Χρέη σε Εφορία, ΕΦΚΑ και τράπεζες: Έρχονται 120 δόσεις και επιτόκιο 3% – Ποιοι μπορούν να ωφεληθούν

Σημαντικές αλλαγές στη ρύθμιση οφειλών προς την Εφορία, τον ΕΦΚΑ, τις τράπεζες και τα funds προβλέπει το νέο πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος, με δύο βασικές παρεμβάσεις: σταθερό επιτόκιο 3% για συγκεκριμένες ρυθμίσεις μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού και δυνατότητα εξόφλησης παλαιών χρεών προς το Δημόσιο σε έως 120 μηνιαίες δόσεις.

Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνονται, σύμφωνα με τα στοιχεία του νέου πλαισίου, στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που ψηφίστηκε στη Βουλή την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026.

Στόχος είναι να διευκολυνθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αποπληρωμή των υποχρεώσεών τους, με μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα εξόφλησης και πιο προβλέψιμο κόστος χρηματοδότησης.

Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Σταθερό επιτόκιο 3%

Η πρώτη αλλαγή αφορά την καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% για οφειλές που ρυθμίζονται μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού.

Το μέτρο αφορά ευάλωτους δανειολήπτες, καθώς και επιλέξιμους οφειλέτες που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Το νέο καθεστώς προβλέπεται να εφαρμοστεί για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.

Η σημασία της παρέμβασης βρίσκεται στο γεγονός ότι το επιτόκιο παραμένει σταθερό, περιορίζοντας την αβεβαιότητα για το συνολικό κόστος μιας μακροχρόνιας ρύθμισης.

Με το προηγούμενο καθεστώς, μετά την πρώτη τριετία, το επιτόκιο μπορούσε να διαμορφωθεί στο 5,17% για απαιτήσεις με εμπράγματη εξασφάλιση και στο 5,57% για απαιτήσεις χωρίς εξασφάλιση.

Πόσα μπορεί να εξοικονομήσει ένας οφειλέτης

Για μια ενδεικτική οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, τα αναφερόμενα οφέλη είναι:

Τα ποσά αποτελούν ενδεικτικούς υπολογισμούς για το συγκεκριμένο παράδειγμα και δεν σημαίνουν ότι κάθε οφειλέτης θα έχει το ίδιο οικονομικό όφελος.

Εξωδικαστικός και για οφειλές από 5.000 ευρώ

Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης διεύρυνση της δυνατότητας υπαγωγής στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, με κατώτατο ύψος οφειλής τα 5.000 ευρώ.

Στα βασικά χαρακτηριστικά του μηχανισμού περιλαμβάνονται:

• Δυνατότητα αποπληρωμής οφειλών προς το Δημόσιο σε έως 240 μηνιαίες δόσεις.
• Δυνατότητα ρύθμισης χρεών προς τράπεζες και funds σε έως 420 δόσεις.
• Πρόβλεψη προστασίας από αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, ανάλογα με το στάδιο και τις νόμιμες προϋποθέσεις της διαδικασίας.
• Δυνατότητα μερικής διαγραφής προσαυξήσεων ή και βασικής οφειλής, εφόσον προκύπτει από την αξιολόγηση των οικονομικών δεδομένων.

Η τελική πρόταση ρύθμισης εξαρτάται από την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη, το είδος της οφειλής και τους κανόνες του μηχανισμού.

Νέα ρύθμιση 120 δόσεων για Εφορία και ΕΦΚΑ

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τη δυνατότητα αποπληρωμής παλαιών ληξιπρόθεσμων χρεών προς τη Φορολογική Διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 120 μηνιαίες δόσεις.

Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται η ενεργοποίηση σχετικής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ από τα μέσα Νοεμβρίου 2026.

Η ρύθμιση απευθύνεται σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με την εκτίμηση ότι περισσότεροι από ένα εκατομμύριο δυνητικοί δικαιούχοι θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα αυτή.

Το ελάχιστο ποσό μηνιαίας δόσης αναφέρεται στα 30 ευρώ, ενώ η διάρκεια αποπληρωμής μπορεί να φτάσει τα δέκα χρόνια.

