Στην τελική ευθεία μπαίνει η ΑΑΔΕ για χιλιάδες φορολογικές υποθέσεις που κινδυνεύουν να παραγραφούν στο τέλος του 2026, με τις ελεγκτικές υπηρεσίες να ανεβάζουν ταχύτητα προκειμένου να ολοκληρώσουν τους ελέγχους και να κοινοποιήσουν εγκαίρως τυχόν πράξεις καταλογισμού φόρων και προστίμων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ του 2020, καθώς και υποθέσεις ΕΝΦΙΑ του 2021, για τις οποίες εκπνέει η πενταετής προθεσμία παραγραφής.
Το κρίσιμο χρονικό όριο είναι η 31η Δεκεμβρίου 2026. Μέχρι τότε οι αρμόδιες υπηρεσίες θα πρέπει όχι μόνο να έχουν ολοκληρώσει τις προβλεπόμενες ενέργειες, αλλά και να έχουν κοινοποιήσει στους φορολογουμένους τις σχετικές πράξεις προσδιορισμού φόρου, όπου αυτές απαιτούνται.
Ποιες υποθέσεις μπαίνουν πρώτες στο «μικροσκόπιο»
Η βασική κατηγορία αφορά φορολογικές δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ του φορολογικού έτους 2020.
Καθώς οι σχετικές δηλώσεις υποβλήθηκαν το 2021, η πενταετής περίοδος παραγραφής ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026.
Αντίστοιχα, στο στόχαστρο βρίσκονται υποθέσεις ΕΝΦΙΑ του 2021.
Ωστόσο, ο κατάλογος των υποθέσεων που φτάνουν σε κρίσιμο σημείο στο τέλος της χρονιάς είναι μεγαλύτερος, καθώς περιλαμβάνει παλαιότερες χρήσεις για τις οποίες η παραγραφή είχε παραταθεί λόγω εκπρόθεσμων δηλώσεων ή εμφάνισης νέων στοιχείων.
Υποθέσεις εισοδήματος του 2017
Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος της χρήσης του 2017, για τις οποίες υποβλήθηκαν αρχικές εκπρόθεσμες δηλώσεις μέσα στο 2023.
Η κανονική πενταετής περίοδος παραγραφής έληγε στις 31 Δεκεμβρίου 2023. Επειδή όμως οι αρχικές δηλώσεις κατατέθηκαν στο τελευταίο έτος της κανονικής περιόδου παραγραφής, ενεργοποιήθηκε παράταση, με αποτέλεσμα το δικαίωμα ελέγχου να φτάνει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Στο στόχαστρο και δηλώσεις εισοδήματος του 2019
Έλεγχοι μπορούν να πραγματοποιηθούν και σε υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος του 2019, όταν έχουν υποβληθεί εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις εντός του 2025.
Η αρχική προθεσμία παραγραφής ολοκληρωνόταν κανονικά στις 31 Δεκεμβρίου 2025, ωστόσο στις συγκεκριμένες περιπτώσεις παρατάθηκε κατά ένα επιπλέον έτος.
Έτσι, η καταληκτική ημερομηνία μεταφέρθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Παλαιότερες υποθέσεις με «νέα στοιχεία»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος του 2015, για τις οποίες μετά τη λήξη της κανονικής πενταετούς περιόδου παραγραφής περιήλθαν στις φορολογικές αρχές νέα ή συμπληρωματικά στοιχεία.
Πρόκειται για περιπτώσεις όπου από την εξέταση των νέων δεδομένων προέκυψε μεγαλύτερη φορολογητέα ύλη από εκείνη που είχε δηλωθεί και, κατά συνέπεια, ενδεχόμενη ανακρίβεια των αρχικών δηλώσεων.
Αντίστοιχες περιπτώσεις αφορούν και υποθέσεις ΦΠΑ του 2015, στις οποίες είχε πραγματοποιηθεί αρχικός φορολογικός έλεγχος, αλλά στη συνέχεια προέκυψαν νέα ή συμπληρωματικά στοιχεία.
