Μια ασυνήθιστη εικόνα αντίκρισαν όσοι βρέθηκαν στην παραλία Βραχυνάρι, στην περιοχή του Ληξουρίου στην Κεφαλονιά, όταν ένας αρκετά μεγάλος καρχαρίας εντοπίστηκε νεκρός στην ακτή.
Σύμφωνα με ανάρτηση του Jakub Poboril στην ομάδα «Best of Kefalonia», το νεκρό ζώο βρέθηκε περίπου στις 19:00 το απόγευμα, προκαλώντας όπως ήταν αναμενόμενο το ενδιαφέρον όσων βρίσκονταν στην παραλία.
Η φωτογραφία είναι εντυπωσιακή: ο καρχαρίας βρίσκεται στην άκρη της θάλασσας, ενώ γύρω του έχουν συγκεντρωθεί λουόμενοι προκειμένου να δουν από κοντά το ασυνήθιστο εύρημα.
Το περιστατικό δημιουργεί εύλογα ερωτήματα. Τι είδος καρχαρία είναι; Πώς πέθανε; Πώς βρέθηκε στην ακτή και, κυρίως, πρόκειται για είδος που μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο για τον άνθρωπο;
Ποιο είδος καρχαρία φαίνεται να είναι
Από τα μορφολογικά χαρακτηριστικά που διακρίνονται στη φωτογραφία, το ζώο παρουσιάζει ομοιότητες με τον εξαβράγχιο καρχαρία (Hexanchus griseus), γνωστό διεθνώς ως bluntnose sixgill shark.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό είδος καρχαρία, το οποίο χαρακτηρίζεται από βαρύ και ογκώδες σώμα, πλατύ και σχετικά στρογγυλεμένο κεφάλι και έξι βραγχιακές σχισμές – χαρακτηριστικό από το οποίο προέρχεται και η ονομασία του.
Η πιθανή ταυτοποίηση, ωστόσο, χρειάζεται να αντιμετωπιστεί με επιφύλαξη.
Μια φωτογραφία μπορεί να δώσει σημαντικές ενδείξεις, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για οριστική επιστημονική αναγνώριση. Η ασφαλής ταυτοποίηση θα απαιτούσε εξέταση από ειδικό επιστήμονα ή αρμόδιο φορέα.
Ένας καρχαρίας που μπορεί να αποκτήσει εντυπωσιακές διαστάσεις
Ο εξαβράγχιος καρχαρίας συγκαταλέγεται στα μεγαλόσωμα είδη καρχαριών.
Μπορεί να φτάσει σε μήκος αρκετών μέτρων και η χαρακτηριστική σωματική του διάπλαση τον κάνει να ξεχωρίζει από πολλά από τα περισσότερο γνωστά είδη.
Παρά την εντυπωσιακή του εμφάνιση, πρόκειται κατά βάση για καρχαρία των βαθύτερων νερών.
Συνήθως κινείται σε σημαντικά βάθη και η βιολογία του είναι πολύ διαφορετική από την εικόνα που έχει δημιουργήσει η κινηματογραφική απεικόνιση των καρχαριών ως ζώων που περιφέρονται κοντά σε πολυσύχναστες παραλίες αναζητώντας ανθρώπους.
Υπάρχει στη Μεσόγειο;
Ναι. Εφόσον επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται πράγματι για Hexanchus griseus, η παρουσία του στην περιοχή δεν θα αποτελεί από μόνη της κάποιο ανεξήγητο φαινόμενο.
Το συγκεκριμένο είδος έχει καταγραφεί στη Μεσόγειο και επομένως μπορεί να συναντάται και σε ελληνικά νερά.
Γενικότερα, στις ελληνικές θάλασσες ζουν ή διέρχονται διάφορα είδη καρχαριών.
Η παρουσία τους αποτελεί μέρος του θαλάσσιου οικοσυστήματος και η εμφάνιση ενός καρχαρία δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει κίνδυνος για τους λουόμενους.
Είναι επικίνδυνος για τον άνθρωπο;
Η εντυπωσιακή εμφάνιση και το μεγάλο μέγεθος ενός καρχαρία εύλογα προκαλούν ανησυχία, ειδικά όταν το ζώο εμφανίζεται σε μια παραλία μέσα στην τουριστική περίοδο.
Χρειάζεται, όμως, να γίνει μια σημαντική διάκριση.
