Μια φωτογραφία μιας νέας στάσης λεωφορείου στο Αργοστόλι ήταν αρκετή για να ανοίξει ακόμη μία συζήτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η κριτική επικεντρώθηκε κυρίως στο γεγονός ότι τα υποστυλώματα του στεγάστρου φαίνονται να βρίσκονται μέσα στις ζώνες των παρτεριών με τους φοίνικες.
Διατυπώθηκε μάλιστα η άποψη ότι, αφού ο διαθέσιμος χώρος δεν επαρκούσε, θα μπορούσε να είχε αφαιρεθεί περίπου το ένα τρίτο του στεγάστρου ώστε να γίνει στενότερο, ενώ τέθηκε και ερώτημα για το κατά πόσο η θεμελίωση των υποστυλωμάτων μπορεί να επηρεάζει το ριζικό σύστημα των δέντρων.
Μέχρι εδώ πρόκειται για εύλογες παρατηρήσεις που μπορεί να κάνει κάποιος βλέποντας μια φωτογραφία.
Μόνο που υπάρχει και κάτι πολύ σημαντικότερο από τη φωτογραφία:
η επίσημη τεχνική μελέτη του ίδιου του έργου.
Και αυτή δίνει αρκετές απαντήσεις, αλλά ταυτόχρονα γεννά και ένα συγκεκριμένο ερώτημα που αξίζει να απαντηθεί.
Δεν είναι μια κατασκευή που τοποθετήθηκε «στο περίπου»
Το έργο αφορά την «Προμήθεια στεγάστρων στάσεων για την εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού Δήμου Αργοστολίου» και βασίζεται στη Μελέτη 03/2025 της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών.
Η ίδια μελέτη εγκρίθηκε στο πλαίσιο της σχετικής διαδικασίας του Δήμου, κάτι που επιβεβαιώνεται και από τα επίσημα δημοσιευμένα έγγραφα του Δήμου Αργοστολίου.
Πρόκειται για ένα αναλυτικά προδιαγεγραμμένο σύστημα στεγάστρων, με απαιτήσεις για στατική επάρκεια, ασφάλεια, προσβασιμότητα, αισθητική, ηλεκτρολογικό εξοπλισμό και συγκεκριμένο τρόπο εγκατάστασης.
Μάλιστα, ανάμεσα στα σημεία στα οποία η ίδια η μελέτη ζητά να δοθεί «ιδιαίτερη έμφαση» περιλαμβάνονται ρητά η αισθητική, η ευχέρεια χρήσης από ΑμεΑ, η διαμπερότητα και ορατότητα, η στατική μελέτη και οι πιστοποιήσεις.
Επομένως, η συζήτηση καλό είναι να γίνεται πάνω στα πραγματικά τεχνικά δεδομένα.
«Ας έκοβαν το ένα τρίτο» – Η μελέτη πράγματι επιτρέπει μικρότερο μήκος
Εδώ υπάρχει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο.
Για το στέγαστρο Τύπου Β προβλέπεται πλάτος 110 εκατοστών και μήκος 410 εκατοστών. Ωστόσο, η μελέτη αναφέρει ρητά ότι, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες του σημείου τοποθέτησης, το μήκος μπορεί να διαμορφωθεί τουλάχιστον στα 280 εκατοστά.
Αντίστοιχη δυνατότητα προβλέπεται και για το στέγαστρο Τύπου Γ, το μήκος του οποίου μπορεί επίσης να διαμορφωθεί μέχρι τα 280 εκατοστά ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες του σημείου.
Άρα ναι: η προσαρμογή του μήκους προβλέπεται τεχνικά.
Δεν σημαίνει όμως ότι κάποιος εγκαταστάτης μπορεί αυθαίρετα να πάρει ένα στέγαστρο και να «κόψει το ένα τρίτο». Η ίδια η μελέτη προβλέπει modular σχεδιασμό, συναρμολογούμενα δηλαδή τμήματα, και απαιτεί τεχνικές μελέτες, κατόψεις, όψεις και λεπτομέρειες εγκατάστασης.
Εδώ επομένως χρειάζεται τεχνική απάντηση και όχι εικασία.
Ποιος όμως αποφασίζει πού ακριβώς θα μπει η στάση;
Εδώ τα επίσημα έγγραφα είναι απολύτως σαφή.
Η μελέτη ορίζει:
«Οι ακριβείς θέσεις τοποθέτησης θα υποδειχθούν στον Ανάδοχο κατά το στάδιο εκτέλεσης της εργασίας από την Αναθέτουσα Αρχή».
Επομένως η τελική θέση δεν αποτελεί απλώς προσωπική επιλογή του συνεργείου που έφτασε στο σημείο για να τοποθετήσει το στέγαστρο.
Υπάρχει όμως αμέσως μετά μια ακόμη σημαντικότερη πρόβλεψη.
