120 δόσεις για χρέη σε ΕΦΚΑ και Εφορία: Ποιοι μπαίνουν στη νέα ρύθμιση – Οι παγίδες, οι προθεσμίες και οι πραγματικές επιβαρύνσεις

Νέα δυνατότητα διακανονισμού των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ προβλέπει η σχεδιαζόμενη ρύθμιση των 120 δόσεων, η οποία διευρύνει το χρονικό όριο των χρεών που μπορούν να ενταχθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Η προοπτική αυτή αφορά δυνητικά περίπου 1,5 εκατομμύριο οφειλέτες, ωστόσο συνοδεύεται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, επιτόκιο 5,85% και αυξημένο συνολικό κόστος αποπληρωμής.

Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο εξόφλησης οφειλών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία περιλαμβάνει η προωθούμενη ρύθμιση των 120 δόσεων, η οποία, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, αναμένεται να αντικαταστήσει ή να διευρύνει τις δυνατότητες που προέβλεπε το προηγούμενο σχήμα των 72 δόσεων.

Το βασικό πλεονέκτημα είναι η μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης, καθώς οι οφειλέτες θα έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν τα χρέη τους σε χρονικό διάστημα έως δέκα ετών.

Ωστόσο, η μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής δεν σημαίνει και μικρότερο συνολικό χρέος. Αντίθετα, οι τόκοι αυξάνουν το τελικό ποσό που καλείται να καταβάλει ο οφειλέτης.

Σημαντική διευκρίνιση: Οι όροι που ακολουθούν προέρχονται από δημοσιογραφικές πληροφορίες για τη σχεδιαζόμενη ρύθμιση. Μέχρι την ψήφιση και δημοσίευση της σχετικής νομοθετικής διάταξης, δεν αποτελούν οριστικά θεσπισμένες προϋποθέσεις.

Πότε ανοίγουν οι αιτήσεις για τις 120 δόσεις

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάζεται, η σχετική τροπολογία αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή έως το τέλος Οκτωβρίου 2026.

Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων προβλέπεται να ξεκινήσει μέσα στον Νοέμβριο, ενώ ως καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής αναφέρεται η 30ή Ιουνίου 2027.

Οι ημερομηνίες αυτές θα πρέπει να επιβεβαιωθούν από το τελικό νομοθετικό κείμενο και τις επίσημες ανακοινώσεις των αρμόδιων φορέων.

Ποια χρέη θα μπορούν να ενταχθούν

Η σημαντικότερη αλλαγή σε σχέση με τις 72 δόσεις αφορά την ημερομηνία δημιουργίας των ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Ενώ το προηγούμενο πλαίσιο κάλυπτε χρέη έως το τέλος του 2023, η νέα πρόταση επεκτείνει το όριο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.

Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι οφειλέτες θα μπορούν να συγκεντρώσουν σε μία μακροχρόνια ρύθμιση υποχρεώσεις που διαφορετικά θα έπρεπε να εξοφλήσουν σε σημαντικά μικρότερο χρονικό διάστημα.

Η επέκταση αφορά, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ληξιπρόθεσμες οφειλές τόσο προς τη φορολογική διοίκηση όσο και προς τους ασφαλιστικούς φορείς.

Υπάρχει, όμως, μία σημαντική προϋπόθεση: τα χρέη που θα ενταχθούν δεν θα πρέπει, κατά κανόνα, να βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, με ειδικές εξαιρέσεις και δυνατότητες μεταφοράς που περιγράφονται στον σχεδιασμό.

Τι θα γίνει με τα χρέη του 2025 και του 2026

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία είναι η αντιμετώπιση των νεότερων οφειλών.

Τα χρέη που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά δεν προβλέπεται να ενταχθούν στις 120 δόσεις.

Αντίθετα, θα πρέπει να έχουν εξοφληθεί ή να έχουν τακτοποιηθεί νόμιμα, για παράδειγμα μέσω της πάγιας ρύθμισης έως 24 δόσεων, όπου αυτή εφαρμόζεται.

