Μια παρέμβαση με έντονο ιστορικό και πολιτικό περιεχόμενο κάνει ο πρώην δήμαρχος Ληξουρίου Μάκης Θεοτοκάτος, με αφορμή τα εγκαίνια του Μουσικού Σχολείου στο Ληξούρι, επαναφέροντας ταυτόχρονα στο προσκήνιο μια υπόθεση που εξακολουθεί να αποτελεί ανοικτή πληγή για την Παλική: την απώλεια της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από την περιοχή.
Ο κ. Θεοτοκάτος ξεκαθαρίζει ότι χαιρετίζει τη λειτουργία του Μουσικού Σχολείου και αναγνωρίζει την προσπάθεια όσων συνέβαλαν στην ίδρυσή του. Αμφισβητεί, ωστόσο, το κλίμα υπερβολικού πανηγυρισμού που, κατά την άποψή του, επικράτησε στα εγκαίνια και κυρίως αντιδρά στην προσπάθεια να παρουσιαστεί το νέο σχολείο ως μια εξέλιξη που μπορεί να αντισταθμίσει την κατάργηση του Τμήματος Ήχου και Μουσικών Οργάνων.
Μέσα από την παρέμβασή του ξεδιπλώνει παράλληλα σχεδόν έναν αιώνα εκπαιδευτικής ιστορίας του Ληξουρίου: από τη Βαλλιάνειο Επαγγελματική Σχολή και τις Σχολές Υπομηχανικών μέχρι τα ΤΕΙ και τη σημερινή λειτουργία του Μουσικού Σχολείου.
«Δεν μιλάμε για δημιουργία νέου Τμήματος – Το Τμήμα υπήρχε»
Ιδιαίτερα αιχμηρός είναι ο Μάκης Θεοτοκάτος απέναντι στην άποψη του δημάρχου Ληξουρίου ότι οι σημερινές συνθήκες καθιστούν δύσκολη ή ακόμη και ανέφικτη τη δημιουργία πανεπιστημιακού τμήματος στην περιοχή.
Ο πρώην δήμαρχος αντιτείνει ότι το ζήτημα έχει τεθεί σε λάθος βάση.
Όπως επισημαίνει, δεν επρόκειτο για ένα υποθετικό αίτημα δημιουργίας μιας νέας πανεπιστημιακής δομής από το μηδέν. Στο Ληξούρι υπήρχε ήδη Τμήμα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, με υποδομές, φοιτητές, αποφοίτους και πολυετή λειτουργία.
«Δεν μιλάμε για δημιουργία νέου τμήματος ΤΕΙ στο Ληξούρι, γιατί το Τμήμα υπήρχε», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Μάλιστα, θέτει ένα ιστορικό ερώτημα: εάν πριν από περίπου 80 χρόνια μπορούσε να λειτουργεί με επιτυχία στο Ληξούρι Σχολή Υπομηχανικών, σε μια Ελλάδα με πολύ δυσκολότερες μεταφορές, υποδομές και επικοινωνίες, γιατί θεωρείται σήμερα ότι οι συνθήκες δεν επιτρέπουν την παρουσία Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην Παλική;
Βολές για την αντίδραση στην κατάργηση του ΤΕΙ
Ακόμη πιο σκληρή είναι η κριτική του για όσα συνέβησαν όταν χάθηκε το Τμήμα Ήχου και Μουσικών Οργάνων.
Ο κ. Θεοτοκάτος θεωρεί ότι η τοπική κοινωνία και οι θεσμικοί της εκπρόσωποι δεν αντέδρασαν με την ένταση που απαιτούσε η περίσταση.
Αναφέρεται σε τοπικούς παράγοντες, κόμματα, φορείς και επαγγελματικούς συλλόγους, υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρξε η δυναμική κινητοποίηση που θα έπρεπε να έχει οργανωθεί για την αποτροπή της κατάργησης και της μεταφοράς του Τμήματος.
