Ιδιαίτερα αυστηρό μήνυμα προς επιχειρήσεις και επαγγελματίες στέλνει νέα απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), καθώς η μη παράδοση των λογιστικών αρχείων έπειτα από πρόσκληση φορολογικού ελέγχου μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μη τήρηση βιβλίων και να οδηγήσει σε πρόστιμα δεκάδων χιλιάδων ευρώ.
Χαρακτηριστική είναι υπόθεση εταιρείας στην οποία επιβλήθηκε συνολικό πρόστιμο 60.000 ευρώ, δηλαδή 30.000 ευρώ για το φορολογικό έτος 2021 και άλλα 30.000 ευρώ για το 2022.
Η εταιρεία προσέφυγε στη ΔΕΔ ζητώντας την ακύρωση ή την τροποποίηση του καταλογισμού, ωστόσο η προσφυγή απορρίφθηκε και το πρόστιμο παρέμεινε στο ακέραιο.
Το σημείο που πρέπει να προσέξουν οι επαγγελματίες
Το σημαντικότερο στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι η βαριά κύρωση δεν συνδέθηκε με το αν αποδείχθηκε ότι η επιχείρηση δεν είχε καθόλου λογιστικά βιβλία.
Η φορολογική νομοθεσία προβλέπει ότι, όταν τα λογιστικά αρχεία ζητούνται από τον φορολογικό έλεγχο και ο υπόχρεος δεν τα θέτει στη διάθεσή του μετά τη σχετική πρόσκληση, η μη επίδειξή τους μπορεί να εξομοιωθεί με μη τήρηση των λογιστικών αρχείων.
Αυτό ακριβώς αποτέλεσε το κρίσιμο στοιχείο της υπ’ αριθ. 2917/2026 απόφασης της ΔΕΔ.
Πώς ξεκίνησε ο έλεγχος
Η συγκεκριμένη υπόθεση αφορούσε εταιρεία που είχε ήδη λυθεί και εκκαθαριστεί και τηρούσε απλογραφικό λογιστικό σύστημα.
Η διαδικασία ξεκίνησε με εντολή μερικού ελέγχου της Υ.Ε.Δ.Δ.Ε. Αττικής, η οποία εκδόθηκε στις 29 Φεβρουαρίου 2024.
Στις 12 Μαρτίου 2024 ζητήθηκε από την εταιρεία να διαθέσει στους ελεγκτές τα λογιστικά αρχεία που αφορούσαν τα φορολογικά έτη 2021 και 2022.
Η πρόσκληση αναρτήθηκε στην «Προσωποποιημένη Πληροφόρηση – e-Κοινοποιήσεις», ενώ εστάλη και ηλεκτρονική ειδοποίηση στη δηλωμένη διεύθυνση email. Η κοινοποίηση θεωρήθηκε ότι είχε πραγματοποιηθεί στις 22 Μαρτίου 2024.
Η εταιρεία δεν ανταποκρίθηκε και δεν παρέδωσε τα στοιχεία που είχαν ζητηθεί.
Σύμφωνα με τη φορολογική διοίκηση, εξαιτίας της μη προσκόμισης των αρχείων δεν ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθούν οι απαιτούμενες ελεγκτικές επαληθεύσεις.
Ακολούθησε η κοινοποίηση σημειώματος διαπιστώσεων και προσωρινού προσδιορισμού προστίμου, χωρίς η εταιρεία να καταθέσει τις απόψεις της μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία.
Γιατί το πρόστιμο έφτασε τα 60.000 ευρώ
Για τους υπόχρεους που τηρούν απλογραφικό λογιστικό σύστημα, το άρθρο 57 παρ. 2 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας προβλέπει, σύμφωνα με την απόφαση, πρόστιμο ίσο με το 15% του μέσου όρου των εσόδων από επιχειρηματική δραστηριότητα, με:
- κατώτατο ποσό 10.000 ευρώ
- ανώτατο ποσό 30.000 ευρώ ανά ελεγχόμενο φορολογικό έτος.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση ελήφθησαν υπόψη ακαθάριστα έσοδα 1.007.892,80 ευρώ για το 2020, 318.048,72 ευρώ για το 2021 και μηδενικά έσοδα για το 2022.
Ο μέσος όρος διαμορφώθηκε σε 441.980,51 ευρώ.
Το 15% του συγκεκριμένου ποσού αντιστοιχεί σε 66.297,08 ευρώ. Επειδή, όμως, υπάρχει ανώτατο όριο 30.000 ευρώ ανά ελεγχόμενο έτος, το πρόστιμο διαμορφώθηκε σε:
30.000 ευρώ για το 2021 + 30.000 ευρώ για το 2022 = 60.000 ευρώ συνολικά.
Τι υποστήριξε η εταιρεία
Η εταιρεία επιχείρησε μέσω της ενδικοφανούς προσφυγής να ανατρέψει τον καταλογισμό, προβάλλοντας σειρά επιχειρημάτων.
Μεταξύ άλλων, υποστήριξε ότι δεν της είχε κοινοποιηθεί η ίδια η εντολή φορολογικού ελέγχου και ότι αυτό αποτελούσε παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας, περιορίζοντας το δικαίωμα άμυνάς της.
Η ΔΕΔ δεν έκανε δεκτό το επιχείρημα, κρίνοντας ότι δεν αποδείχθηκε συγκεκριμένη βλάβη που να είχε υποστεί η εταιρεία εξαιτίας της μη κοινοποίησης της εντολής.
Απορρίφθηκε επίσης ο ισχυρισμός περί υπέρβασης της διάρκειας του ελέγχου, καθώς η εντολή είχε εκδοθεί στις 29 Φεβρουαρίου 2024 και ο έλεγχος ολοκληρώθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2024.
Η εταιρεία υποστήριξε ακόμη ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για την επιβολή μιας τόσο αυστηρής κύρωσης, καθώς, κατά την άποψή της, δεν είχε αποδειχθεί ότι η μη ανταπόκρισή της καθιστούσε αντικειμενικά αδύνατο τον προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης.
Ούτε αυτός ο ισχυρισμός οδήγησε σε ακύρωση του προστίμου.
Το «καμπανάκι» για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή δείχνει πόσο σοβαρές μπορεί να είναι οι συνέπειες όταν ένας φορολογούμενος δεν ανταποκρίνεται σε επίσημη πρόσκληση της φορολογικής διοίκησης για την προσκόμιση λογιστικών στοιχείων.
Δεν πρόκειται, δηλαδή, για μια απλή διαδικαστική παράλειψη που συνεπάγεται ένα μικρό τυπικό πρόστιμο.
Η μη επίδειξη των ζητούμενων αρχείων μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να ενεργοποιήσει τις διατάξεις περί μη τήρησης λογιστικών βιβλίων, με κυρώσεις που στην περίπτωση απλογραφικού συστήματος μπορούν να φτάσουν τις 30.000 ευρώ για κάθε ελεγχόμενο έτος.
Επομένως, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις ηλεκτρονικές κοινοποιήσεις της φορολογικής διοίκησης και ειδικότερα στην «Προσωποποιημένη Πληροφόρηση – e-Κοινοποιήσεις», καθώς μια πρόσκληση ελέγχου που δεν αντιμετωπίζεται εγκαίρως μπορεί να έχει εξαιρετικά σοβαρές οικονομικές συνέπειες.
Στη συγκεκριμένη υπόθεση η ΔΕΔ έκλεισε, σε επίπεδο ενδικοφανούς διαδικασίας, το θέμα διατηρώντας ολόκληρο τον καταλογισμό: 60.000 ευρώ για δύο φορολογικά έτη.
