Μερικές φορές μια φωτογραφία γεννά ερωτήματα. Και μερικές φορές τρεις φωτογραφίες από κοντά αρκούν για να επαναφέρουν τη συζήτηση στις πραγματικές της διαστάσεις.
Τις τελευταίες ώρες ασκήθηκε κριτική για το νέο στέγαστρο στάσης στο Αργοστόλι. Το βασικό επιχείρημα ήταν ότι δύο από τους ορθοστάτες της κατασκευής έχουν τοποθετηθεί μέσα στα παρτέρια όπου βρίσκονται φοίνικες.
Μέχρι εδώ έχουμε ένα γεγονός.
Στη συνέχεια, όμως, η κριτική προχώρησε ένα βήμα παραπέρα: τέθηκε το ερώτημα εάν για την πάκτωση των κολόνων χρειάστηκε εκσκαφή και θεμελίωση που ενδεχομένως επηρεάζει το ριζικό σύστημα των δέντρων.
Και κάπου εκεί αποφασίσαμε να κάνουμε κάτι εξαιρετικά απλό:
Να πάμε στη στάση και να τη δούμε από κοντά.
Τι δείχνει πραγματικά η αυτοψία
Οι φωτογραφίες που τραβήξαμε από το σημείο είναι πολύ πιο κατατοπιστικές από μια γενική φωτογραφία της στάσης.
Ναι, οι συγκεκριμένοι μεταλλικοί ορθοστάτες βρίσκονται εντός των ορίων των παρτεριών.
Αυτό δεν χρειάζεται ούτε να το κρύψει κανείς ούτε να το ωραιοποιήσει.
Μπορεί επίσης απολύτως θεμιτά κάποιος να πει ότι αισθητικά θα προτιμούσε διαφορετική χωροθέτηση. Μπορεί να θεωρεί ότι το στέγαστρο έπρεπε να είναι στενότερο ή ότι θα μπορούσε να είχε επιλεγεί διαφορετικός τρόπος στήριξης.
Αυτά είναι απόψεις που μπορούν να συζητηθούν.
Οι φωτογραφίες όμως δείχνουν και κάτι ακόμη.
Δεν βλέπουμε δύο τεράστιες βάσεις από μπετόν να έχουν καταλάβει τα παρτέρια. Δεν βλέπουμε τα παρτέρια να έχουν τσιμεντωθεί. Δεν βλέπουμε τις κολόνες να έχουν τοποθετηθεί πάνω στους κορμούς των φοινίκων.
Βλέπουμε τοπική πάκτωση των ορθοστατών σε περιορισμένη επιφάνεια, ενώ το μεγαλύτερο τμήμα των παρτεριών παραμένει χώμα και χλοοτάπητας.
Και υπάρχει εμφανής απόσταση μεταξύ των βάσεων και των κορμών.
Και οι περίφημες ρίζες;
Εδώ χρειάζεται σοβαρότητα.
Από μια φωτογραφία κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τι ακριβώς υπάρχει κάτω από το έδαφος.
Δεν μπορούμε επομένως να ισχυριστούμε ότι κατά τις εργασίες δεν επηρεάστηκε ούτε μία ρίζα. Για να το γνωρίζαμε θα έπρεπε να έχουμε στοιχεία για το βάθος και τον τρόπο θεμελίωσης και, εφόσον υπήρχε πραγματική αμφιβολία, γνώμη αρμόδιου γεωπόνου ή άλλου ειδικού.
Ακριβώς όμως επειδή δεν μπορείς να αποδείξεις από μια φωτογραφία τι συμβαίνει κάτω από το έδαφος, δεν μπορείς και να χρησιμοποιείς την ίδια φωτογραφία για να καλλιεργείς την εντύπωση ότι πιθανόν απειλείται το ριζικό σύστημα των φοινίκων.
Οι φοίνικες, άλλωστε, δεν διαθέτουν το ίδιο ριζικό σύστημα με ένα συνηθισμένο ξυλώδες δέντρο. Αναπτύσσουν πολυάριθμες ινώδεις ρίζες από τη βάση τους και όχι λίγες μεγάλες κεντρικές ρίζες. Μια περιορισμένη επέμβαση σε ένα σημείο του περιβάλλοντος χώρου δεν συνεπάγεται από μόνη της καταστροφή ή σοβαρή βλάβη του ριζικού συστήματος.
Άρα το σωστό συμπέρασμα είναι συγκεκριμένο:
Από τις φωτογραφίες δεν τεκμηριώνεται πρόβλημα στο ριζικό σύστημα των φοινίκων.
Όποιος διαθέτει τεχνική έκθεση που αποδεικνύει το αντίθετο, ασφαλώς να τη δημοσιοποιήσει.