Η αιχμή του αφορά και τη Δημοτική Αρχή, την οποία κατηγορεί ότι δεν προέβαλε «σθεναρή αντίσταση».
Για τον ίδιο, επομένως, το Μουσικό Σχολείο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως επιχείρημα που κλείνει τη συζήτηση για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Αντιθέτως, θεωρεί ότι η απώλεια του Τμήματος παραμένει μια «κατάφορη αδικία» για το Ληξούρι.
«Ναι στο Μουσικό Σχολείο, αλλά χωρίς τυμπανοκρουσίες»
Ο Μάκης Θεοτοκάτος αντιμετωπίζει θετικά τη λειτουργία του νέου Μουσικού Σχολείου.
Μιλά για μια πόλη με πλούσια μουσική παράδοση και κουλτούρα και σημειώνει ότι συγχαρητήρια αξίζουν σε όσους εργάστηκαν για να φτάσει η προσπάθεια μέχρι την έναρξη λειτουργίας και τα εγκαίνια.
Εκεί που διαφοροποιείται έντονα είναι στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκε το γεγονός.
Κατά την άποψή του, ορισμένοι από τους ομιλητές επιχείρησαν με «υπερβάλλοντα ζήλο και πάθος» να προσδώσουν στα εγκαίνια διαστάσεις που ξεπερνούν την πραγματικότητα.
Υποστηρίζει ότι η Κεφαλονιά δικαιούνταν ένα Μουσικό Σχολείο, ιδιαίτερα από τη στιγμή που αντίστοιχες εκπαιδευτικές δομές λειτουργούν στα υπόλοιπα Επτάνησα.
Γι’ αυτό και θέτει το ερώτημα γιατί χρειάζονται, όπως λέει, «τόσες τυμπανοκρουσίες και τόσα λιβανίσματα για το αυτονόητο».
Η φράση που τον ενόχλησε στα εγκαίνια
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην ομιλία του Διευθυντή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και συγκεκριμένα στη χρήση της φράσης «ουδέν κακόν αμιγές καλού».
Ο κ. Θεοτοκάτος εκλαμβάνει τη συγκεκριμένη αναφορά ως απόπειρα να συνδεθεί η απώλεια του Τμήματος Ήχου και Μουσικών Οργάνων με την έλευση του Μουσικού Σχολείου.
Με αυτή τη λογική διαφωνεί κάθετα.
Για τον ίδιο, οι δύο εκπαιδευτικές δομές δεν είναι ούτε ισοδύναμες ούτε ανταγωνιστικές.
Το Μουσικό Σχολείο ανήκει στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, ενώ το Τμήμα Ήχου και Μουσικών Οργάνων αποτελούσε δομή Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Επομένως, η ίδρυση του πρώτου δεν μπορεί να θεωρηθεί υποκατάστατο της απώλειας του δεύτερου.
Η ΒΕΣ και η μεγάλη εκπαιδευτική παράδοση του Ληξουρίου
Το μεγαλύτερο μέρος της παρέμβασης του πρώην δημάρχου είναι αφιερωμένο στην ιστορία.
Και εκεί βρίσκεται ίσως το βασικό επιχείρημά του: η παρουσία ανώτερης και επαγγελματικής εκπαίδευσης στο Ληξούρι δεν ήταν μια συγκυριακή επιλογή των τελευταίων δεκαετιών.
Έχει βαθιές ρίζες.
Ο κ. Θεοτοκάτος ανατρέχει στη ΒΕΣ, η οποία, όπως αναφέρει, πρωτολειτούργησε το 1927-1928 και μαζί με τη Σιβητανίδειο αποτέλεσε μία από τις πρώτες οργανωμένες επαγγελματικές σχολές της χώρας.
