Σκάλα: Το «κόλπο» του Λυκούδη γύρισε μπούμερανγκ; Η μελέτη που δημοσιοποιήθηκε και όσα παραλείπουν οι επικριτές του Μιχαλάτου
Νέα διάσταση αποκτά η αντιπαράθεση για την παραλία «Σπίθι» της Σκάλας, καθώς στην τεχνική περιγραφή που δημοσιοποιήθηκε γίνεται ρητή διάκριση ανάμεσα στις παρεμβάσεις στη στεριά και στην αντιμετώπιση της διάβρωσης στο παράκτιο μέτωπο. Η περιγραφή αναφέρεται στην ανάγκη εξειδικευμένης μελέτης της κυματικής δράσης και σε λύσεις όπως οι ύφαλοι. Την ίδια ώρα, η δημόσια αντιπαράθεση επικεντρώνεται στις προσωπικές επιθέσεις κατά του δημάρχου Αργοστολίου Θεόφιλου Μιχαλάτου.
Η καταστροφή που προκάλεσε η θάλασσα στην παραλιακή οδό της Σκάλας είναι ένα σοβαρό γεγονός.
Η προσωρινή παρέμβαση που είχε πραγματοποιηθεί στη θέση «Σπίθι» υπέστη ζημιές, προκαλώντας εύλογα ερωτήματα για την αντοχή της, το κόστος και την αποτελεσματικότητά της.
Όμως άλλο πράγμα είναι η εξέταση αυτών των ερωτημάτων και εντελώς διαφορετικό η προσπάθεια να παρουσιαστεί κάθε τεχνική επιλογή της δημοτικής αρχής ως απόδειξη ανικανότητας.
Ιδιαίτερα όταν η ίδια η τεχνική περιγραφή του σχεδιαζόμενου έργου περιλαμβάνει στοιχεία που δεν εμφανίζονται στην κριτική που ασκείται.
Το «κόλπο» του Λυκούδη και η μελέτη που τελικά παρουσιάστηκε
Ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης Γιάννης Λυκούδης ζήτησε να δημοσιοποιηθεί η μελέτη για την αντιμετώπιση του προβλήματος στη Σκάλα.
Στο επικριτικό κείμενο που ακολούθησε, η κίνησή του παρουσιάζεται ως ένα έξυπνο πολιτικό «κόλπο».
Η περιγραφή αυτή δημιουργεί την εντύπωση ότι ο κ. Λυκούδης είχε προεξοφλήσει πως η δημοτική αρχή δεν διέθετε ουσιαστική μελέτη ή ότι το έγγραφο που θα παρουσίαζε δεν θα αφορούσε την οριστική αντιμετώπιση του προβλήματος.
Η δημοτική αρχή, ωστόσο, δημοσιοποίησε την τεχνική περιγραφή.
Και εκεί βρίσκεται το ουσιαστικό σημείο της αντιπαράθεσης.
Το κρίσιμο δεν είναι ποιος επιχείρησε να αιφνιδιάσει ποιον. Είναι τι ακριβώς αναφέρει το τεχνικό έγγραφο που δόθηκε στη δημοσιότητα.
Διότι, σύμφωνα με τα πρόσθετα στοιχεία της τεχνικής περιγραφής, δεν παρουσιάζεται μία και μοναδική παρέμβαση ως ολοκληρωμένη λύση για όλα τα προβλήματα της ακτής.
Αντίθετα, γίνεται διάκριση ανάμεσα σε δύο διαφορετικά τεχνικά αντικείμενα.
Άλλο οι παρεμβάσεις στη στεριά και άλλο η προστασία της παραλίας
Αυτό είναι το βασικό σημείο που χρειάζεται να εξεταστεί.
Στην τεχνική περιγραφή διαχωρίζεται η αντιμετώπιση των προβλημάτων στη χερσαία ζώνη από την αντιμετώπιση της διάβρωσης και της κυματικής δράσης στην παραλία.
Πρόκειται για ουσιαστική διάκριση.
Η αποκατάσταση μιας παραλιακής οδού, η αντιστήριξη και η διασφάλιση της πρόσβασης δεν ταυτίζονται με τη συνολική ακτομηχανική προστασία μιας περιοχής.
Η δεύτερη μπορεί να απαιτεί εξειδικευμένες μετρήσεις, μελέτη των κυματισμών και διαφορετικού τύπου τεχνικές παρεμβάσεις.
Στην περιγραφή γίνεται αναφορά στην ανάγκη ειδικής μελέτης της κυματικής δράσης, καθώς και σε πιθανές λύσεις που περιλαμβάνουν υφάλους.
Επομένως, η τεχνική περιγραφή δεν πρέπει να διαβάζεται σαν να ισχυρίζεται ότι μια παρέμβαση στη στεριά θα σταματήσει από μόνη της τη διάβρωση της ακτής.
Αυτή η διάκριση έχει σημασία για την αξιολόγηση του σχεδιασμού.
Και όποιος ασκεί τεχνική κριτική οφείλει να την εξετάζει.
