Άκη Σκέρτσο, το 25,4% του ΟΟΣΑ δεν πληρώνει το σούπερ μάρκετ! Η μισή αλήθεια για την ακρίβεια και όσα λείπουν από τους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς

Ο υπουργός επικαλείται τα στοιχεία του ΟΟΣΑ για να υποστηρίξει ότι η Ελλάδα αντιμετώπισε καλύτερα το διεθνές κύμα ακρίβειας από τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Οι αριθμοί που παραθέτει είναι πραγματικοί. Το συμπέρασμα, όμως, ότι αποδεικνύουν την επιτυχία της κυβερνητικής πολιτικής απαιτεί πολύ περισσότερα στοιχεία.

Κύριε Σκέρτσο, το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο αυξήθηκαν οι τιμές

Ο Άκης Σκέρτσος επέλεξε να απαντήσει στην κριτική για την ακρίβεια με μια ανάρτηση που ξεκινά με την ερώτηση: «Τι δεν θα ακούσετε από την αντιπολίτευση για τον πληθωρισμό και το κόστος ζωής;».

Και παρουσιάζει τα στοιχεία του ΟΟΣΑ για τη σωρευτική αύξηση των τιμών από τον Δεκέμβριο του 2019 έως τον Σεπτέμβριο του 2026.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, η αύξηση στην Ελλάδα έφτασε το 25,4%, έναντι 31,1% στην Ευρωπαϊκή Ένωση και 40,6% στον ΟΟΣΑ.

Τα στοιχεία αυτά δεν χρειάζεται να αμφισβητηθούν για να ασκηθεί ουσιαστική κριτική.

Το πρόβλημα βρίσκεται αλλού.

Ο υπουργός χρησιμοποιεί έναν δείκτη που μετρά την αύξηση των τιμών για να συναγάγει ένα πολύ ευρύτερο συμπέρασμα σχετικά με την επιτυχία της κυβερνητικής διαχείρισης.

Όμως ο σωρευτικός πληθωρισμός δεν μετρά την αγοραστική δύναμη των μισθών.

Δεν μετρά πόσο εισόδημα απομένει μετά το ενοίκιο.

Δεν αποτυπώνει από μόνος του τις οικονομικές αντοχές μιας οικογένειας.

Και ασφαλώς δεν αποδεικνύει ποιο μέρος της διαφοράς μεταξύ των χωρών οφείλεται στα κυβερνητικά μέτρα.

Αυτή είναι η πρώτη και βασικότερη παράλειψη της ανάρτησης.

Το 25,4% σημαίνει ότι οι τιμές αυξήθηκαν – Όχι ότι μειώθηκε η ακρίβεια

Ας πάρουμε το ίδιο το ποσοστό του υπουργού.

Μια αύξηση 25,4% σημαίνει ότι ένα αντιπροσωπευτικό καλάθι αγαθών και υπηρεσιών που κόστιζε 100 ευρώ τον Δεκέμβριο του 2019 κόστιζε περίπου 125,40 ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2026.

Αυτό είναι το νόημα του αριθμού.

Δεν σημαίνει ότι οι τιμές υποχώρησαν.

Δεν σημαίνει ότι οι καταναλωτές ανακτούν αυτομάτως την αγοραστική τους δύναμη.

Ούτε σημαίνει ότι κάθε οικογένεια αντιμετωπίζει ακριβώς την ίδια αύξηση, αφού οι προσωπικές καταναλωτικές συνήθειες διαφέρουν.

Επομένως, το επιχείρημα ότι η Ελλάδα είχε μικρότερη σωρευτική αύξηση από άλλες χώρες είναι χρήσιμο ως διεθνής σύγκριση.

Αλλά δεν αρκεί ως απάντηση στην πίεση που αισθάνονται οι πολίτες.

Το ότι κάποιος άλλος πλήρωσε μεγαλύτερη αύξηση δεν σημαίνει ότι το δικό σου εισόδημα επαρκεί.