Η σχολή διέθετε πολλές επαγγελματικές ειδικότητες, προσέλκυε μαθητές από ολόκληρη την Ελλάδα και στελεχώθηκε ακόμη και από καθηγητές από ευρωπαϊκές χώρες, κυρίως τη Γερμανία και την Ιταλία.
Η παρουσία της είχε και σημαντικό κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στα χρόνια της λειτουργίας της το Ληξούρι «έσφυζε από ζωή», ενώ οι απόφοιτοί της ξεχώριζαν για το επίπεδο της εκπαίδευσής τους.
Από τις Σχολές Υπομηχανικών στα ΤΕΙ
Στα τέλη της δεκαετίας του 1940, σύμφωνα με την ιστορική αναδρομή του κ. Θεοτοκάτου, αποφασίστηκε η ίδρυση Σχολών Υπομηχανικών σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, μεταξύ των οποίων και το Ληξούρι.
Η επιλογή, όπως υποστηρίζει, δεν ήταν τυχαία.
Βασίστηκε στην εκπαιδευτική παράδοση της ΒΕΣ και στις υπάρχουσες υποδομές της.
Η ΒΕΣ σταμάτησε να λειτουργεί το 1987 και στη συνέχεια το κτιριακό συγκρότημα και ο περιβάλλων χώρος, που συνδέονταν με το κληροδότημα Παναγή Βαλλιάνου, αγοράστηκαν από τον τότε Δήμο Ληξουρίου.
Ο Μάκης Θεοτοκάτος θυμίζει ότι εκείνη την περίοδο ήταν ο ίδιος δήμαρχος και ότι ένας από τους βασικούς στόχους της αγοράς ήταν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επιστροφή της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην περιοχή.
Η επιστροφή των φοιτητών και η τελική απώλεια
Το επόμενο μεγάλο κεφάλαιο ήρθε με τη λειτουργία τμημάτων ΤΕΙ στο Ληξούρι.
Η επανεμφάνιση φοιτητών στην πόλη δημιούργησε νέα δεδομένα, τόσο εκπαιδευτικά όσο και οικονομικά και κοινωνικά.
Σταδιακά, ωστόσο, η παρουσία αυτή συρρικνώθηκε. Από τα δύο Τμήματα παρέμεινε τελικά ένα, το Τμήμα Τεχνολογίας Ήχου και Μουσικών Οργάνων, μέχρι που και αυτό καταργήθηκε στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Ο Θεοτοκάτος υπογραμμίζει ότι οι απόφοιτοι του συγκεκριμένου Τμήματος συνέχισαν να σταδιοδρομούν στον χώρο τους, συνεργαζόμενοι, όπως αναφέρει, με σημαντικούς ανθρώπους της ελληνικής μουσικής παραγωγής.
Αυτό, κατά την άποψή του, αποτελεί ακόμη μία απόδειξη ότι το Τμήμα είχε ουσιαστικό εκπαιδευτικό αντικείμενο και δεν ήταν μια δομή χωρίς προοπτική.
Κριτική και για τα έργα στο Ληξούρι
Η παρέμβασή του δεν περιορίζεται στην Παιδεία.
Απαντώντας στις αναφορές της Δημοτικής Αρχής για έργα στην Παλική, ζητά να πληροφορηθεί ποιο πραγματικά νέο μεγάλο έργο δημιουργήθηκε τα τελευταία δέκα χρόνια, εξαιρώντας τις ασφαλτοστρώσεις.
Κατά τον ίδιο, αρκετά από τα έργα που σήμερα παρουσιάζονται ως σημαντικές παρεμβάσεις προϋπήρχαν και ουσιαστικά αφορούν την αποκατάσταση ζημιών που προκλήθηκαν από τους σεισμούς του 2014.
Παράλληλα, επαναφέρει το θέμα του Τουριστικού Περιπτέρου, υποστηρίζοντας ότι έχει εγκαταλειφθεί, ρημάξει και λεηλατηθεί χωρίς να υπάρχει ουσιαστική συζήτηση για την τύχη του.