Η εξειδικευμένη μελέτη δεν είναι κάτι που ανακαλύφθηκε μετά την κριτική
Στο επικριτικό κείμενο διατυπώνεται η άποψη ότι η αντιμετώπιση της διάβρωσης απαιτεί εξειδικευμένους επιστήμονες, επιτόπιες μετρήσεις και αξιολόγηση των κυματικών συνθηκών.
Η επισήμανση αυτή είναι ουσιαστική.
Όμως, εφόσον η τεχνική περιγραφή ήδη αναφέρεται στην ανάγκη εξειδικευμένης μελέτης της κυματικής δράσης και εξετάζει παρεμβάσεις όπως οι ύφαλοι, δεν μπορεί να παρουσιάζεται η ανάγκη αυτή ως κάτι που απουσιάζει πλήρως από τον σχεδιασμό.
Άλλο να υποστηρίζει κάποιος ότι η προβλεπόμενη εξειδικευμένη μελέτη πρέπει να προχωρήσει άμεσα.
Άλλο να ζητά συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, επιστημονική τεκμηρίωση και χρηματοδότηση.
Και άλλο να αφήνει την εντύπωση ότι η δημοτική αρχή δεν έχει καν αναγνωρίσει την ανάγκη διαφορετικής αντιμετώπισης της διάβρωσης.
Η αναφορά σε ειδική μελέτη δεν σημαίνει ότι αυτή έχει ήδη ολοκληρωθεί. Σημαίνει όμως ότι η ανάγκη της περιλαμβάνεται στον τεχνικό σχεδιασμό.
Αυτή είναι μια ουσιαστική διαφορά.
Οι ύφαλοι και η κυματική δράση δεν είναι λεπτομέρειες
Η αναφορά σε υφάλους έχει επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Οι ύφαλοι, ανάλογα με τη μορφή και τη θέση τους, μπορούν να εξεταστούν ως μέρος λύσεων που αποσκοπούν στον περιορισμό της κυματικής ενέργειας πριν αυτή φτάσει στην ακτή.
Η καταλληλότητά τους, ωστόσο, δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.
Απαιτείται ειδική μελέτη, ώστε να αξιολογηθούν οι συνθήκες της συγκεκριμένης περιοχής και οι πιθανές επιπτώσεις μιας παρέμβασης.
Το γεγονός ότι τέτοιες λύσεις αναφέρονται στην τεχνική περιγραφή δείχνει ότι ο σχεδιασμός διακρίνει τις εργασίες αποκατάστασης στη στεριά από τις παρεμβάσεις που ενδέχεται να απαιτηθούν στη θάλασσα.
Δεν αποδεικνύει ότι έχει ήδη επιλεγεί ή εγκριθεί μια οριστική λύση.
Αποτελεί, όμως, στοιχείο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη πριν διατυπωθεί ο ισχυρισμός ότι η τεχνική περιγραφή αγνοεί την παράκτια διάβρωση.
Η προσωρινή παρέμβαση των 178.000 ευρώ πρέπει να αξιολογηθεί με τα δικά της δεδομένα
Το κόστος της προσωρινής παρέμβασης, ύψους περίπου 178.000 ευρώ, αποτελεί ξεχωριστό ζήτημα.
Το ίδιο και οι ζημιές που υπέστη.
Η δημοτική αρχή οφείλει να εξηγήσει ποια ήταν η προβλεπόμενη διάρκεια λειτουργίας της παρέμβασης, ποιες συνθήκες είχαν ληφθεί υπόψη στον σχεδιασμό της και ποια είναι η τεχνική αποτίμηση της αστοχίας.
Χρειάζεται επίσης να διευκρινιστεί τι ακριβώς καταστράφηκε και ποια είναι η οικονομική επίπτωση.
Αλλά η αστοχία της προσωρινής παρέμβασης δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι είναι ακατάλληλος και ο διαφορετικός σχεδιασμός που παρουσιάζεται για τη χερσαία αποκατάσταση.
Ούτε αποδεικνύει ότι η μελλοντική αντιμετώπιση της διάβρωσης έχει παραμεληθεί.
Κάθε έργο πρέπει να αξιολογείται με βάση το αντικείμενο, τις προδιαγραφές και τα πραγματικά αποτελέσματά του.
Από τη μελέτη στις επιχειρήσεις του δημάρχου
Αντί η συζήτηση να περιοριστεί στα τεχνικά ζητήματα, το επικριτικό κείμενο επεκτείνεται στις ιδιωτικές επιχειρηματικές δραστηριότητες του Θεόφιλου Μιχαλάτου.
Ο συντάκτης υποθέτει ότι ο δήμαρχος θα διαχειριζόταν διαφορετικά μια αντίστοιχη κατάσταση εάν επρόκειτο για προσωπική του επιχείρηση.
Πρόκειται για προσωπική εκτίμηση, όχι για τεχνικό συμπέρασμα.
