Σημαντική οικονομική ανάσα επιχειρεί να δώσει η κυβέρνηση στους επαγγελματίες αλιείς, διπλασιάζοντας την επιδότηση για το αλιευτικό πετρέλαιο για συγκεκριμένους μήνες του 2026. Η ενίσχυση φτάνει πλέον τα 32 λεπτά ανά λίτρο για Απρίλιο και Μάιο και τα 24 λεπτά για Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται και πρόσθετες παρεμβάσεις για έναν κλάδο που βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξημένο λειτουργικό κόστος και σειρά συσσωρευμένων προβλημάτων.
Η νέα παρέμβαση αφορά ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» για τους επαγγελματίες ψαράδες: το κόστος των καυσίμων.
Για ένα αλιευτικό σκάφος, το πετρέλαιο δεν αποτελεί μια απλή λειτουργική δαπάνη. Είναι βασική προϋπόθεση για να βγει στη θάλασσα και, όσο αυξάνεται η τιμή του, τόσο περιορίζεται το περιθώριο βιωσιμότητας της δραστηριότητας.
Με τη νέα απόφαση, η ενίσχυση που είχε αρχικά προβλεφθεί αυξάνεται σημαντικά.
Από 16 στα 32 λεπτά το λίτρο
Συγκεκριμένα, για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο του 2026, η επιδότηση αυξάνεται:
από 16 λεπτά σε 32 λεπτά ανά λίτρο.
Πρόκειται δηλαδή για διπλασιασμό της αρχικής ενίσχυσης.
Αντίστοιχα, για τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο 2026, η επιδότηση αυξάνεται:
από 12 λεπτά σε 24 λεπτά ανά λίτρο.
Και σε αυτή την περίπτωση πρόκειται για διπλασιασμό.
Η ενίσχυση πρόκειται να χορηγηθεί μέσω του καθεστώτος de minimis, με στόχο να αντισταθμιστεί ένα μέρος της επιβάρυνσης που έχουν δεχθεί οι επαγγελματίες αλιείς από το ενεργειακό κόστος.
Η αύξηση ανακοινώθηκε από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά, έπειτα από συνεννόηση με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και τον αρμόδιο υφυπουργό Θάνο Πετραλιά.
Γιατί το πετρέλαιο είναι καθοριστικό για τους ψαράδες
Η σημασία του μέτρου γίνεται περισσότερο κατανοητή εάν εξεταστεί ο τρόπος λειτουργίας ενός επαγγελματικού αλιευτικού σκάφους.
Σε αντίθεση με άλλες επαγγελματικές δραστηριότητες, όπου το κόστος μετακίνησης αποτελεί ένα μέρος μόνο των συνολικών εξόδων, στην αλιεία το καύσιμο συνδέεται άμεσα με την ίδια την παραγωγική διαδικασία.
Το σκάφος πρέπει να κινηθεί για να φτάσει στα αλιευτικά πεδία, να πραγματοποιήσει την αλιευτική δραστηριότητα και να επιστρέψει στο λιμάνι.
Όσο μεγαλύτερες είναι οι αποστάσεις και όσο αυξάνεται η κατανάλωση, τόσο περισσότερο το κόστος του πετρελαίου επηρεάζει το τελικό οικονομικό αποτέλεσμα.
Αυτό σημαίνει ότι σε περιόδους υψηλών τιμών καυσίμων μπορεί να περιορίζεται σημαντικά το πραγματικό εισόδημα του επαγγελματία αλιέα, ακόμη και όταν η ποσότητα των αλιευμάτων παραμένει ικανοποιητική.
Δεν είναι όμως μόνο τα καύσιμα
Το πρόβλημα της ελληνικής αλιείας είναι ευρύτερο.
Οι επαγγελματίες του κλάδου βρίσκονται αντιμέτωποι ταυτόχρονα με τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, την εμφάνιση και εξάπλωση ξενικών ειδών στις ελληνικές θάλασσες, ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία, προβλήματα λαθραλιείας και έντονο ανταγωνισμό.
Στην εξίσωση προστίθεται και το κόστος συντήρησης και εκσυγχρονισμού ενός στόλου που σε αρκετές περιπτώσεις χρειάζεται σημαντικές επενδύσεις.
Γι’ αυτό και ο διπλασιασμός της επιδότησης στο πετρέλαιο, αν και αποτελεί σημαντική οικονομική ενίσχυση, δεν μπορεί από μόνος του να αντιμετωπίσει όλα τα διαρθρωτικά προβλήματα του κλάδου.
Στο τραπέζι πρόσθετοι πόροι
Το υπουργείο αφήνει παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπάρξει νέα οικονομική στήριξη.
Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, εξετάζεται η δυνατότητα ενεργοποίησης πρόσθετων πόρων για τους επαγγελματίες αλιείς, με νέες ανακοινώσεις να αναμένονται εντός του Οκτωβρίου.