Το όραμα: Μουσικό Σχολείο, Πανεπιστήμιο και Φιλαρμονική μαζί
Το πιο ενδιαφέρον ίσως σημείο της παρέμβασης βρίσκεται στο τέλος.
Ο Μάκης Θεοτοκάτος δεν θέτει το δίλημμα «Μουσικό Σχολείο ή Πανεπιστημιακό Τμήμα».
Θέτει ακριβώς το αντίθετο.
Περιγράφει ένα Ληξούρι στο οποίο το Μουσικό Σχολείο θα μπορούσε να λειτουργεί δίπλα σε ένα Τμήμα Ήχου και Μουσικών Οργάνων και ταυτόχρονα να συνδέεται με τη μεγάλη παράδοση της Φιλαρμονικής Σχολής της πόλης.
Ένα ολόκληρο εκπαιδευτικό και πολιτιστικό οικοσύστημα γύρω από τη μουσική.
Κατά τον ίδιο, αυτή θα ήταν η πραγματικά μεγάλη κατάκτηση για την Παλική: η σύνδεση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με την Τριτοβάθμια, την τεχνολογία του ήχου, τη μουσική εκπαίδευση και μια τοπική παράδοση δύο αιώνων.
Γι’ αυτό και το μήνυμα που διατρέχει ολόκληρη την παρέμβασή του είναι σαφές.
Το Μουσικό Σχολείο είναι μια θετική εξέλιξη και πρέπει να στηριχθεί.
Δεν μπορεί όμως, κατά τον Μάκη Θεοτοκάτο, να χρησιμοποιηθεί για να ξεχαστεί αυτό που προηγήθηκε.
Γιατί για το Ληξούρι η εκπαίδευση δεν ξεκίνησε με τα πρόσφατα εγκαίνια. Από τη ΒΕΣ και τις Σχολές Υπομηχανικών μέχρι τα ΤΕΙ και το Τμήμα Ήχου και Μουσικών Οργάνων, υπάρχει μια ιστορία σχεδόν ενός αιώνα.
Και το πραγματικό ερώτημα που θέτει ο πρώην δήμαρχος είναι εάν αυτή η ιστορία θα μείνει απλώς ως ανάμνηση ή εάν κάποτε το Ληξούρι θα διεκδικήσει ξανά τη θέση που είχε επί δεκαετίες στον εκπαιδευτικό χάρτη της χώρας.
Παρακάτω ολόκληρο το άρθρο:
ΒΕΣ- ΤΕΙ – ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΟ ΛΗΞΟΥΡΙ
Γράφει ο Μάκης Θεοτοκάτος
Η φυσική μου κατάσταση, λόγω ηλικίας, δεν μου επιτρέπει να ενεργοποιούμαι όσο θα ήθελα στη κοινωνική ζωή του τόπου, γι’ αυτό και παρακολουθώ τα τοπικά μας γεγονότα χωρίς κάποια ουσιαστική συμμετοχή και δράση.
Παρόλα αυτά τα εγκαίνια του Μουσικού Σχολείου και κάποιες δηλώσεις του καλού μας Δημάρχου, με αναγκάζουν να παραθέσω τα πιο κάτω .
Η άποψή σας κύριε Δήμαρχε ότι οι συνθήκες καθιστούν δύσκολη και ανέφικτη τη δημιουργία Πανεπιστημιακού Τμήματος στο Ληξούρι, μπορεί μόνο να δικαιολογήσει την Υπουργό παιδείας που πήρε το Τμήμα Τ.Ε.Ι. από το Ληξούρι και το πήγε στη Κέρκυρα αλλά και τη Δημοτική αρχή που δεν πρόβαλε σθεναρή αντίσταση και δεν προέβη σε καμία κινητοποίηση για να εμποδίσει την απομάκρυνσή του.
