Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει πότε απαιτείται ψηφιακό δελτίο αποστολής για αγρότες, ποιες μεταφορές εξαιρούνται και τι αλλάζει από τις 12 Οκτωβρίου 2026.

ΑΑΔΕ: Νέο καθεστώς για τους αγρότες – Ποιοι απαλλάσσονται από το ψηφιακό δελτίο αποστολής και τι αλλάζει από τον Οκτώβριο

Σημαντικές αλλαγές στη διακίνηση αγροτικών προϊόντων φέρνει η πλήρης εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου αποστολής, με την ΑΑΔΕ να δημοσιεύει αναλυτικό οδηγό που ξεκαθαρίζει ποιες μεταφορές απαιτούν έκδοση παραστατικού, ποιες περιπτώσεις εξαιρούνται και τι θα ισχύσει από τις 12 Οκτωβρίου 2026, όταν ενεργοποιείται η δεύτερη φάση της ψηφιακής παρακολούθησης αποθεμάτων.

Οι νέες οδηγίες αφορούν όχι μόνο τους αγρότες, αλλά και εμπόρους, συνεταιρισμούς, ελαιοτριβεία και όλες τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στη διακίνηση και παραλαβή αγροτικών προϊόντων. Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τις λαϊκές αγορές και τις υπαίθριες εμπορικές δραστηριότητες.

Από τις 12 Οκτωβρίου η πλήρης εφαρμογή

Η πρώτη φάση του μέτρου, που αφορά την έκδοση και διαβίβαση των ψηφιακών παραστατικών, εφαρμόζεται υποχρεωτικά ήδη από την 1η Δεκεμβρίου 2025.

Ωστόσο, από τις 12 Οκτωβρίου 2026 τίθεται σε υποχρεωτική ισχύ και η δεύτερη φάση, η οποία περιλαμβάνει την ψηφιακή καταγραφή της φόρτωσης, της μεταφόρτωσης και της παραλαβής των προϊόντων μέσω του συστήματος myDATA.

Μέχρι την ημερομηνία αυτή, η διαβίβαση των σχετικών στοιχείων παραμένει προαιρετική.

Η σημαντική εξαίρεση των 10 χιλιομέτρων

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξαίρεση που αφορά τις μεταφορές προϊόντων εντός της ίδιας αγροτικής εκμετάλλευσης.

Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ, όταν ένας παραγωγός μεταφέρει προϊόντα μεταξύ των χωραφιών του, αγροτικών εγκαταστάσεων ή ιδιόκτητων αποθηκευτικών χώρων, δεν απαιτείται ψηφιακό δελτίο αποστολής, εφόσον η απόσταση δεν υπερβαίνει τα 10 χιλιόμετρα.

Η απαλλαγή αυτή ισχύει ακόμη και όταν οι συγκεκριμένοι χώροι δεν έχουν δηλωθεί ως εγκαταστάσεις στο φορολογικό μητρώο.

Πότε εκδίδεται από τον έμπορο το παραστατικό

Για τους αγρότες που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, προβλέπεται η δυνατότητα το ψηφιακό παραστατικό να εκδίδεται από τον αντισυμβαλλόμενο, όπως έναν έμπορο, αγροτικό συνεταιρισμό ή ελαιοτριβείο.

Στην περίπτωση αυτή, το παραστατικό πρέπει να εκδίδεται πριν από την έναρξη της μεταφοράς και να φέρει την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», ακόμη και όταν η μεταφορά πραγματοποιείται με όχημα του ίδιου του παραγωγού.

Ποιοι αγρότες απαλλάσσονται

Διαφορετικό καθεστώς ισχύει για τους αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ.

Οι συγκεκριμένοι παραγωγοί δεν υποχρεούνται να εκδίδουν ψηφιακό δελτίο αποστολής όταν μεταφέρουν οι ίδιοι τα προϊόντα τους.

Κατά την παραλαβή, ο έμπορος ή ο συνεταιρισμός εκδίδει Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής, ενώ όταν η παραλαβή γίνεται απευθείας στην αγροτική εκμετάλλευση, η υπόχρεη επιχείρηση μπορεί να εκδώσει ψηφιακό δελτίο αποστολής με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση».

Επιπλέον, ειδική μεταβατική ρύθμιση ισχύει για τους ελαιοπαραγωγούς του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ με ετήσιο τζίρο έως 200.000 ευρώ για το φορολογικό έτος 2022.

Οι συγκεκριμένοι παραγωγοί εξακολουθούν να απαλλάσσονται από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής κατά τη μεταφορά του ελαιοκάρπου προς το ελαιοτριβείο έως και τις 11 Οκτωβρίου 2026, υπό την προϋπόθεση ότι το ελαιοτριβείο εκδίδει Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.

Τι αλλάζει στις λαϊκές αγορές

Για τις μεταφορές προϊόντων προς τις λαϊκές αγορές απαιτείται Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής.

Μέχρι τις 11 Οκτωβρίου 2026 μπορεί να εκδίδεται και χειρόγραφα, όμως από τις 12 Οκτωβρίου η έκδοσή του γίνεται αποκλειστικά σε ψηφιακή μορφή.

Εάν μέρος των προϊόντων δεν διατεθεί προς πώληση, ο παραγωγός μπορεί να επιστρέψει με το ίδιο παραστατικό και, κατά την επιστροφή στην εγκατάστασή του, εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.

Παράλληλα, όταν ο παραγωγός συμμετέχει διαδοχικά σε περισσότερες από μία λαϊκές αγορές χωρίς να επιστρέψει στην έδρα του, δεν απαιτείται νέο δελτίο αποστολής για κάθε αγορά, αρκεί το αρχικό παραστατικό να αναφέρει όλες τις αγορές στις οποίες πρόκειται να συμμετάσχει.

Τι προβλέπεται όταν δεν υπάρχει σύνδεση στο διαδίκτυο

Η ΑΑΔΕ προβλέπει ειδική διαδικασία και για τις περιπτώσεις διακοπής ρεύματος ή αδυναμίας σύνδεσης στο διαδίκτυο.

Στις περιπτώσεις αυτές, η μεταφορά των προϊόντων δεν διακόπτεται. Το ψηφιακό παραστατικό εκδίδεται με ειδική ένδειξη που πιστοποιεί την απώλεια σύνδεσης και διαβιβάζεται στο σύστημα μόλις αποκατασταθεί η επικοινωνία.

Επιπλέον, όταν η έκδοση πραγματοποιείται εκτός εγκατάστασης και δεν είναι δυνατή η χρήση του myDATAapp, επιτρέπεται προσωρινά η έκδοση χειρόγραφου παραστατικού, το οποίο στη συνέχεια διαβιβάζεται ηλεκτρονικά μέσω του timologio ή του myDATAapp, μόλις επανέλθει η σύνδεση.