Δεν παρουσιάζεται συγκεκριμένο στοιχείο που να συνδέει τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του δημάρχου με τις αποφάσεις για την παραλιακή οδό της Σκάλας.
Το ίδιο ισχύει για τις αναφορές σε «παρατρεχάμενους», «κουμπάρους», «συγγενείς» και άλλους ανθρώπους του περιβάλλοντός του.
Η ύπαρξη προσωπικών ή κοινωνικών σχέσεων δεν αποδεικνύει από μόνη της κάποια παρατυπία.
Εάν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία για παράνομες αναθέσεις, κακοδιαχείριση ή σύγκρουση συμφερόντων, πρέπει να παρουσιαστούν και να εξεταστούν.
Διαφορετικά, οι υπαινιγμοί δεν προσφέρουν τίποτα στην τεχνική συζήτηση για την προστασία της παραλίας.
Και μια ερώτηση για τα προηγούμενα χρόνια
Υπάρχει και μια άλλη πλευρά που δεν πρέπει να απουσιάζει από τη συζήτηση.
Το πρόβλημα της διάβρωσης στη Σκάλα δεν μπορεί να εξετάζεται αποκλειστικά μέσα από τις τελευταίες παρεμβάσεις.
Χρειάζεται να αναζητηθεί το ιστορικό της περιοχής.
Πότε είχαν εμφανιστεί προηγούμενες ζημιές;
Ποιες μελέτες είχαν εκπονηθεί;
Ποιες παρεμβάσεις είχαν πραγματοποιηθεί;
Υπήρχε παλαιότερος σχεδιασμός για την προστασία της ακτής;
Και ποια ήταν η αντιμετώπιση του ζητήματος κατά τη δεκαετία που η «Ισχυρή Κεφαλονιά» είχε τη διοίκηση του Δήμου;
Τα ερωτήματα αυτά δεν αποτελούν απαλλαγή της σημερινής δημοτικής αρχής από τις υποχρεώσεις της.
Αποτελούν μέρος μιας συνολικής αποτίμησης.
Γιατί η προστασία ενός παράκτιου μετώπου δεν αρχίζει και δεν τελειώνει με μία δημοτική θητεία.
Το πραγματικό ζητούμενο για τη Σκάλα
Η δημοσιοποίηση της τεχνικής περιγραφής δίνει τη δυνατότητα να γίνει συγκεκριμένη συζήτηση.
Για το αντικείμενο των παρεμβάσεων στη στεριά.
Για τη μελέτη της κυματικής δράσης.
Για την πιθανή αξιοποίηση υφάλων ή άλλων τεχνικών λύσεων.
Για το κόστος, τις εγκρίσεις και τη χρηματοδότηση.
Και για τον χρόνο μέσα στον οποίο θα μπορούσε να προχωρήσει μια ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της διάβρωσης.
Αυτά είναι τα ερωτήματα που έχουν σημασία για τους κατοίκους και τους επαγγελματίες της Σκάλας.
Η τεχνική περιγραφή δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση επιτυχίας.
Ούτε απαλλάσσει τον Δήμο από την υποχρέωση να ολοκληρώσει τις απαιτούμενες μελέτες και να προωθήσει τα αναγκαία έργα.
Αλλά η ύπαρξη αναφορών σε ξεχωριστή αντιμετώπιση της χερσαίας ζώνης και της παραλίας είναι ένα συγκεκριμένο στοιχείο που πρέπει να περιλαμβάνεται στη δημόσια κριτική.
Συμπέρασμα: Το «κόλπο» δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανάγνωση της μελέτης
Ο Γιάννης Λυκούδης ζήτησε τη δημοσιοποίηση της μελέτης.
Ο Δήμος την παρουσίασε.
Από εκεί και πέρα, η συζήτηση οφείλει να γίνει πάνω στο πραγματικό περιεχόμενό της.
Και το περιεχόμενο αυτό, σύμφωνα με τα πρόσθετα τεχνικά στοιχεία, περιλαμβάνει μια βασική διάκριση: άλλο η αποκατάσταση στη στεριά και άλλο η συνολική προστασία της παραλίας από τη διάβρωση.
Περιλαμβάνει επίσης αναφορά στην ανάγκη εξειδικευμένης μελέτης της κυματικής δράσης και σε πιθανές παρεμβάσεις όπως οι ύφαλοι.
Επομένως, η κριτική μπορεί να εστιάσει στο εάν ο σχεδιασμός είναι επαρκής, εάν οι προβλεπόμενες μελέτες θα εκπονηθούν και εάν υπάρχει ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα.
Δεν μπορεί όμως να αγνοεί αυτά που ήδη αναφέρονται στην τεχνική περιγραφή.
Η παραλία της Σκάλας χρειάζεται τεχνική λύση και ουσιαστικό δημόσιο έλεγχο.
Και η πιο ουσιαστική κριτική αρχίζει από την προσεκτική ανάγνωση των εγγράφων — όχι από το πολιτικό «κόλπο» που υποτίθεται ότι κρύβεται πίσω από τη δημοσιοποίησή τους.