Ποια χρέη μπορούν να ενταχθούν

Για τις οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση, το πλαίσιο περιγράφει ως επιλέξιμα τα χρέη που:

• Έχουν βεβαιωθεί και καταστεί ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
• Δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων αναφέρεται ότι θα διαρκέσει έως το τέλος Ιουνίου 2027.

Οι προϋποθέσεις για τις 120 δόσεις

Για την ένταξη και παραμονή στη νέα ρύθμιση περιγράφονται συγκεκριμένες υποχρεώσεις.

Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να έχουν υποβάλει τις απαιτούμενες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, με καταληκτική προθεσμία υποβολής την 31η Δεκεμβρίου 2025.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι οι οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 πρέπει να τακτοποιηθούν εντός ενός μήνα από την ένταξη στη ρύθμιση.

Επιπλέον, τίθεται ως προϋπόθεση να μην υπάρχει αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

Για τη διατήρηση της ρύθμισης, ο οφειλέτης δεν θα πρέπει να αφήσει δύο συνεχόμενες δόσεις απλήρωτες ούτε να δημιουργεί νέες αρρύθμιστες οφειλές.

Τι προβλέπεται για όσους βρίσκονται στις 72 δόσεις

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα μεταφοράς οφειλών από ενεργή ρύθμιση 72 δόσεων στη νέα ρύθμιση των 120.

Η δυνατότητα αυτή αφορά περιπτώσεις στις οποίες η προηγούμενη ρύθμιση εξακολουθεί να τηρείται.

Έτσι, οι οφειλέτες θα μπορούν, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις, να επιμηκύνουν τον χρόνο αποπληρωμής και να περιορίσουν το ύψος της μηνιαίας καταβολής.

Τι γίνεται με κατασχέσεις και φορολογική ενημερότητα

Για όσους ενταχθούν και τηρούν τη ρύθμιση προβλέπονται σημαντικές διευκολύνσεις.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η δυνατότητα λήψης φορολογικής ενημερότητας, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, και η αναστολή συγκεκριμένων μέτρων αναγκαστικής είσπραξης.

Αναφέρεται επίσης αναστολή ποινικών διαδικασιών για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο, όπου εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις.

Για κατασχέσεις εις χείρας τρίτων προβλέπεται, υπό όρους, η δυνατότητα αποδέσμευσης μελλοντικών απαιτήσεων.

Η ένταξη σε ρύθμιση δεν συνεπάγεται, πάντως, αυτομάτως την άρση κάθε κατάσχεσης που έχει ήδη επιβληθεί.

Πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ στους servicers

Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει και αυστηρότερες κυρώσεις για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται αύξηση του ανώτατου εποπτικού προστίμου που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers για παραβάσεις της νομοθεσίας.

Το ανώτατο ποσό αυξάνεται από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατομμύρια ευρώ.

Η αλλαγή αποσκοπεί στην ενίσχυση της εποπτείας και της συμμόρφωσης των εταιρειών διαχείρισης με τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους δανειολήπτες.

Τι πρέπει να προσέξουν οι οφειλέτες

Οι δύο παρεμβάσεις αφορούν διαφορετικές διαδικασίες: το σταθερό επιτόκιο 3% συνδέεται με συγκεκριμένες ρυθμίσεις του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, ενώ οι 120 δόσεις αφορούν την περιγραφόμενη ειδική ρύθμιση παλαιών χρεών προς το Δημόσιο.

Δεν πρόκειται επομένως για μία ενιαία ρύθμιση στην οποία εντάσσονται αυτομάτως όλα τα χρέη.

Για τους ενδιαφερόμενους, καθοριστικά στοιχεία είναι η ημερομηνία δημιουργίας της οφειλής, η ύπαρξη προηγούμενης ρύθμισης, η τήρηση των φορολογικών υποχρεώσεων και οι ειδικές προϋποθέσεις υπαγωγής.

Η εφαρμογή των νέων διαδικασιών θα εξαρτηθεί από την ενεργοποίηση των προβλεπόμενων μηχανισμών και τις σχετικές οδηγίες προς τους οφειλέτες.