Στην πράξη, ένας οφειλέτης που έχει παλαιές και νέες υποχρεώσεις ενδέχεται να χρειαστεί να εξυπηρετεί ταυτόχρονα δύο διαφορετικούς διακανονισμούς.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η μηνιαία δόση των 120 δόσεων δεν θα αποτελεί απαραίτητα τη μοναδική υποχρέωσή του.

Ποιοι μπορούν να μεταφερθούν από τις 72 στις 120 δόσεις

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, προβλέπεται δυνατότητα μεταφοράς στις 120 δόσεις για οφειλέτες που έχουν ήδη ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων.

Η μεταφορά θα αφορά το υπόλοιπο της οφειλής τους, ενώ θα μπορούν να ενσωματωθούν και επιλέξιμες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις που έχουν βεβαιωθεί έως το τέλος του 2024.

Αντίστοιχη δυνατότητα περιγράφεται και για οφειλέτες που έχουν εντάξει χρέη του 2024 σε ρύθμιση 24 δόσεων.

Ωστόσο, το δημοσίευμα περιλαμβάνει και γενικό κανόνα αποκλεισμού ήδη ρυθμισμένων χρεών. Επομένως, το ακριβές πεδίο των εξαιρέσεων και των μεταφορών χρειάζεται αποσαφήνιση από την τελική διάταξη, προτού κάποιος αποφασίσει να μεταβάλει μια ενεργή ρύθμιση.

Επιτόκιο 5,85% – Δεν προβλέπεται «κούρεμα»

Παρά την αύξηση του αριθμού των δόσεων, η σχεδιαζόμενη ρύθμιση δεν προβλέπει, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής.

Το επιτόκιο αναφέρεται στο 5,85%, γεγονός που επιβαρύνει το τελικό ποσό αποπληρωμής.

Η διαφορά ανάμεσα στις 72 και στις 120 δόσεις είναι χαρακτηριστική: όσο μεγαλύτερος ο χρόνος εξόφλησης, τόσο μικρότερη η μηνιαία δόση, αλλά τόσο περισσότεροι οι συνολικοί τόκοι.

Για έναν οφειλέτη με περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα, η χαμηλότερη δόση μπορεί να διευκολύνει σημαντικά τη διατήρηση της ρύθμισης.

Από την άλλη πλευρά, κάποιος που μπορεί να εξοφλήσει την οφειλή του νωρίτερα θα πρέπει να εξετάσει το συνολικό κόστος πριν επιλέξει τη μέγιστη διάρκεια.

Παραδείγματα: Πόσο μειώνεται η μηνιαία δόση

Τα ακόλουθα ποσά προέρχονται από τον συγκριτικό πίνακα του δημοσιεύματος και είναι ενδεικτικά. Δεν αποτελούν εξατομικευμένο υπολογισμό οφειλής.

Για παράδειγμα, ένας οφειλέτης με αρχικό χρέος 16.800 ευρώ θα μπορούσε, βάσει των συγκεκριμένων παραδειγμάτων, να μειώσει τη μηνιαία καταβολή του από 277 σε 185 ευρώ.

Η διαφορά των 92 ευρώ κάθε μήνα μπορεί να αποδειχθεί ουσιαστική για έναν οικογενειακό προϋπολογισμό.

Όμως η διευκόλυνση αυτή έχει τίμημα.

Πόσο περισσότερο θα κοστίζουν οι 120 δόσεις

Η συνολική επιβάρυνση γίνεται σαφέστερη αν εξεταστούν οι τόκοι.

Στην περίπτωση χρέους 55.000 ευρώ, η μηνιαία δόση μειώνεται κατά περίπου 302 ευρώ, αλλά το συνολικό ποσό αποπληρωμής αυξάνεται κατά 7.428 ευρώ.

Επομένως, η ρύθμιση προσφέρει κυρίως μεγαλύτερη χρονική ευελιξία και όχι μείωση του χρέους.