Το ενδιαφέρον επομένως μεταφέρεται πλέον στο ύψος αυτών των πόρων, στους δικαιούχους και στις προϋποθέσεις που θα τεθούν.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να εντάξει τον διπλασιασμό της επιδότησης καυσίμων σε ένα ευρύτερο πλαίσιο παρεμβάσεων για την ελληνική αλιεία.
41 εκατ. ευρώ για ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, συνολικά 41 εκατομμύρια ευρώ καταβλήθηκαν το 2024 και το 2025 σε περίπου 9.500 επαγγελματίες αλιείς.
Οι συγκεκριμένες ενισχύσεις αφορούσαν ζημιές που είχαν προκληθεί στα αλιευτικά εργαλεία από προστατευόμενα θαλάσσια είδη, μεταξύ των οποίων δελφίνια, φώκιες και θαλάσσιες χελώνες, και κάλυπταν την τριετία 2022-2024.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα για τους επαγγελματίες, καθώς η καταστροφή διχτυών και άλλου εξοπλισμού συνεπάγεται πρόσθετο κόστος σε μια ήδη επιβαρυμένη δραστηριότητα.
Τα 25 εκατ. ευρώ της ενεργειακής κρίσης
Είχε προηγηθεί και έκτακτη παρέμβαση το 2022, κατά την πρώτη περίοδο της κρίσης που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τότε είχαν καταβληθεί 25 εκατ. ευρώ σε 9.391 επαγγελματίες αλιείς, προκειμένου να καλυφθεί μέρος του πρόσθετου κόστους και της απώλειας εισοδήματος που προκάλεσαν οι αναταράξεις στις αγορές και στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Τα ποσά αυτά δείχνουν και το μέγεθος των οικονομικών πιέσεων που αντιμετώπισε ο κλάδος τα τελευταία χρόνια.
16 εκατ. ευρώ για εκσυγχρονισμό σκαφών
Παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα για τον εκσυγχρονισμό των αλιευτικών σκαφών.
Η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων από επαγγελματίες αλιείς λήγει στις 16 Οκτωβρίου 2026, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 16 εκατ. ευρώ.
Η συγκεκριμένη δράση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς μεγάλο μέρος της συζήτησης για το μέλλον της αλιείας αφορά πλέον όχι μόνο τη βραχυπρόθεσμη οικονομική ενίσχυση, αλλά και την ανανέωση των μέσων παραγωγής.
Ένα σύγχρονο και ενεργειακά αποδοτικότερο σκάφος μπορεί μακροπρόθεσμα να περιορίσει το λειτουργικό κόστος, να βελτιώσει τις συνθήκες εργασίας και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του επαγγελματία.
Τι αλλάζει στην Ευρώπη από το 2028
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στις εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σύμφωνα με το υπουργείο, στο πρόσφατο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας στις Βρυξέλλες υπήρξε καταρχήν συμφωνία για το νέο πλαίσιο ευρωπαϊκής στήριξης της αλιείας για την περίοδο 2028-2034.
Κομβικό σημείο είναι η δυνατότητα χρηματοδοτικής στήριξης για την ανανέωση και αναβάθμιση του αλιευτικού στόλου, αίτημα που ο κλάδος θέτει εδώ και χρόνια.
Εάν το πλαίσιο μεταφραστεί τελικά σε ουσιαστικά διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, μπορεί να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις για τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα της ελληνικής αλιείας.
Ανάσα τώρα – αλλά η μεγάλη συζήτηση παραμένει
Ο διπλασιασμός της επιδότησης στο πετρέλαιο είναι αναμφίβολα μια θετική εξέλιξη για τους επαγγελματίες ψαράδες.
Για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο, η ενίσχυση φτάνει πλέον τα 32 λεπτά το λίτρο, ενώ για Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο τα 24 λεπτά.
Το πραγματικό ερώτημα, όμως, είναι τι θα ακολουθήσει.
Γιατί η ελληνική αλιεία δεν χρειάζεται μόνο έκτακτες ενισχύσεις όταν το κόστος γίνεται ασφυκτικό. Χρειάζεται ένα σταθερό πλαίσιο που θα επιτρέπει στον επαγγελματία να γνωρίζει ότι μπορεί να συνεχίσει να βγαίνει στη θάλασσα και ότι η δουλειά του παραμένει οικονομικά βιώσιμη.
Οι επόμενες ανακοινώσεις του Οκτωβρίου θα δείξουν εάν ο διπλασιασμός της επιδότησης αποτελεί μια μεμονωμένη παρέμβαση ή την αρχή ενός ευρύτερου πακέτου στήριξης για έναν από τους παραδοσιακότερους κλάδους της ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής.
