Ο σύζυγός της πέθανε την 1η Ιανουαρίου 2026, αλλά το σύστημα την αντιμετώπισε ως χήρα για τα εισοδήματα του 2025 – Προσέφυγε στη ΔΕΔ και πέτυχε ακύρωση του εκκαθαριστικού
Μια χαρακτηριστική περίπτωση στην οποία η αυτοματοποιημένη λειτουργία του φορολογικού συστήματος οδήγησε σε λανθασμένη εκκαθάριση και αυξημένο φόρο έφτασε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ).
Φορολογούμενη κλήθηκε να πληρώσει 2.309,06 ευρώ, καθώς το σύστημα της ΑΑΔΕ την αντιμετώπισε ως χήρα κατά την υποβολή της δήλωσης για το φορολογικό έτος 2025.
Υπήρχε, όμως, μια κρίσιμη λεπτομέρεια: ο σύζυγός της ήταν εν ζωή καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 και απεβίωσε την 1η Ιανουαρίου 2026.
Η γυναίκα προσέφυγε στη ΔΕΔ και τελικά δικαιώθηκε, καθώς κρίθηκε ότι για τον υπολογισμό του φόρου έπρεπε να ληφθεί υπόψη η πραγματική οικογενειακή της κατάσταση κατά το φορολογικό έτος στο οποίο αφορούσε η δήλωση.
Πώς προέκυψε φόρος 2.309 ευρώ
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, η φορολογούμενη είχε δηλώσει:
10.940,58 ευρώ από ακίνητα και 222,53 ευρώ από τόκους.
Το συνολικό δηλωθέν εισόδημά της ανερχόταν έτσι σε 11.163,11 ευρώ.
Κατά την εκκαθάριση, όμως, προστέθηκε διαφορά τεκμηρίων ύψους 2.396,89 ευρώ, με αποτέλεσμα το φορολογητέο εισόδημά της να ανέλθει στα 13.560 ευρώ.
Ο τελικός λογαριασμός διαμορφώθηκε σε 2.309,06 ευρώ.
Η φορολογούμενη αμφισβήτησε την εκκαθάριση, υποστηρίζοντας ότι το ηλεκτρονικό σύστημα την είχε υποχρεώσει να υποβάλει ατομική δήλωση ως χήρα, παρότι για ολόκληρο το φορολογικό έτος 2025 βρισκόταν σε έγγαμη συμβίωση.
Το παράδοξο με την ημερομηνία θανάτου
Το πρόβλημα προέκυψε από τον χρόνο κατά τον οποίο ενημερώθηκε το φορολογικό μητρώο.
Ο θάνατος του συζύγου καταχωρίστηκε αυτοματοποιημένα στο σύστημα της ΑΑΔΕ τον Ιανουάριο του 2026.
Όταν αργότερα υποβλήθηκε η φορολογική δήλωση που αφορούσε τα εισοδήματα του 2025, το σύστημα αναγνώριζε πλέον τη γυναίκα με την οικογενειακή κατάσταση της χήρας.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να υποβληθεί η δήλωση χωρίς να συμπεριληφθούν τα εισοδήματα του συζύγου της και να προκύψει διαφορετική και δυσμενέστερη εκκαθάριση.
Η ουσία, ωστόσο, ήταν ότι ο σύζυγος απεβίωσε την 1η Ιανουαρίου 2026.
Επομένως, από την 1η Ιανουαρίου έως και την 31η Δεκεμβρίου 2025 το ζευγάρι βρισκόταν σε έγγαμη συμβίωση.
Και αυτό ήταν το πραγματικό δεδομένο που έπρεπε να χρησιμοποιηθεί για τη φορολογική μεταχείριση των εισοδημάτων του συγκεκριμένου έτους.
Η προσφυγή στη ΔΕΔ
Απέναντι στο χρεωστικό εκκαθαριστικό, η φορολογούμενη προσέφυγε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών.
Υποστήριξε ότι η ατομική δήλωση ως χήρας δεν ανταποκρινόταν στην οικογενειακή κατάσταση που ίσχυε κατά το φορολογικό έτος 2025 και ότι η συγκεκριμένη μεταχείριση την επιβάρυνε φορολογικά.
Η ΔΕΔ εξέτασε τα πραγματικά στοιχεία της υπόθεσης και διαπίστωσε ότι ο θάνατος είχε επέλθει την 1η Ιανουαρίου 2026.
Κατά συνέπεια, για ολόκληρο το προηγούμενο φορολογικό έτος η φορολογούμενη ήταν έγγαμη.
Ακυρώθηκε το εκκαθαριστικό
Η προσφυγή της έγινε δεκτή και η πράξη προσδιορισμού φόρου ακυρώθηκε.
Η υπόθεση επιστρέφει πλέον στην αρμόδια φορολογική αρχή, η οποία καλείται να πραγματοποιήσει νέα εκκαθάριση λαμβάνοντας υπόψη τη σωστή οικογενειακή κατάσταση της φορολογουμένης για το 2025.
Η υπόθεση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για άλλους φορολογουμένους, καθώς αναδεικνύει ένα πρόβλημα που μπορεί να δημιουργηθεί όταν μια μεταβολή στο φορολογικό μητρώο πραγματοποιείται σε διαφορετικό ημερολογιακό έτος από εκείνο στο οποίο αναφέρονται τα εισοδήματα της φορολογικής δήλωσης.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το πληροφοριακό σύστημα είχε μπροστά του την τρέχουσα οικογενειακή κατάσταση της γυναίκας κατά τον χρόνο υποβολής της δήλωσης. Η φορολογική δήλωση, όμως, αφορούσε την πραγματικότητα του 2025.
Και εκεί βρισκόταν η ουσιαστική διαφορά.
Τι πρέπει να προσέχουν οι φορολογούμενοι
Η απόφαση αποτελεί επίσης υπενθύμιση ότι ένα εκκαθαριστικό που παράγεται ηλεκτρονικά δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να περιέχει σφάλμα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν έχουν μεσολαβήσει σημαντικές μεταβολές στην οικογενειακή κατάσταση, οι οποίες έχουν ενημερώσει αυτοματοποιημένα το φορολογικό μητρώο.
Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ελέγχουν όχι μόνο τα εισοδήματα που εμφανίζονται στη δήλωση, αλλά και την οικογενειακή κατάσταση, τα τεκμήρια και τον τρόπο με τον οποίο προέκυψε το φορολογητέο εισόδημα.
Στην περίπτωση αυτή η διαφορά δεν ήταν αμελητέα.
Από πραγματικό δηλωθέν εισόδημα 11.163,11 ευρώ, η εκκαθάριση έφτασε σε φορολογητέο εισόδημα 13.560 ευρώ, λόγω της προσθήκης διαφοράς τεκμηρίων 2.396,89 ευρώ, και τελικά σε χρεωστικό εκκαθαριστικό 2.309,06 ευρώ.
Η φορολογούμενη χρειάστηκε να αμφισβητήσει επίσημα την πράξη για να διορθωθεί το λάθος.
Η ΔΕΔ, εξετάζοντας τις ημερομηνίες και την πραγματική οικογενειακή κατάσταση, της έδωσε τελικά τη λύση: ακύρωσε την εκκαθάριση και άνοιξε τον δρόμο για νέο υπολογισμό του φόρου με τα σωστά δεδομένα.