ΕΝΦΙΑ: Ποιες χρονιές ελέγχονται
Στο ελεγκτικό πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης παλαιότερες υποθέσεις ΕΝΦΙΑ.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται υποθέσεις του 2016 στις οποίες δεν είχε υποβληθεί δήλωση Ε9 ή είχαν προκύψει νέα συμπληρωματικά στοιχεία. Για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις εφαρμόζεται δεκαετής περίοδος παραγραφής, η οποία ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται επίσης:
- υποθέσεις ΕΝΦΙΑ 2019 με εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις Ε9 που υποβλήθηκαν μέσα στο 2024,
- υποθέσεις ΕΝΦΙΑ 2020 στις οποίες εντοπίστηκαν νέα στοιχεία κατά το τελευταίο έτος της αρχικής πενταετούς περιόδου παραγραφής.
Και στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, το χρονικό περιθώριο της φορολογικής διοίκησης φτάνει μέχρι το τέλος του 2026.
Ποιοι κινδυνεύουν να λάβουν νέα «ραβασάκια»
Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται στις υποθέσεις που βρίσκονται κοντά στην παραγραφή.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί σε φυσικά και νομικά πρόσωπα που δεν υπέβαλαν δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2020.
Στις περιπτώσεις αυτές η ΑΑΔΕ έχει τη δυνατότητα να εκδώσει πράξη εκτιμώμενου προσδιορισμού φόρου, υπολογίζοντας τη φορολογική επιβάρυνση με βάση τα στοιχεία που διαθέτει για τον φορολογούμενο.
Στα στοιχεία αυτά μπορούν να περιλαμβάνονται δεδομένα σχετικά με το επίπεδο διαβίωσης, την επαγγελματική ή επιχειρηματική δραστηριότητα και άλλες πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η φορολογική διοίκηση.
Με τον τρόπο αυτό μπορούν να προσδιοριστούν κατ’ εκτίμηση φόρος εισοδήματος και άλλες επιβαρύνσεις που αντιστοιχούν στην εκάστοτε περίπτωση.
Τι μπορεί να κάνει ο φορολογούμενος
Όποιος λάβει πράξη εκτιμώμενου προσδιορισμού φόρου έχει, σύμφωνα με το πλαίσιο που περιγράφεται, δύο βασικές επιλογές.
Μπορεί είτε να καταβάλει το ποσό που του καταλογίστηκε εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση, είτε να προχωρήσει στην υποβολή της φορολογικής δήλωσης που εκκρεμεί.
Εάν μετά την έκδοση της πράξης ο φορολογούμενος υποβάλει τη σχετική δήλωση, η πράξη εκτιμώμενου προσδιορισμού παύει να ισχύει αυτοδικαίως και ακολουθεί η κανονική εκκαθάριση της δήλωσης, με τις προβλεπόμενες επιβαρύνσεις λόγω εκπρόθεσμης υποβολής.
«Ραβασάκια» και για ΕΝΦΙΑ
Ανάλογη διαδικασία προβλέπεται για νομικά πρόσωπα που δεν υπέβαλαν δηλώσεις στοιχείων ακινήτων Ε9 για το 2021 και, ως αποτέλεσμα, δεν καταβλήθηκε ο αντίστοιχος ΕΝΦΙΑ.
Και σε αυτές τις περιπτώσεις μπορούν να εκδοθούν πράξεις εκτιμώμενου προσδιορισμού, με τον φόρο να υπολογίζεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία.
Αγώνας δρόμου μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου
Για την ΑΑΔΕ το επόμενο διάστημα είναι κρίσιμο, καθώς για τις υποθέσεις που βρίσκονται στο όριο της παραγραφής δεν αρκεί απλώς να ξεκινήσει ένας έλεγχος.
Οι απαιτούμενες πράξεις θα πρέπει να έχουν εκδοθεί και να έχουν κοινοποιηθεί εγκαίρως στον φορολογούμενο, ώστε να μη χαθεί το δικαίωμα του Δημοσίου για καταλογισμό φόρων και προστίμων.
Για τον λόγο αυτό οι συγκεκριμένοι φάκελοι αναμένεται να βρεθούν ψηλά στις προτεραιότητες των ελεγκτικών υπηρεσιών μέχρι το τέλος του έτους.