Όμως δεν μιλάμε για δημιουργία νέου τμήματος Τ.Ε.Ι. στο Ληξούρι, γιατί το Τμήμα υπήρχε. Και σε ότι αφορά τις συνθήκες διερωτώμαι αν όταν στο Ληξούρι πριν από 80 χρόνια λειτούργησε με μεγάλη επιτυχία Σχολή Υπομηχανικών ισότιμη των σημερινών Τ.Ε.Ι., υπήρχαν καλύτερες συνθήκες;
Σε ότι αφορά τα νέα έργα στο Δήμο μας που αναφέρεστε, πιθανό να μου διαφεύγουν κάποια αλλά θα ήθελα να μάθω ένα νέο έργο που έχει γίνει τα τελευταία 10 χρόνια και μη μας πείτε για ασφαλτοστρώσεις. Γιατί τα έργα που επικαλείστε προϋπήρχαν και κάπως καθυστερημένα προβαίνετε στην επισκευή των ζημιών τους από το σεισμό του 2014.
Για δε το Τουριστικό Περίπτερο που έχει ρημάξει και λεηλατηθεί, κουβέντα.
Και να πάμε τώρα στα εγκαίνια του Μουσικού Σχολείου, που εκτελέστηκαν με πλήρη επισημότητα, όπου παρευρέθηκε πλήθος κόσμου, συγκινημένος και χαρούμενος για τη λειτουργία του σε μια πόλη με πλούσια μουσική παράδοση και κουλτούρα.
Δεν μπορώ όμως να μη επισημάνω τη προσπάθεια κάποιων ομιλητών που με υπερβάλλοντα ζήλο και πάθος θέλησαν να μας πείσουν ότι συντελείται ένα κοσμοϊστορικό γεγονός στο τόπο.
Χαιρετίζουμε και καλωσορίζουμε τη λειτουργία του Μουσικού Σχολείου στο Νομό μας, όμως δεν μας χαρίστηκε αλλά είναι κάτι που το δικαιούμαστε αφού σε όλα τα Επτάνησα λειτουργούν Μουσικά Σχολεία και δεν ξέρω γιατί εμείς δεν έπρεπε δικαιωματικά να το έχουμε. Προφανώς και αξίζουν συγχαρητήρια και έπαινοι σε όλους όσους βοήθησαν για τη λειτουργία του.
Δεν καταλαβαίνω όμως γιατί τόσες τυμπανοκρουσίες και τόσα λιβανίσματα για το αυτονόητο. Και ακόμα δεν μπορώ να κατανοήσω γιατί η λειτουργία του Μουσικού Σχολείου υπήρξε ιδέα κάποιων, όταν με δεδομένη τη λειτουργία Μουσικών Σχολείων στα άλλα Επτάνησα, ήταν φυσικό επακόλουθο η ίδρυσή του και στην Κεφαλονιά. Δεν μπορώ ακόμα να μην αναφερθώ στην πύρινη ομιλία του συμπαθούς Δ/ντή της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που με εκείνο το περίφημο «ουδέν κακόν αμιγές καλού» αποπειράθηκε ανεπιτυχώς να μας πείσει ότι ευτυχώς που έκλεισε το Τμήμα Μουσικών Οργάνων και Ήχου και έτσι μας έδωσαν το Μουσικό Σχολείο. Αναφέρω για όσους δεν γνωρίζουν ότι όταν τα τέλη της δεκαετίας του 1940 η Σύγκλητος του Πολυτεχνείου αποφάσισε την ίδρυση πέντε Σχολών Υπομηχανικών ισότιμες του Μικρού Πολυτεχνείου σε όλη την Ελλάδα, μία από αυτές ήταν στο Ληξούρι στις εγκαταστάσεις της Β.Ε.Σ.(Θες/νίκη—Πάτρα—Ηράκλειο—Ληξούρι—Γιάννενα) από τίς οποίες αυτή στα Γιάννενα δεν λειτούργησε.