Η μεγάλη σύγχυση: Πληθωρισμός και αγοραστική δύναμη δεν είναι το ίδιο πράγμα

Ας υποθέσουμε ότι σε δύο χώρες οι τιμές αυξάνονται κατά διαφορετικά ποσοστά.

Στην πρώτη κατά 25%.

Στη δεύτερη κατά 30%.

Εάν όμως στη δεύτερη χώρα οι πραγματικές αποδοχές και η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών παραμένουν σημαντικά υψηλότερες, δεν μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι οι πολίτες της πρώτης χώρας ζουν καλύτερα.

Αυτό είναι το ουσιώδες.

Η αγοραστική δύναμη εξαρτάται από τη σχέση τιμών και εισοδημάτων.

Η σύγκριση μόνο των τιμών αποτυπώνει τη μία πλευρά αυτής της σχέσης.

Ο ίδιος ο υπουργός αναγνωρίζει ότι η στατιστική σύγκριση δεν λύνει το πρόβλημα του νοικοκυριού που δυσκολεύεται να πληρώσει το ενοίκιο και το σούπερ μάρκετ.

Ακριβώς γι’ αυτό, όμως, η ανάλυση δεν μπορεί να σταματά στον σωρευτικό πληθωρισμό.

Χρειάζεται να συνεχίζεται στους πραγματικούς μισθούς, στη στέγαση, στην κατανάλωση και στο διαθέσιμο εισόδημα.

Διαφορετικά, έχουμε μια σωστή στατιστική πληροφορία που παρουσιάζεται σαν να αποτελεί πλήρη εικόνα της οικονομικής πραγματικότητας.

Τι λέει η Eurostat για την πραγματική κατανάλωση στην Ελλάδα

Υπάρχει ένας ακόμη δείκτης που έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η πραγματική ατομική κατανάλωση ανά κάτοικο, προσαρμοσμένη στις διαφορές αγοραστικής δύναμης μεταξύ των χωρών.

Ο δείκτης αυτός περιλαμβάνει αγαθά και υπηρεσίες που καταναλώνουν οι πολίτες, ανεξάρτητα από το αν χρηματοδοτούνται απευθείας από τα νοικοκυριά ή παρέχονται από δημόσιους φορείς.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, η Ελλάδα βρισκόταν στο 80% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δηλαδή, 20% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η ελληνική κατανάλωση μειώθηκε κατά 20% μέσα σε έναν χρόνο.

Σημαίνει ότι το επίπεδό της, σε όρους αγοραστικής δύναμης, υπολειπόταν του ευρωπαϊκού μέσου όρου κατά το συγκεκριμένο ποσοστό.

Πρόκειται για μια ουσιαστική πληροφορία που πρέπει να συνυπολογίζεται όταν αξιολογείται το βιοτικό επίπεδο.

Επομένως, η Ελλάδα μπορεί ταυτόχρονα να εμφανίζει χαμηλότερο σωρευτικό πληθωρισμό από τον μέσο όρο της ΕΕ και χαμηλότερη πραγματική κατανάλωση ανά κάτοικο.

Δεν υπάρχει καμία αντίφαση μεταξύ αυτών των δύο δεδομένων.

Η αντίφαση εμφανίζεται όταν το πρώτο χρησιμοποιείται για να υποβαθμιστεί η σημασία του δεύτερου.

Η σύγκριση με την Τουρκία δεν απαντά στα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας

Ο υπουργός αναφέρεται επίσης στις χώρες του ΟΟΣΑ που κατέγραψαν μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών από την Ελλάδα, με την Τουρκία να εμφανίζει σωρευτικό πληθωρισμό 891,7%.

Πράγματι, πρόκειται για τεράστια διαφορά.

Αλλά τι ακριβώς αποδεικνύει για την αποτελεσματικότητα της ελληνικής πολιτικής;

Η Τουρκία έχει διαφορετικό νόμισμα, διαφορετικό νομισματικό καθεστώς και διαφορετικές μακροοικονομικές συνθήκες από την Ελλάδα.