«Η φωτογραφία είναι από site που στηρίζει τη Δημοτική Αρχή»
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη που αξίζει σχολιασμό.
Πριν ακόμη αρχίσει η τεχνική κριτική, κρίθηκε απαραίτητο να διευκρινιστεί:
«Η φωτογραφία δεν είναι δική μου. Είναι δημοσιευμένη από site που στηρίζει τη δημοτική αρχή».
Και τι ακριβώς αλλάζει αυτό;
Αν μια φωτογραφία δείχνει μια στάση, θα αλλάξει η θέση των κολόνων ανάλογα με το ποιο site την ανάρτησε;
Θα μετακινηθούν οι φοίνικες;
Θα αλλάξει η κατασκευή;
Αυτό είναι μια κλασική μορφή πολιτικοποίησης ακόμη και του αυτονόητου: πριν εξετάσουμε τι δείχνει η φωτογραφία, πρέπει πρώτα να πληροφορηθούμε σε ποιο «στρατόπεδο» υποτίθεται ότι ανήκει εκείνος που τη δημοσίευσε.
Και εδώ υπάρχει μια εξαιρετική αντίφαση.
Γιατί εάν η πολιτική στάση ενός μέσου ενημέρωσης αποτελεί λόγο να αντιμετωπίζουμε με καχυποψία μια φωτογραφία του, τότε με την ίδια λογική θα έπρεπε να αντιμετωπίζουμε με καχυποψία και κάθε κριτική ενός συντάκτη που είναι σταθερός πολέμιος της σημερινής Δημοτικής Αρχής.
Φυσικά δεν πρέπει να κάνουμε ούτε το ένα ούτε το άλλο.
Η φωτογραφία πρέπει να κρίνεται από αυτό που δείχνει.
Και η κριτική από τα στοιχεία που παρουσιάζει.
Όχι από το ποιος είναι φίλος ή αντίπαλος του Μιχαλάτου.
Η κριτική είναι απαραίτητη – η υπερβολή όχι
Ας είμαστε ξεκάθαροι.
Δεν χρειάζεται να μας αρέσουν όλα όσα κάνει ένας Δήμος για να αναγνωρίσουμε κάτι που έγινε σωστά. Όπως δεν χρειάζεται να συμφωνούμε με μια Δημοτική Αρχή για να της ασκήσουμε σκληρή κριτική όταν κάνει λάθος.
Αυτό ακριβώς είναι το νόημα της σοβαρής δημόσιας συζήτησης.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν κάθε έργο πρέπει οπωσδήποτε να κρύβει και ένα σκάνδαλο, μια κακοτεχνία ή μια καταστροφή.
Μπήκε καινούργια στάση;
Δεν συζητάμε πρώτα εάν χρειαζόταν, εάν εξυπηρετεί τους πολίτες, εάν προσφέρει σκίαση και προστασία από τη βροχή.
Ψάχνουμε τις κολόνες.
Βρίσκουμε ότι δύο βρίσκονται στα παρτέρια.
Και από τις κολόνες φτάνουμε στις ρίζες των φοινίκων.
Κάπως έτσι η κριτική κινδυνεύει να χάσει την αξία της.
Γιατί όταν όλα παρουσιάζονται ως σοβαρό πρόβλημα, στο τέλος κανένα πραγματικά σοβαρό πρόβλημα δεν ξεχωρίζει.
Πήγαμε, είδαμε, φωτογραφίσαμε
Εμείς κάναμε το απλούστερο.
Πήγαμε στο σημείο.
Φωτογραφίσαμε τις βάσεις από κοντά.
Κοιτάξαμε την απόσταση από τους φοίνικες.
Και παρουσιάζουμε αυτό που πραγματικά υπάρχει.
Οι κολόνες πράγματι πακτώθηκαν εντός των παρτεριών. Όποιος θεωρεί ότι υπήρχε καλύτερη αισθητική ή τεχνική λύση έχει κάθε δικαίωμα να το υποστηρίζει.
Από τις εικόνες όμως δεν προκύπτει τεκμηρίωση ότι έχει προκληθεί ζημιά στους φοίνικες.
Και μέχρι να υπάρξει πραγματικό τεχνικό στοιχείο που να αποδεικνύει το αντίθετο, ας αφήσουμε τουλάχιστον τις ρίζες τους έξω από την πολιτική αντιπαράθεση.
Γιατί τελικά μπορεί οι φοίνικες να έχουν πολλές ρίζες.
Η σοβαρή κριτική όμως χρειάζεται μία: να είναι ριζωμένη στα πραγματικά γεγονότα.