Η Β.Ε.Σ πρωτολειτούργησε το 1927—28 και στελεχώνονταν με καθηγητές από την Ευρώπη κυρίως Γερμανούς και Ιταλούς και μαζί με τη Σιβητανίδειο της Αττικής είναι οι πρώτες Επαγγελματικές Σχολές που ιδρύθηκαν στη χώρα μας. Είχε τμήματα πολλών επαγγελματικών ειδικοτήτων , μαθητές από όλη την Ελλάδα και στα χρόνια λειτουργίας της, το Ληξούρι έσφυζε από ζωή , οι δε απόφοιτοι της Β.Ε.Σ. ξεχώριζαν για την άρτια εκπαίδευσή τους.
Κριτήριο λοιπόν για την ίδρυση Σχολής Υπομηχανικών τότε στο Ληξούρι, υπήρξε η ιστορία, η παράδοση και η άρτια υποδομή της Β.Ε.Σ., κάτι που σήμερα αγνοήθηκε.
Το 1987 η Β.Ε.Σ. έπαψε να λειτουργεί και το κτηριακό της συγκρότημα μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο μερικών στρεμμάτων γης , ιδιοκτησίας κληροδοτήματος Παναγή Βαλλιάνου , αγοράστηκε από το Δήμο Ληξουρίου όταν τότε είχα τη τιμή να είμαι Δήμαρχος Ληξουρίου, με κύριο στόχο την επαναλειτουργία των Σχολών Υπομηχανικών (τότε ΚΑΤΕΕ μετά Τ.Ε.Ι.) .
Το 2003 επί Π.Α.Σ.Ο.Κ. και Υπουργό Παιδείας τον αείμνηστο Γερ. Αρσένη, λειτούργησε στο Ληξούρι αρχικά δύο Τμήματα Τ.Ε.Ι. με άριστα αποτελέσματα, αργότερα καταργήθηκε το ένα Τμήμα, για να έλθει εν τέλει ΣΥΡΙΖΑ και Ν. Δ. να καταργήσουν το εναπομείναν Τμήμα Ήχου και Μουσικών Οργάνων και να μεταφερθεί στη Κέρκυρα.
Είναι αξιοσημείωτο ότι τοπικοί παράγοντες, κόμματα, φορείς, επαγ/τικοί σύλλογοι, κ.λ.π. δεν αντέδρασαν δυναμικά για να αποτρέψουν τη κατάργησή του.
Σημειώνω ότι οι απόφοιτοι του Τμήματος αυτού στο Ληξούρι, σταδιοδρομούν συνεργαζόμενοι με τους καλύτερους μουσικούς παράγοντες της χώρας .
Προκαλεί λοιπόν εντύπωση το γεγονός ότι κανένας από τους ομιλητές της εκδήλωσης των εγκαινίων, δε βρήκε να πει δυο λόγια γι’ αυτή τη κατάφορη αδικία, αντιθέτως προσπάθησαν κάποιοι να εξισώσουν τη δημιουργία του Μουσικού Σχολείου με το Πανεπιστημιακό Τμήμα Ήχου και Μουσικών Οργάνων.
Ας αναλογιστούμε λοιπόν πόσο ποιο επιτυχημένη και αρμονική από εκπαιδευτική άποψη θα ήταν η λειτουργία του Μουσικού Σχολείου, εάν λειτουργούσε δίπλα—δίπλα με το Τμήμα Ήχου και Μουσικών Οργάνων και με μια Φιλαρμονική Σχολή στη πόλη μας με 200 χρόνια ιστορία.
Τότε θα μπορούσαν να δικαιολογηθούν και οι πομπώδεις πανηγυρισμοί, οι υπερβολές και τα λιβανίσματα στην Κυβέρνηση και στην κουμπάρα Υπουργό παιδείας.
ΛΗΞΟΥΡΙ
Μάκης Θεοτοκάτος
