Με μια μακροσκελή επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα, ο Άκης Σκέρτσος επιστρατεύει το 2015, το τρίτο μνημόνιο, το δημοψήφισμα και προσωπικούς χαρακτηρισμούς για να απαξιώσει την παρουσία του πρώην πρωθυπουργού στη Γαλλία. Μόνο που η ίδια η επίσκεψη περιλαμβάνει πολιτικές συναντήσεις και δημόσιες τοποθετήσεις που απουσιάζουν από την επιχειρηματολογία του κυβερνητικού στελέχους.
Ο Άκης Σκέρτσος αποφάσισε να επιτεθεί στον Αλέξη Τσίπρα με αφορμή την παρουσία του στο Παρίσι και τη συμμετοχή του στις κινητοποιήσεις των Γάλλων εργαζομένων.
Και για να το κάνει, επέλεξε να ανασύρει ολόκληρο το πολιτικό οπλοστάσιο της αντιπαράθεσης του 2015.
Τον κατηγορεί για ψέματα, πολιτικό διχασμό, αντιευρωπαϊσμό, στρουθοκαμηλισμό και αποτυχία. Τον εμφανίζει ως έναν πολιτικό που δεν έμαθε τίποτα από την κυβερνητική του θητεία.
Μέχρι εδώ έχουμε μια σκληρή πολιτική επίθεση.
Όμως η ανάρτηση του Σκέρτσου περιέχει και μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αντίφαση.
Ο άνθρωπος που κατηγορεί τον Τσίπρα ότι καλλιέργησε την τοξικότητα επιλέγει ο ίδιος να τον αποκαλέσει πολιτικό απατεώνα, αιώνιο πρόεδρο δεκαπενταμελούς και φορέα μιας ξεθυμασμένης τεχνογνωσίας στο ψέμα.
Αυτή είναι η πρώτη αντίφαση της παρέμβασής του.
Και δεν είναι η μοναδική.
Πρώτα το 2015, για να μη συζητήσουμε το 2026
Το μεγαλύτερο μέρος της επίθεσης αφορά όσα συνέβησαν πριν από έντεκα χρόνια.
Ο Σκέρτσος αναφέρεται στο δημοψήφισμα, στη συμφωνία με τους δανειστές και στο τρίτο μνημόνιο.
Πρόκειται για γεγονότα που αποτελούν μέρος της πολιτικής ιστορίας της χώρας και μπορούν να αποτελούν αντικείμενο κριτικής.
Ο Τσίπρας πράγματι εξελέγη με αντιμνημονιακές δεσμεύσεις και στη συνέχεια υπέγραψε νέα συμφωνία οικονομικής προσαρμογής.
Όμως η επίκληση αυτών των γεγονότων δεν απαντά αυτομάτως σε όσα υποστηρίζει σήμερα.
Ο Σκέρτσος δεν παραθέτει κάποια συγκεκριμένη σημερινή οικονομική πρόταση του Τσίπρα για να την αντικρούσει.
Αντίθετα, επιχειρεί να μεταφέρει ολόκληρη τη συζήτηση στο 2015.
Έτσι, η επίσκεψη στο Παρίσι γίνεται απλώς η αφορμή για μια επανάληψη της παλαιότερης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Το 2015, όμως, δεν αποτελεί απάντηση σε κάθε πολιτικό ερώτημα του 2026.
«Αρνιόταν την ύπαρξη της κρίσης χρέους» – Μια κατηγορία που απαιτεί αποδείξεις
Ο Σκέρτσος υποστηρίζει ότι ο Αλέξης Τσίπρας αρνιόταν έως το 2015 την ύπαρξη της ελληνικής κρίσης χρέους.
Αυτή η διατύπωση είναι πολύ διαφορετική από την κριτική ότι ο Τσίπρας υποτίμησε τη δυσκολία αντιμετώπισης της κρίσης ή υποσχέθηκε λύσεις που δεν μπόρεσε να εφαρμόσει.
Ο ΣΥΡΙΖΑ εκείνης της περιόδου αμφισβητούσε τη βιωσιμότητα του χρέους, ζητούσε αναδιάρθρωσή του και κατήγγελλε τις πολιτικές λιτότητας.
Μπορεί κάποιος να θεωρεί λανθασμένη αυτή τη στρατηγική.
Αλλά η διεκδίκηση αναδιάρθρωσης ενός χρέους προϋποθέτει την αναγνώριση της ύπαρξης και της σοβαρότητάς του.
