Από τον Νοέμβριο, οι πολίτες αποκτούν πρόσβαση σε μια νέα ψηφιακή εποχή για τις διαθήκες μέσω της πλατφόρμας diathikes.gr
Μια μικρή «επανάσταση» φέρνει στον χώρο της Δικαιοσύνης η νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα diathikes.gr, που επιτρέπει τη δημοσίευση διαθηκών μέσα σε διάστημα μόλις τρεις έως επτά ημερών. Το νέο σύστημα, που παρουσιάστηκε από την ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, τίθεται σε εφαρμογή την 1η Νοεμβρίου, αρχικά στον Συμβολαιογραφικό Σύλλογο Αθηνών, Πειραιώς, Αιγαίου και Δωδεκανήσου, και υπόσχεται να μειώσει δραστικά τον χρόνο και τη γραφειοκρατία γύρω από μια διαδικασία που μέχρι σήμερα απαιτούσε… πάνω από ένα χρόνο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου, μέχρι σήμερα η δημοσίευση μιας διαθήκης μπορούσε να καθυστερήσει έως και 400 ημέρες, καθώς έπρεπε να περάσει από τη δικαστική οδό. Με τη νέα ψηφιακή υπηρεσία, η διαδικασία μεταφέρεται στους συμβολαιογράφους, οι οποίοι πλέον θα έχουν τη δυνατότητα να ολοκληρώνουν όλη τη διαδικασία ηλεκτρονικά, ακόμη και την ίδια ημέρα που υποβάλλεται η αίτηση δημοσίευσης.
⚖️ Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα
Η νέα πλατφόρμα diathikes.gr εντάσσεται στο πλαίσιο της ψηφιοποίησης της Δικαιοσύνης και επιτρέπει στους πολίτες να ελέγχουν ηλεκτρονικά, σε πανελλαδικό επίπεδο, αν υπάρχει διαθήκη για έναν αποβιώσαντα, καθώς και πού είναι κατατεθειμένη.
Η πρόσβαση γίνεται με απόλυτη ασφάλεια και προστασία προσωπικών δεδομένων (σύμφωνα με τον κανονισμό GDPR), ενώ η βεβαίωση ύπαρξης ή μη διαθήκης εκδίδεται άμεσα, μέσα στην ίδια εργάσιμη ημέρα.
Με τον νέο τρόπο:
-
Ο πολίτης μπορεί να υποβάλει αίτηση αναζήτησης ή δημοσίευσης εξ αποστάσεως, χωρίς επίσκεψη σε δικαστήριο.
-
Ο συμβολαιογράφος αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου τη διαδικασία δημοσίευσης.
-
Η διαθήκη μπορεί να δημοσιευθεί ακόμη και την ημέρα της αίτησης, εφόσον υπάρχει ληξιαρχική πράξη θανάτου.
-
Το πρακτικό δημοσίευσης εκδίδεται άμεσα, ενώ η κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας ολοκληρώνεται σε έως πέντε εργάσιμες ημέρες.
Έτσι, οι πολίτες αποκτούν πρόσβαση στην κληρονομιά τους χωρίς τις πολύμηνες καθυστερήσεις που χαρακτήριζαν το προηγούμενο καθεστώς.
⚖️ Μείωση φόρτου στα δικαστήρια – «Απελευθέρωση» 100 δικαστών
Η λειτουργία του ηλεκτρονικού μητρώου διαθηκών δεν ωφελεί μόνο τους πολίτες, αλλά και το σύστημα της Δικαιοσύνης συνολικά.
Σύμφωνα με τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη, κάθε χρόνο κατατίθενται στα δικαστήρια της χώρας 60.000 έως 70.000 αιτήσεις δημοσίευσης διαθηκών, γεγονός που δημιουργεί τεράστιο όγκο εκκρεμοτήτων.