Σημείωση: Στο αρχικό υλικό εμφανίζεται μία μικρή αριθμητική ασυμφωνία για το συνολικό ποσό των 120 δόσεων σε χρέος 7.000 ευρώ. Για τον λόγο αυτό, τα ποσά του πίνακα πρέπει να θεωρούνται ενδεικτικά μέχρι να οριστικοποιηθεί ο τρόπος υπολογισμού.

Πότε πληρώνεται η πρώτη δόση

Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, η ρύθμιση θα ενεργοποιείται με την καταβολή της πρώτης δόσης μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την υποβολή της αίτησης.

Οι επόμενες δόσεις θα πρέπει να καταβάλλονται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε επόμενου μήνα.

Η προθεσμία της πρώτης πληρωμής είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η υποβολή αίτησης από μόνη της δεν θα αρκεί για την ενεργοποίηση του διακανονισμού.

Οι βασικές προϋποθέσεις ένταξης

Πέρα από το χρονικό όριο των οφειλών, προβλέπονται πρόσθετοι όροι.

Οι οφειλέτες θα πρέπει να έχουν τακτοποιήσει τυχόν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις που δεν μπορούν να ενταχθούν στις 120 δόσεις.

Η τακτοποίηση μπορεί να έχει πραγματοποιηθεί μέσω εξόφλησης, νόμιμης ρύθμισης, αναστολής ή άλλης προβλεπόμενης διαδικασίας.

Για τις φορολογικές οφειλές αναφέρονται επίσης η υποβολή των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας και η απουσία καταδικαστικής απόφασης για συγκεκριμένα φορολογικά αδικήματα.

Οι λεπτομέρειες θα πρέπει να αποσαφηνιστούν με την ψήφιση της ρύθμισης.

Πότε χάνεται η ρύθμιση

Ο σχεδιασμός προβλέπει συγκεκριμένες περιπτώσεις απώλειας του διακανονισμού.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η μη καταβολή δύο συνεχόμενων μηνιαίων δόσεων.

Αντίστοιχες συνέπειες προβλέπονται για καθυστέρηση των δύο τελευταίων δόσεων πέραν των δύο μηνών.

Επιπλέον, αναφέρεται ως λόγος απώλειας η μη τακτοποίηση των λοιπών ληξιπρόθεσμων οφειλών μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα.

Αυτό σημαίνει ότι η ένταξη στις 120 δόσεις δεν θα αρκεί από μόνη της για να προστατεύσει έναν οφειλέτη που εξακολουθεί να αφήνει άλλες υποχρεώσεις ανεξόφλητες.

Τι πρέπει να προσέξουν οι οφειλέτες πριν υποβάλουν αίτηση

Η σχεδιαζόμενη ρύθμιση μπορεί να προσφέρει σημαντική διευκόλυνση σε νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν υψηλές μηνιαίες δόσεις.

Ωστόσο, πριν από οποιαδήποτε επιλογή, χρειάζεται να εξεταστούν η ακριβής ημερομηνία δημιουργίας των χρεών, η ύπαρξη ενεργών ρυθμίσεων, οι νεότερες οφειλές και η πραγματική δυνατότητα μηνιαίας αποπληρωμής.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από όσους εξυπηρετούν ήδη μια ρύθμιση, καθώς δεν θα πρέπει να τη διακόψουν βασιζόμενοι αποκλειστικά σε πληροφορίες για ένα νομοσχέδιο που δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.

Το καθοριστικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο χαμηλά μπορεί να πέσει η μηνιαία δόση, αλλά εάν ο οφειλέτης θα μπορεί να την καταβάλλει σταθερά και παράλληλα να ανταποκρίνεται στις τρέχουσες φορολογικές και ασφαλιστικές του υποχρεώσεις.

Οι 120 δόσεις μπορούν να αποτελέσουν σημαντική διευκόλυνση, αλλά δεν συνιστούν διαγραφή χρεών. Η πραγματική αξία τους θα κριθεί από τους τελικούς όρους, τη δυνατότητα ένταξης των οφειλετών και το συνολικό κόστος αποπληρωμής.