Επομένως, ο ισχυρισμός ότι ο Τσίπρας αρνιόταν την ίδια την ύπαρξη της κρίσης χρειάζεται συγκεκριμένες δηλώσεις που να τον αποδεικνύουν.
Στην ανάρτηση του Σκέρτσου δεν παρατίθενται τέτοιες δηλώσεις.
Το τρίτο μνημόνιο και όσα παραλείπονται
Ο Σκέρτσος χαρακτηρίζει το τρίτο μνημόνιο το χειρότερο και παρουσιάζει την κυβερνητική περίοδο Τσίπρα ως ολοκληρωτική διάψευση.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ υπέγραψε πράγματι το τρίτο πρόγραμμα τον Αύγουστο του 2015.
Αυτό αποτελεί συγκεκριμένη πολιτική ευθύνη.
Ωστόσο, ο χαρακτηρισμός «χειρότερο» απαιτεί σύγκριση με σαφή κριτήρια: δημοσιονομικά μέτρα, οικονομικές συνέπειες, διάρκεια, χρηματοδότηση και αποτελέσματα.
Η ανάρτηση δεν παρουσιάζει τέτοια συγκριτική αξιολόγηση.
Επιπλέον, η Ελλάδα ολοκλήρωσε το τρίτο πρόγραμμα τον Αύγουστο του 2018, επί κυβέρνησης Τσίπρα.
Αυτό δεν αναιρεί το κόστος των μέτρων που εφαρμόστηκαν ούτε διαγράφει τις ευθύνες της περιόδου.
Αποτελεί, όμως, μέρος της ίδιας ιστορικής διαδρομής.
Όταν η κριτική επιλέγει να αναφέρει μόνο την υπογραφή του προγράμματος και όχι την ολοκλήρωσή του, παρουσιάζει μια ελλιπή εικόνα της τετραετίας.
Ο Τσίπρας μίλησε για την κρίση της Γαλλίας – Ο Σκέρτσος τι ακριβώς διάβασε;
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της επίθεσης είναι ο ισχυρισμός ότι ο Τσίπρας βλέπει στη Γαλλία μόνο τις διαδηλώσεις και αποσιωπά τα οικονομικά της προβλήματα.
Όμως στη συνέντευξη που παραχώρησε στις 6 Νοεμβρίου στο Mega News, ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε ρητά στην οικονομική και κοινωνική κρίση της Γαλλίας.
Συνέδεσε μάλιστα τις κοινωνικές αντιδράσεις με τις οικονομικές πολιτικές και τις συνέπειές τους.
Επομένως, η εικόνα ενός Τσίπρα που δήθεν δεν αναγνωρίζει ότι η Γαλλία αντιμετωπίζει οικονομική κρίση δεν ανταποκρίνεται στο σύνολο των δημόσιων τοποθετήσεών του.
Ο Σκέρτσος μπορεί να διαφωνεί με την ανάλυση του πρώην πρωθυπουργού.
Μπορεί να υποστηρίζει ότι δίνει ανεπαρκή έμφαση στο δημόσιο χρέος ή στο κόστος δανεισμού.
Αλλά αυτό είναι διαφορετικό από το να παρουσιάζει τον πολιτικό του αντίπαλο σαν να αγνοεί πλήρως την οικονομική διάσταση της γαλλικής κρίσης.
Άλλο η διαφωνία με μια οικονομική ανάλυση και άλλο η αποσιώπηση του γεγονότος ότι αυτή διατυπώθηκε.
Οι συναντήσεις στο Παρίσι που εξαφανίστηκαν από την επίθεση
Στην ανάρτηση του Σκέρτσου, η παρουσία του Τσίπρα στο Παρίσι περιορίζεται σχεδόν αποκλειστικά στη συμμετοχή του στη διαδήλωση.
Μόνο που ο πρώην πρωθυπουργός πραγματοποίησε σειρά πολιτικών συναντήσεων.
Συναντήθηκε με τον πρώτο γραμματέα του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Γαλλίας, Ολιβιέ Φορ, την επικεφαλής των Οικολόγων, Μαρίν Τοντελιέ, και τον επικεφαλής του Κομμουνιστικού Κόμματος, Φαμπιέν Ρουσέλ.
Συνομίλησε επίσης με την Κλεμεντίν Οτέν και τη γενική γραμματέα της CGT, Σοφί Μπινέ.