Με το νέο σύστημα, όλες αυτές οι υποθέσεις θα μεταφέρονται στους συμβολαιογράφους, μειώνοντας τον φόρτο των δικαστηρίων και «απελευθερώνοντας» τουλάχιστον 100 δικαστές και δεκάδες υπαλλήλους.
Όπως σημείωσε ο υπουργός:
«Από τις περίπου 400 ημέρες που χρειάζονταν σήμερα για τη δημοσίευση μιας διαθήκης, περνάμε πλέον σε 3 έως 7 ημέρες. Αυτό σημαίνει ταχύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και αποσυμφόρηση των δικαστηρίων σε πρωτοφανή βαθμό».
Η μεταφορά της διαδικασίας στους συμβολαιογράφους θεωρείται δομική αλλαγή, καθώς αποδεσμεύει πόρους από τη Δικαιοσύνη, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο των συμβολαιογράφων στη διαχείριση υποθέσεων ιδιωτικού δικαίου.
Τι αλλάζει για τις εκκρεμείς υποθέσεις
Όπως διευκρίνισε ο κ. Φλωρίδης, το νέο σύστημα θα αφορά μόνο τις υποθέσεις που θα προκύψουν μετά την 1η Νοεμβρίου.
Για τις ήδη εκκρεμείς διαθήκες, δηλαδή όσες βρίσκονται σε εκκρεμότητα στα δικαστήρια ή κρατούνται εν αναμονή του νέου συστήματος, το Υπουργείο ετοιμάζει ειδική νομοθετική ρύθμιση εντός του ίδιου μήνα, ώστε να υπάρξει ενιαία αντιμετώπιση και για αυτές.
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας επισήμανε ότι η καθυστέρηση στην έκδοση διαθηκών προκαλούσε και καθυστέρηση στην είσπραξη φόρων κληρονομιάς, καθώς πολλές υποθέσεις παρέμεναν «παγωμένες» για μήνες ή και χρόνια.
Με την ψηφιακή διαδικασία, η φορολογική τακτοποίηση θα γίνεται πλέον γρηγορότερα, επιφέροντας οφέλη και στα δημόσια έσοδα.
️ Πλήρης διαφάνεια και ευρωπαϊκή διασύνδεση
Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα του νέου μητρώου είναι η διασύνδεσή του με το Ευρωπαϊκό Μητρώο Διαθηκών (ARERT), γεγονός που καθιστά δυνατή την αναζήτηση διαθήκης και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Έτσι, οι πολίτες θα μπορούν να ελέγχουν εύκολα αν υπάρχει διαθήκη κατατεθειμένη σε συμβολαιογράφο ή πρόξενο άλλου κράτους-μέλους, χωρίς πολύπλοκες διαδικασίες.
Παράλληλα, η πλατφόρμα προσφέρει αυξημένα μέτρα ασφαλείας, μειώνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης «αμφίβολης γνησιότητας» διαθηκών, ενώ κάθε ενέργεια καταγράφεται ηλεκτρονικά, εξασφαλίζοντας πλήρη ιχνηλασιμότητα.
Το επόμενο βήμα στη «ψηφιακή Δικαιοσύνη»
Η δημιουργία της diathikes.gr αποτελεί ένα ακόμη βήμα στη μετάβαση προς μια πλήρως ψηφιακή Δικαιοσύνη, με στόχο τη διαφάνεια, την ταχύτητα και την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Αν και ξεκινά πιλοτικά από τον Σύλλογο Αθηνών–Πειραιώς–Αιγαίου–Δωδεκανήσου, στόχος είναι η γενικευμένη εφαρμογή σε όλη τη χώρα μέσα στους επόμενους μήνες.
Όπως όλα δείχνουν, το παραδοσιακό, αργό και γραφειοκρατικό μοντέλο των διαθηκών ανήκει οριστικά στο παρελθόν.
Από τον Νοέμβριο, η τελευταία πράξη της ζωής περνάει κι αυτή στην εποχή της ταχύτητας και της τεχνολογίας.