Η σύγκριση έχει στατιστικό ενδιαφέρον στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ.

Δεν αποτελεί, όμως, κατάλληλο υποκατάστατο της αξιολόγησης της ελληνικής οικονομίας έναντι χωρών με συγκρίσιμες συνθήκες.

Η Ελλάδα συμμετέχει στην ευρωζώνη και επηρεάζεται από την κοινή νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Για να εξεταστεί η αποτελεσματικότητα των εθνικών μέτρων χρειάζονται αναλύσεις που λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές στην ενέργεια, στη φορολογία, στη διάρθρωση της κατανάλωσης και στις οικονομικές πολιτικές.

Το ότι η Τουρκία είχε πολλαπλάσιο πληθωρισμό δεν αποδεικνύει πόσο αποτελεσματικό ήταν το ελληνικό κυβερνητικό σχέδιο.

Ποιος απέδειξε ότι η διαφορά οφείλεται στα κυβερνητικά μέτρα;

Εδώ βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο άλμα της ανάρτησης.

Ο Άκης Σκέρτσος υποστηρίζει ότι η Ελλάδα, με τα μέτρα που έλαβε, κατάφερε να απορροφήσει σημαντικό μέρος των διεθνών αυξήσεων.

Αλλά από τα στοιχεία που παραθέτει δεν προκύπτει ποια ήταν η ακριβής συμβολή αυτών των μέτρων.

Ο πληθωρισμός επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.

Από τις διεθνείς τιμές ενέργειας και τροφίμων.

Από την πορεία της ζήτησης.

Από τους φόρους και τις επιδοτήσεις.

Από τη διάρθρωση των αγορών.

Από τις αλλαγές στο κόστος παραγωγής.

Από τη νομισματική πολιτική.

Και από τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε οικονομίας.

Για να αποδειχθεί ότι η ελληνική κυβέρνηση διαχειρίστηκε αποτελεσματικότερα το διεθνές κύμα ακρίβειας, χρειάζεται να εξεταστεί τι θα είχε συμβεί χωρίς τις παρεμβάσεις της και πώς αυτές συγκρίνονται με τις αντίστοιχες παρεμβάσεις άλλων χωρών.

Αυτό δεν προκύπτει από έναν πίνακα σωρευτικών αυξήσεων τιμών.

Δεν σημαίνει ότι τα κυβερνητικά μέτρα δεν είχαν αποτέλεσμα.

Σημαίνει ότι το αποτέλεσμα δεν αποδεικνύεται μόνο με τη συγκεκριμένη σύγκριση.

Και οι μισθοί; Και τα ενοίκια; Και το διαθέσιμο εισόδημα;

Ο υπουργός αναφέρεται στις αυξήσεις μισθών και συντάξεων, στις μειώσεις φόρων και στις στοχευμένες ενισχύσεις.

Πρόκειται για πολιτικές που μπορούν να επηρεάσουν θετικά το διαθέσιμο εισόδημα.

Αλλά η αξιολόγησή τους απαιτεί συγκεκριμένα στοιχεία.

Πόσο αυξήθηκαν οι πραγματικοί μισθοί μετά την αφαίρεση του πληθωρισμού;

Πώς μεταβλήθηκε το διαθέσιμο εισόδημα ανά εισοδηματική ομάδα;

Ποιο μέρος των αυξήσεων απορροφήθηκε από το κόστος στέγασης;

Πώς εξελίχθηκε η οικονομική πίεση για τους ενοικιαστές, τους χαμηλόμισθους, τους συνταξιούχους και τις οικογένειες με παιδιά;

Αυτές οι ερωτήσεις δεν αποτελούν άρνηση της διεθνούς διάστασης της ακρίβειας.

Αποτελούν τις αναγκαίες ερωτήσεις για να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της οικονομικής πολιτικής.