Πραγματοποίησε επαφές και στη γαλλική Εθνοσυνέλευση με εκπροσώπους των προοδευτικών δυνάμεων.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν η συνεργασία της ευρωπαϊκής Αριστεράς και της σοσιαλδημοκρατίας, η κοινωνική δικαιοσύνη και η αντιμετώπιση της Ακροδεξιάς.
Αυτές οι συναντήσεις αποτελούν πραγματικά γεγονότα.
Κι όμως, στην επίθεση του Σκέρτσου δεν αποτελούν αντικείμενο ουσιαστικής πολιτικής αξιολόγησης.
Αντί γι’ αυτές, προβάλλεται η εικόνα ενός πρώην πρωθυπουργού που δήθεν πήγε στη Γαλλία απλώς για να διαδηλώσει μπροστά στις κάμερες.
Η αποσιώπηση του πολιτικού προγράμματος της επίσκεψης εξυπηρετεί την προσωπική απαξίωση, όχι την πλήρη παρουσίαση των γεγονότων.
Από το δημόσιο χρέος στα ακριβά γούστα
Ο Σκέρτσος δεν περιορίζεται στην πολιτική κριτική.
Επιχειρεί να απαξιώσει και τον τρόπο ζωής του Τσίπρα, αναφερόμενος σε συνήθειες καλής ζωής και ακριβό γούστο.
Ποια συγκεκριμένα στοιχεία παρουσιάζει;
Κανένα.
Δεν παραθέτει κάποια τεκμηριωμένη οικονομική πληροφορία, κάποια συγκεκριμένη δαπάνη ή κάποιο γεγονός που να στηρίζει τον υπαινιγμό.
Απλώς χρησιμοποιεί την αναφορά στο προσωπικό γούστο ως μέσο πολιτικής απαξίωσης.
Το πρόβλημα με αυτή τη μέθοδο είναι προφανές.
Αν ο Σκέρτσος θέλει να ασκήσει κριτική στις οικονομικές προτάσεις του Τσίπρα, μπορεί να τις εξετάσει μία προς μία.
Αν θέλει να επικρίνει την πολιτική του στρατηγική, μπορεί να αναλύσει τις επιλογές του.
Η αναφορά, όμως, στα υποτιθέμενα ακριβά γούστα δεν αποτελεί απάντηση ούτε στο γαλλικό δημόσιο χρέος ούτε στις εργασιακές διεκδικήσεις των διαδηλωτών.
Είναι προσωπικός υπαινιγμός.
Ο «αιώνιος πρόεδρος δεκαπενταμελούς» και η πολιτική αντιπαράθεση
Ο Σκέρτσος χαρακτηρίζει τον Τσίπρα αιώνιο πρόεδρο δεκαπενταμελούς.
Πρόκειται για μια γνωστή μορφή πολιτικής απαξίωσης που επιχειρεί να ταυτίσει την πολιτική του ταυτότητα με τη μαθητική του διαδρομή.
Όμως ο Αλέξης Τσίπρας έχει διατελέσει πρωθυπουργός της Ελλάδας από το 2015 έως το 2019.
Οι κυβερνητικές του αποφάσεις αποτελούν συγκεκριμένο πεδίο κριτικής.
Δεν χρειάζεται να συμφωνεί κανείς μαζί του για να αναγνωρίσει ότι η τετραετής άσκηση της πρωθυπουργίας δεν μπορεί να εξαφανιστεί με έναν χαρακτηρισμό περί δεκαπενταμελούς.
Αντιθέτως, όποιος θεωρεί ότι ο Τσίπρας απέτυχε ως πρωθυπουργός διαθέτει πλήθος συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών που μπορεί να εξετάσει.
Η επιστροφή στον μαθητικό χαρακτηρισμό δείχνει την επιλογή της προσωπικής ειρωνείας αντί της αναλυτικής αντιπαράθεσης.
Καταγγέλλει τον διχασμό, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα της απαξίωσης
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αντίφαση ολόκληρης της ανάρτησης.
Ο Άκης Σκέρτσος καταγγέλλει τον Αλέξη Τσίπρα για τοξικότητα, διχασμό και ψέματα.
Και στη συνέχεια χρησιμοποιεί εκφράσεις όπως «μεγάλη απάτη», «πολιτικός στρουθοκαμηλισμός» και «αιώνιος πρόεδρος δεκαπενταμελούς».