Η μελέτη αναφέρει ότι οι θέσεις που θα υποδειχθούν στον ανάδοχο, με μέριμνα της Αναθέτουσας Αρχής, θα είναι ελεύθερες από αντικείμενα που καταλαμβάνουν τον χώρο του πεζοδρομίου, αναφέροντας μάλιστα συγκεκριμένα ως παραδείγματα:
«υφιστάμενα στέγαστρα, δέντρα, παρτέρια, κάδους σκουπιδιών κτλ.»
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό θέμα της συγκεκριμένης φωτογραφίας.
Όχι αν «μας αρέσει» ή «δεν μας αρέσει» αισθητικά η στάση.
Αλλά πώς ακριβώς εφαρμόστηκε αυτή η πρόβλεψη στο συγκεκριμένο σημείο, όπου από τη φωτογραφία τα υποστυλώματα εμφανίζονται να συμπίπτουν χωρικά με τα παρτέρια.
Αυτό είναι ένα απολύτως συγκεκριμένο ερώτημα που μπορεί να απαντηθεί από την Τεχνική Υπηρεσία.
Και τι συμβαίνει με τις ρίζες των φοινίκων;
Και εδώ χρειάζεται να είμαστε σοβαροί.
Από μία φωτογραφία δεν μπορεί κανείς να γνωρίζει ούτε το είδος της θεμελίωσης που πραγματοποιήθηκε ούτε αν επηρεάστηκε το ριζικό σύστημα των δέντρων.
Η επίσημη μελέτη προβλέπει ότι η θεμελίωση κάθε στάσης πρέπει να υπολογίζεται και να σχεδιάζεται ξεχωριστά για κάθε περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τον διαθέσιμο χώρο, την υφιστάμενη κατάσταση, το υπέδαφος, τα υπόγεια δίκτυα, τη μορφολογία του εδάφους, τον περιβάλλοντα χώρο και την προσβασιμότητα ΑμεΑ.
Απαιτείται επίσης στατική μελέτη για τον φέροντα οργανισμό και την πάκτωση της κατασκευής με εφαρμογή συγκεκριμένων Ευρωκωδίκων.
Συνεπώς, το να παρουσιάζεται ως περίπου δεδομένο ότι η εγκατάσταση έχει προκαλέσει πρόβλημα στις ρίζες δεν τεκμηριώνεται από τη φωτογραφία.
Αν υπάρχει τέτοιο ζήτημα, αποδεικνύεται με τεχνικά στοιχεία.
Υπάρχει και η προσβασιμότητα
Η μελέτη δεν αφήνει ούτε αυτό το θέμα στην τύχη.
Απαιτεί η εγκατάσταση να επιτρέπει την εύκολη διέλευση και στάθμευση αναπηρικού αμαξιδίου, να μην παρεμποδίζει πεζούς και ΑμεΑ και προβλέπει ελάχιστη απόσταση 60 εκατοστών από το κράσπεδο για οποιοδήποτε σημείο του στεγάστρου.
Αυτά είναι μετρήσιμα στοιχεία. Δεν κρίνονται από τη γωνία λήψης μιας φωτογραφίας.
Λιγότερη «μηχανική» καταγγελία, περισσότερη τεκμηρίωση
Η κριτική στα έργα του Δήμου Αργοστολίου είναι απολύτως θεμιτή. Και όπου υπάρχει αστοχία πρέπει να αναδεικνύεται.
Αλλά υπάρχει μια διαφορά:
άλλο η παρατήρηση και άλλο η τεχνική διάγνωση από μια φωτογραφία.
Στην περίπτωση της συγκεκριμένης στάσης έχουμε πλέον μπροστά μας την επίσημη μελέτη. Και αυτή δείχνει ότι δεν πρόκειται για μια κατασκευή χωρίς κανόνες: προβλέπονται διαφορετικές διαστάσεις, δυνατότητα προσαρμογής του μήκους, στατική μελέτη, ειδικός σχεδιασμός θεμελίωσης, προδιαγραφές προσβασιμότητας και συγκεκριμένη διαδικασία επιλογής των θέσεων.
Υπάρχει όμως ένα απολύτως εύλογο ερώτημα που παραμένει:
Αφού η ίδια η μελέτη προβλέπει ότι οι θέσεις που θα παραδίδονται στον ανάδοχο πρέπει να είναι ελεύθερες ακόμη και από δέντρα και παρτέρια, πώς εφαρμόστηκε αυτή η πρόβλεψη στη συγκεκριμένη στάση;
Αυτό αξίζει απάντηση.
Όχι γιατί μια φωτογραφία απέδειξε ότι έγινε λάθος.
Αλλά ακριβώς επειδή τα επίσημα έγγραφα μάς επιτρέπουν πλέον να κάνουμε τη σωστή ερώτηση.
Από πότε οι φωτογραφίες έχουν… πολιτική ταυτότητα;
Υπάρχει όμως και μια φράση στην κριτική που πραγματικά αξίζει ιδιαίτερο σχολιασμό:
«Η φωτογραφία δεν είναι δική μου. Είναι δημοσιευμένη από site που στηρίζει τη δημοτική αρχή. Και ακριβώς γι’ αυτό έχει ενδιαφέρον να τη δούμε χωρίς κομματικά γυαλιά».
