Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συνέντευξη παραχώρησε ο Αθανάσιος Φωκάς, ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες μαθηματικούς, στην εκπομπή «Το Βήμα του Πολίτη» και στον δημοσιογράφο Σάκη Βούτο.
Ο γεννημένος στο Αργοστόλι το 1952 διακεκριμένος πανεπιστημιακός και τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών μίλησε για μια επιστημονική διαδρομή που ξεκίνησε από την Κεφαλονιά και τον οδήγησε στην Αεροναυπηγική, στα Μαθηματικά και στην Ιατρική, αλλά και για τη Μέθοδο Φωκά, την Τεχνητή Νοημοσύνη και τις μεγάλες αλλαγές που φέρνει στην Ιατρική.
Η στιγμή στο Δημοτικό που άλλαξε τη ζωή του
Ο ίδιος αποκάλυψε ότι η ιδιαίτερη σχέση του με τα Μαθηματικά άρχισε ήδη από την πέμπτη τάξη του Δημοτικού. Ο δάσκαλός του, Δημήτριος Μελέτης, έθεσε ένα πρόβλημα το οποίο κατάφερε να λύσει μόνο εκείνος.
Το περιστατικό, όπως εξηγεί, του έδωσε αυτοπεποίθηση και επηρέασε καθοριστικά την πορεία του. Αρχικά επέλεξε την Αεροναυπηγική στο Imperial College, από όπου αποφοίτησε πρώτος, και στη συνέχεια βρέθηκε στο Caltech για μεταπτυχιακές σπουδές στα Εφαρμοσμένα Μαθηματικά.
Η επιστημονική του αναζήτηση δεν σταμάτησε εκεί. Σπούδασε και Ιατρική, μια επιλογή την οποία χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη επιστημονική επένδυση της ζωής του, ενώ άρχισε ειδικότητα στο Stanford πριν τελικά αποφασίσει να επιστρέψει στα Μαθηματικά.
Τι είναι η περίφημη «Μέθοδος Φωκά»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του στη διεθνώς γνωστή Μέθοδο Φωκά.
Όπως εξηγεί, πολλά προβλήματα της Φυσικής περιγράφονται από μερικές διαφορικές εξισώσεις. Οι κλασικές μέθοδοι που συνδέθηκαν με μεγάλους μαθηματικούς, όπως ο Φουριέ και ο Λαπλάς, δεν επαρκούσαν για όλες τις περιπτώσεις. Η δική του μέθοδος ήρθε να διευρύνει αυτές τις δυνατότητες και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μεγάλη ποικιλία προβλημάτων.
Μαθηματικά και Ιατρική
Ο Αθανάσιος Φωκάς εξηγεί επίσης πόσο βαθιά συνδέονται πλέον τα Μαθηματικά με τη σύγχρονη Ιατρική.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αξονική τομογραφία, η οποία βασίζεται στην επίλυση μαθηματικού προβλήματος, ενώ αντίστοιχη είναι η συμβολή των Μαθηματικών και σε άλλες τεχνικές ιατρικής απεικόνισης.
Για την Τεχνητή Νοημοσύνη, μάλιστα, η θέση του είναι ξεκάθαρη: η χρήση της στη διάγνωση ασθενειών δεν αποτελεί υπόθεση του μέλλοντος. Συμβαίνει ήδη.
Η εξατομικευμένη Ιατρική απαιτεί επεξεργασία τεράστιων ποσοτήτων δεδομένων, από το γονιδίωμα μέχρι τις πρωτεΐνες κάθε ανθρώπου, και κατά τον Αθανάσιο Φωκά αυτό δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς την Τεχνητή Νοημοσύνη. Εκτιμά επομένως ότι η συμβολή της στην πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία θα γίνεται συνεχώς μεγαλύτερη.
Το πρόβλημα που έλυσε έπειτα από 17 χρόνια
Μία από τις σημαντικότερες αποκαλύψεις της συνέντευξης αφορά ένα επιστημονικό πρόβλημα με το οποίο ασχολούνταν επί 17 χρόνια.
Ο Αθανάσιος Φωκάς αναφέρει ότι κατάφερε πλέον να το λύσει, χωρίς όμως να αποκαλύπτει περισσότερες λεπτομέρειες, καθώς, όπως επισημαίνει, θα πρέπει να περιμένουμε μέχρι την επίσημη ανακοίνωσή του.
Το ισχυρό μήνυμα στα παιδιά: «Προστατεύστε τον δημιουργικό σας χρόνο»
Ιδιαίτερο βάρος έχει το μήνυμα που στέλνει στους νέους.
Ο διακεκριμένος μαθηματικός προειδοποιεί για τη διαρκή ενασχόληση με τα social media και τα κινητά τηλέφωνα και καλεί τα παιδιά να προστατεύσουν τον δημιουργικό τους χρόνο.
Υπογραμμίζει την αξία της πραγματικής ανθρώπινης επικοινωνίας, του στοχασμού και των προσωπικών σχέσεων, επισημαίνοντας ότι τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει την προσωπική επαφή. Θεωρεί ότι η συνεχής αναζήτηση της στιγμιαίας απόλαυσης μέσα από την οθόνη μπορεί να οδηγήσει σε μια επιφανειακή αντιμετώπιση της ζωής.
Στις 13 Σεπτεμβρίου στο Αργοστόλι
Ο Αθανάσιος Φωκάς θα βρίσκεται στις 13 Σεπτεμβρίου στο Δημοτικό Θέατρο Αργοστολίου, συμμετέχοντας στην 1η Ετήσια Επιστημονική Εκδήλωση.
Στην ομιλία του θα αναπτύξει τη σχέση ανάμεσα στη νόηση, τα Μαθηματικά και την τέχνη, δίνοντας στο κοινό της Κεφαλονιάς και ιδιαίτερα στους νέους την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τη σκέψη και την επιστημονική διαδρομή ενός Κεφαλονίτη με διεθνή παρουσία.