Και δεν απαντώνται με την επανάληψη ότι άλλες χώρες είχαν υψηλότερο σωρευτικό πληθωρισμό.

Η Ισπανία και το πρόβλημα των επιλεκτικών συγκρίσεων

Ο Άκης Σκέρτσος επικρίνει την αντιπολίτευση επειδή επικαλείται χώρες όπως η Ισπανία, οι οποίες, όπως αναφέρει, είχαν μεγαλύτερη σωρευτική αύξηση τιμών.

Είναι εύλογο να ζητά κανείς από την αντιπολίτευση να χρησιμοποιεί ολοκληρωμένες συγκρίσεις.

Ακριβώς η ίδια απαίτηση, όμως, ισχύει και για την κυβέρνηση.

Η σύγκριση Ελλάδας και Ισπανίας δεν μπορεί να περιορίζεται σε ένα ποσοστό σωρευτικού πληθωρισμού.

Χρειάζεται να εξετάζει τα εισοδήματα, την πραγματική κατανάλωση, την αγορά εργασίας, το κόστος στέγασης και την εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης.

Μια χώρα μπορεί να έχει μεγαλύτερη αύξηση τιμών αλλά διαφορετική εξέλιξη εισοδημάτων.

Και μια άλλη μπορεί να έχει χαμηλότερο πληθωρισμό αλλά να ξεκινά από σημαντικά χαμηλότερο επίπεδο ευημερίας.

Η σύγκριση είναι χρήσιμη όταν εξετάζει το σύνολο των σχετικών μεγεθών.

Όχι όταν επιλέγει εκείνο που εξυπηρετεί καλύτερα ένα πολιτικό επιχείρημα.

Η πραγματική συζήτηση δεν τελειώνει στον πίνακα του ΟΟΣΑ

Το διεθνές πληθωριστικό κύμα υπήρξε πραγματικό.

Η Ελλάδα πράγματι κατέγραψε μικρότερη σωρευτική αύξηση του γενικού δείκτη τιμών από τους μέσους όρους που παραθέτει ο υπουργός.

Αυτά είναι στοιχεία που πρέπει να αναγνωρίζονται.

Αλλά η αναγνώρισή τους δεν σημαίνει αποδοχή κάθε πολιτικού συμπεράσματος που εξάγεται από αυτά.

Η οικονομική πολιτική μιας κυβέρνησης δεν αξιολογείται αποκλειστικά από τη θέση της χώρας σε έναν πίνακα πληθωρισμού.

Αξιολογείται και από την εξέλιξη των πραγματικών εισοδημάτων, την οικονομική ασφάλεια, το κόστος βασικών αναγκών και τη δυνατότητα των πολιτών να διατηρούν ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης.

Αυτή είναι η συζήτηση που πρέπει να γίνει.

Χωρίς άρνηση των στατιστικών δεδομένων.

Αλλά και χωρίς να μετατρέπονται τα στατιστικά δεδομένα σε πολιτικό πιστοποιητικό επιτυχίας.

Κύριε Σκέρτσο, το 25,4% είναι ένας πραγματικός αριθμός. Δεν είναι όμως ολόκληρη η αλήθεια για την ακρίβεια.

Και όταν μια οικογένεια προσπαθεί να καλύψει τις υποχρεώσεις της στο τέλος του μήνα, η ουσιαστική απάντηση δεν είναι ότι σε άλλες χώρες οι τιμές αυξήθηκαν περισσότερο.

Είναι να αποδεικνύεται, με εξίσου συγκεκριμένα στοιχεία, ότι το πραγματικό εισόδημά της βελτιώνεται και ότι το βάρος των βασικών αναγκών γίνεται περισσότερο διαχειρίσιμο.

Αυτό είναι το μέρος της οικονομικής εικόνας που δεν μπορεί να υποκατασταθεί από κανέναν πίνακα σωρευτικού πληθωρισμού.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