Σε μία καθοριστική απόφαση που αναμένεται να έχει αντίκτυπο σε χιλιάδες υποθέσεις, το Συμβούλιο της Επικρατείας έβαλε τέλος στην πάγια πρακτική φορολόγησης του δικαιώματος υψούν, ανατρέποντας προηγούμενες ερμηνείες διοικητικών οργάνων.
Η υπόθεση αφορά φορολογούμενη που κλήθηκε να πληρώσει φόρο κληρονομίας για δικαίωμα υψούν, υπολογισμένο με βάση αντικειμενικά κριτήρια και υποθετική μελλοντική αξία. Όπως συνήθως συμβαίνει, ο έλεγχος υπολόγισε τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση του δικαιώματος, ανεξάρτητα από το αν αυτή ήταν άμεσα εφαρμόσιμη ή όχι.
Η φορολογούμενη προσέφυγε, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί να φορολογείται κάτι που τη στιγμή του θανάτου του κληρονομούμενου δεν έχει πραγματική αξία. Παρότι οι πρώτες κρίσεις της ΔΕΔ και του Διοικητικού Εφετείου δεν την δικαίωσαν, το ΣτΕ είχε διαφορετική άποψη.
Τι λέει η απόφαση
Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι η φορολογητέα αξία του δικαιώματος υψούν πρέπει να προσδιορίζεται αποκλειστικά με βάση την κατάσταση που ισχύει κατά τον χρόνο επαγωγής της κληρονομιάς — δηλαδή, τη στιγμή του θανάτου. Τυχόν μελλοντικές αλλαγές, όπως η άρση οικοδομικών περιορισμών ή πιθανή πολεοδομική ανάπτυξη, δεν πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.
Η απόφαση θέτει νέα δεδομένα, καθώς απορρίπτει την πρακτική επιβολής φόρων σε περιουσιακά δικαιώματα που δεν έχουν ακόμη ενεργή ή ρεαλιστική οικονομική αξία.
Πρακτικό παράδειγμα
Ας υποθέσουμε ότι κάποιος κληρονομεί το δικαίωμα υψούν σε ένα αδόμητο οικόπεδο, το οποίο όμως βρίσκεται σε περιοχή με προσωρινό «πάγωμα» έκδοσης οικοδομικών αδειών. Μέχρι σήμερα, ο φόρος υπολογιζόταν σαν να ήταν άμεσα δυνατή η δόμηση, αγνοώντας την πραγματική κατάσταση.
Με τη νέα απόφαση, αν δεν υπάρχει πραγματική δυνατότητα αξιοποίησης του υψούν κατά τον χρόνο του θανάτου, τότε η φορολογική βάση πέφτει δραματικά — ή και μηδενίζεται.
Γιατί έχει σημασία
Η απόφαση αυτή αποτελεί οδηγό για τη μελλοντική φορολογική μεταχείριση του δικαιώματος υψούν και άλλων παρόμοιων στοιχείων, προστατεύοντας τους κληρονόμους από άδικες φορολογικές επιβαρύνσεις που στηρίζονται σε «εικονικές» εκτιμήσεις και όχι στην πραγματικότητα.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