Εφόσον πρόκειται για εξαβράγχιο καρχαρία, μιλάμε για μεγαλόσωμο άγριο ζώο που πρέπει να αντιμετωπίζεται με σεβασμό και απόσταση όταν είναι ζωντανό. Δεν υπάρχει, ωστόσο, κανένα στοιχείο από το συγκεκριμένο περιστατικό που να δείχνει ότι υπήρξε απειλή για λουόμενους ή ότι υπάρχει αυξημένη παρουσία καρχαριών κοντά στις ακτές της Κεφαλονιάς.
Άλλωστε, το ζώο εντοπίστηκε ήδη νεκρό στην ακτή.
Επομένως, το περιστατικό στο Βραχυνάρι δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως ένδειξη κινδύνου για τις παραλίες της περιοχής.
Πώς πέθανε ο καρχαρίας;
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο αναπάντητο ερώτημα.
Από τη φωτογραφία δεν μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για την αιτία θανάτου.
Δεν είναι γνωστό εάν το ζώο πέθανε στη θάλασσα και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην ακτή από τα θαλάσσια ρεύματα ή εάν προηγήθηκε τραυματισμός, εμπλοκή σε αλιευτικά εργαλεία, ασθένεια ή κάποιος άλλος παράγοντας.
Η εξωτερική εικόνα ενός νεκρού θαλάσσιου ζώου δεν αρκεί για να προσδιοριστεί η αιτία θανάτου του.
Για να δοθεί επιστημονικά τεκμηριωμένη απάντηση θα χρειαζόταν εξέταση του ζώου από ειδικούς.
Γιατί μπορεί ένας καρχαρίας βαθιών νερών να βρεθεί στην ακτή;
Το γεγονός ότι ένα είδος ζει κυρίως σε βαθύτερα νερά δεν σημαίνει ότι ένα νεκρό άτομο δεν μπορεί να καταλήξει σε μια παραλία.
Μετά τον θάνατό του, ένα μεγάλο θαλάσσιο ζώο μπορεί υπό συγκεκριμένες συνθήκες να παρασυρθεί από ρεύματα και κυματισμό και τελικά να ξεβραστεί στην ακτογραμμή.
Χωρίς εξέταση του συγκεκριμένου ζώου, όμως, δεν μπορεί να γνωρίζει κανείς ποια ακριβώς διαδρομή ακολούθησε μέχρι να καταλήξει στο Βραχυνάρι.
Η φωτογραφία που προκάλεσε συζήτηση
Η παρουσία του νεκρού καρχαρία ήταν φυσικό να τραβήξει τα βλέμματα των λουόμενων.
Στη φωτογραφία φαίνονται αρκετοί άνθρωποι συγκεντρωμένοι γύρω από το ζώο, με το μέγεθός του να γίνεται ιδιαίτερα εμφανές σε σύγκριση με τους παρευρισκόμενους.
Σε αντίστοιχες περιπτώσεις, πάντως, είναι προτιμότερο οι πολίτες να μην αγγίζουν ή να επιχειρούν να μετακινήσουν ένα νεκρό θαλάσσιο ζώο και να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές.
Δεν αποτελεί απόδειξη ότι «γέμισε καρχαρίες» η περιοχή
Το συγκεκριμένο περιστατικό είναι ασυνήθιστο και ασφαλώς εντυπωσιακό, δεν αποτελεί όμως από μόνο του ένδειξη μεταβολής της παρουσίας καρχαριών στην Κεφαλονιά ή αυξημένου κινδύνου για τους λουόμενους.
Οι καρχαρίες αποτελούν φυσικό τμήμα της θαλάσσιας πανίδας της Μεσογείου και παίζουν σημαντικό ρόλο στην ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Αυτό που μένει να διευκρινιστεί στην περίπτωση του Βραχυναρίου είναι τόσο η ακριβής ταυτότητα του ζώου όσο και η αιτία του θανάτου του.
Μέχρι να υπάρξει εξέταση ή επίσημη ενημέρωση από αρμόδιο φορέα, η πιθανότερη εικόνα που προκύπτει από τα διαθέσιμα φωτογραφικά στοιχεία είναι ότι πρόκειται για εξαβράγχιο καρχαρία (Hexanchus griseus), χωρίς όμως η αναγνώριση αυτή να μπορεί ακόμη να θεωρηθεί οριστική.