Εδώ εγκαταλείπουμε την τεχνική συζήτηση για τη στάση και περνάμε στον πιο εύκολο δρόμο: την πολιτική δημιουργία εντυπώσεων και τον λαϊκισμό.
Τι ακριβώς σημαίνει ότι η φωτογραφία δημοσιεύθηκε από «site που στηρίζει τη Δημοτική Αρχή»; Αλλάζει μήπως η γεωμετρία του στεγάστρου ανάλογα με το ποιος κρατάει τη φωτογραφική μηχανή; Μετακινούνται οι κολώνες; Μεγαλώνουν τα παρτέρια; Αλλάζουν οι τεχνικές προδιαγραφές του έργου;
Μια φωτογραφία είναι ένα οπτικό τεκμήριο. Δεν ψηφίζει, δεν ανήκει σε παράταξη και δεν έχει πολιτική ταυτότητα.
Και εδώ υπάρχει μια ακόμη πιο προφανής αντίφαση. Ο συντάκτης θεωρεί σημαντικό να πληροφορήσει τον αναγνώστη ότι το μέσο από το οποίο προέρχεται η φωτογραφία «στηρίζει τη Δημοτική Αρχή». Αν όμως δεχτούμε αυτή τη λογική, τότε μήπως θα πρέπει, για λόγους ισοτιμίας, να σημειώνεται σε κάθε σχετικό δημοσίευμα ότι ο ίδιος ο συντάκτης είναι σταθερός και σφοδρός πολέμιος της σημερινής Δημοτικής Αρχής;
Θα έπρεπε δηλαδή κάθε κείμενό του να ξεκινά με την υποσημείωση: «Το άρθρο που ακολουθεί γράφεται από συντάκτη που ασκεί συστηματικά σκληρή αντιπολίτευση στη Δημοτική Αρχή»;
Προφανώς όχι.
Γιατί η πολιτική στάση ενός συντάκτη δεν ακυρώνει αυτομάτως ένα πραγματικό επιχείρημα, όπως ακριβώς η πολιτική στάση ενός άλλου μέσου δεν ακυρώνει μια φωτογραφία. Τα επιχειρήματα κρίνονται από τα στοιχεία, τα έγγραφα και τα πραγματικά περιστατικά – όχι από το ποιος τα δημοσιεύει.
Και το παράδοξο γίνεται ακόμη μεγαλύτερο: ο αναγνώστης καλείται να κοιτάξει τη φωτογραφία «χωρίς κομματικά γυαλιά», αφού προηγουμένως ο ίδιος ο συντάκτης έχει φροντίσει να του φορέσει αυτά ακριβώς τα γυαλιά, ενημερώνοντάς τον ότι η φωτογραφία προέρχεται από ένα δήθεν «φιλοδημοτικό» μέσο.
Δεν γίνεται να ζητάς αποπολιτικοποίηση της συζήτησης και στην αμέσως προηγούμενη πρόταση να έχεις ήδη χωρίσει τα μέσα ενημέρωσης σε “δικούς τους” και “δικούς μας”.
Αν πραγματικά θέλουμε να εξετάσουμε τη συγκεκριμένη κατασκευή χωρίς παραταξιακές παρωπίδες, υπάρχει ένας πολύ απλός τρόπος: αφήνουμε στην άκρη ποιος δημοσίευσε τη φωτογραφία και ποιος άσκησε την κριτική και ανοίγουμε την επίσημη Μελέτη 03/2025.
Εκεί βρίσκονται οι διαστάσεις. Εκεί προβλέπεται η δυνατότητα προσαρμογής του μήκους. Εκεί βρίσκονται οι όροι για τη θεμελίωση, την προσβασιμότητα, τα παρτέρια και τον περιβάλλοντα χώρο.
Αν υπάρχει κατασκευαστική αστοχία, να αποδειχθεί. Αν υπάρχει απόκλιση από τη μελέτη, να καταγραφεί. Αν έχει προκληθεί πρόβλημα στο ριζικό σύστημα των φοινίκων, να τεκμηριωθεί από αρμόδιο άνθρωπο και όχι να υπονοηθεί από μια φωτογραφία.
Αυτό είναι έλεγχος μιας Δημοτικής Αρχής και είναι απολύτως θεμιτός.
Το «η φωτογραφία προέρχεται από site που στηρίζει τη Δημοτική Αρχή», αντίθετα, δεν είναι ούτε τεχνικό στοιχείο ούτε επιχείρημα. Είναι μια πολιτική ετικέτα που επιχειρεί να προκαταλάβει τον αναγνώστη πριν καν φτάσει στην ουσία.
Και τελικά καταλήγει να αποκαλύπτει ακριβώς εκείνο που υποτίθεται ότι καταγγέλλει:
τα “κομματικά γυαλιά”.