Δεν πρόκειται για ουδέτερη πολιτική γλώσσα.
Πρόκειται για μια συνειδητά επιθετική και απαξιωτική τοποθέτηση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Σκέρτσος δεν δικαιούται να ασκεί σκληρή κριτική.
Σημαίνει, όμως, ότι η καταγγελία της τοξικότητας χάνει την πειστικότητά της όταν συνοδεύεται από την ίδια τη ρητορική της προσωπικής απαξίωσης.
Δεν μπορεί η προσωπική επίθεση να βαφτίζεται τοξικότητα όταν την ασκεί ο πολιτικός αντίπαλος και πολιτική υπευθυνότητα όταν προέρχεται από την κυβερνητική πλευρά.
Η κοινωνική διαμαρτυρία δεν είναι πολιτική ανευθυνότητα
Η παρουσία του Τσίπρα σε μια κινητοποίηση στη Γαλλία παρουσιάζεται από τον Σκέρτσο ως ένδειξη πολιτικής ανωριμότητας.
Όμως οι διαδηλώσεις αποτελούν αναγνωρισμένη μορφή δημοκρατικής συμμετοχής.
Οι εργαζόμενοι και οι νέοι που κινητοποιούνται για το κόστος ζωής, τα εργασιακά δικαιώματα και την κοινωνική προστασία δεν παύουν να έχουν αιτήματα επειδή μια χώρα αντιμετωπίζει δημοσιονομικά προβλήματα.
Η ύπαρξη δημόσιου χρέους δεν καταργεί την ανάγκη κοινωνικής πολιτικής.
Αντίστοιχα, η ανάγκη κοινωνικής προστασίας δεν εξαφανίζει τους δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Μια σοβαρή πολιτική συζήτηση οφείλει να εξετάζει και τις δύο πλευρές.
Ο Σκέρτσος, όμως, επιλέγει να παρουσιάσει τη συμμετοχή στη διαδήλωση ως απόδειξη ότι ο Τσίπρας δεν έμαθε τίποτα.
Η ίδια η συμμετοχή σε μια ειρηνική κινητοποίηση δεν αποδεικνύει κάτι τέτοιο.
Τελικά, ποιος αποφεύγει την ουσία;
Η ανάρτηση του Άκη Σκέρτσου καταλήγει στην κατηγορία ότι ο Τσίπρας δεν έμαθε και δεν ξέχασε τίποτα.
Αλλά τι ακριβώς αποδομεί από τη σημερινή πολιτική του δραστηριότητα;
Δεν εξετάζει αναλυτικά τις θέσεις που διατύπωσε στις συναντήσεις του με τα γαλλικά κόμματα.
Δεν αντιπαραβάλλει τις προτάσεις του με συγκεκριμένα οικονομικά δεδομένα.
Δεν απαντά στα επιχειρήματα για το κόστος ζωής, τις κοινωνικές ανισότητες και την άνοδο της Ακροδεξιάς.
Αντίθετα, επαναφέρει το 2015 και προσθέτει προσωπικούς χαρακτηρισμούς.
Η κυβερνητική περίοδος Τσίπρα μπορεί να αξιολογηθεί αυστηρά.
Το δημοψήφισμα, η διαπραγμάτευση και το τρίτο μνημόνιο δεν διαγράφονται από την ιστορία.
Αλλά η κριτική σε εκείνη την περίοδο δεν αποτελεί από μόνη της αποδόμηση κάθε σημερινής πολιτικής του παρέμβασης.
Ο Άκης Σκέρτσος θέλησε να παρουσιάσει τον Αλέξη Τσίπρα ως πολιτικό που κρύβεται από την πραγματικότητα. Στην προσπάθειά του, όμως, παρέλειψε σημαντικά γεγονότα της επίσκεψης στο Παρίσι και αντικατέστησε την αντιπαράθεση επί των σημερινών θέσεων με χαρακτηρισμούς και υπαινιγμούς.
Και αυτή είναι η ουσιαστική αδυναμία της επίθεσής του.
Γιατί η πολιτική κριτική δεν γίνεται ισχυρότερη όσο πιο προσβλητική είναι.
Γίνεται ισχυρότερη όταν απαντά με συγκεκριμένα στοιχεία σε συγκεκριμένες θέσεις.
Κάτι που στη συγκεκριμένη παρέμβαση απουσιάζει.
