρίση.
Αυτό δεν είναι αντίφαση;
Όταν μιλά ο Δήμος, «προσπαθεί να αποποιηθεί τις ευθύνες».
Όταν μιλούν οι επικριτές του, εκδίδουν τελεσίδικη απόφαση.
Ο Δήμος όμως δεν παίρνει συγχωροχάρτι
Και αυτό πρέπει να το πούμε ξεκάθαρα, ακριβώς για να μην κάνουμε το ίδιο λάθος από την αντίθετη πλευρά.
Εάν υπήρχε εκτεθειμένη σκουριασμένη πρόκα σε δημοτικό παγκάκι, υπάρχει σοβαρό ζήτημα συντήρησης που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση.
Τελεία.
Δεν χρειάζεται καμία υπεράσπιση του Δήμου πάνω σε αυτό.
Το σωστό είναι να ελεγχθούν όλα τα παγκάκια και συνολικά ο αστικός εξοπλισμός, να αποκατασταθεί κάθε επικίνδυνο σημείο και να διερευνηθεί πώς παρέμεινε εκτεθειμένος ο συγκεκριμένος κίνδυνος.
Αυτή είναι ουσιαστική πίεση προς τη δημοτική αρχή.
Και είναι πολύ ισχυρότερη από τα περί «φιλικών μέσων», «αφωνίας» και «ρωσικής ρουλέτας».
Γιατί τελικά υπάρχει μια τεράστια διαφορά
Άλλο να πεις:
«Ένα παιδί τραυματίστηκε από επικίνδυνο στοιχείο δημοτικού εξοπλισμού. Δήμαρχε, βρες πώς συνέβη και φρόντισε να μην ξανασυμβεί».
Και άλλο:
«Η δημοτική αρχή συγκαλύπτει τραυματισμούς παιδιών, τα φιλικά της μέσα σιωπούν και όταν δεν μπορούν να κρύψουν ένα περιστατικό κατηγορούν τα ίδια τα παιδιά».
Το πρώτο είναι σκληρός έλεγχος.
Το δεύτερο χρειάζεται αποδείξεις.
Και από όσα έχουμε μπροστά μας, αυτές οι αποδείξεις δεν παρουσιάζονται.
Αντίθετα, τώρα που γνωρίζουμε τι πραγματικά ειπώθηκε για τη Σκάλα, βλέπουμε κάτι πολύ χαρακτηριστικό:
μια τοποθέτηση με την οποία μπορεί κανείς απολύτως να διαφωνήσει μετατράπηκε σε κάτι πολύ βαρύτερο, ώστε στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί ως απόδειξη μιας προκατασκευασμένης θεωρίας.
Ας απαιτήσουμε λοιπόν από τη δημοτική αρχή να κάνει τη δουλειά της.
Να ελέγχει.
Να συντηρεί.
Να επισκευάζει.
Να προλαμβάνει.
Και όταν υπάρχει πραγματική παράλειψη, να την πληρώνει πολιτικά.
Αλλά ας απαιτήσουμε και από εκείνους που την ελέγχουν κάτι εξίσου στοιχειώδες:
να αντιπολιτεύονται αυτά που πραγματικά έγιναν και ειπώθηκαν — όχι αυτά που χρειάζονται να έχουν ειπωθεί για να βγει ο τίτλος.
Γιατί μια σκουριασμένη πρόκα είναι πραγματικό πρόβλημα.
Δεν χρειάζεται να καρφώσουμε πάνω της και μια ολόκληρη πολιτική ιστορία που δεν αποδεικνύεται.
