Ξεμπλοκάρουν οι επιστροφές της Εισφοράς Αλληλεγγύης για συνταξιούχους του Δημοσίου που προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη – Ποιοι δικαιούνται αναδρομικά 23 μηνών και ποιοι μπορούν να φτάσουν ακόμη και στην 5ετία
Αναδρομικά που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και τα 9.614 ευρώ ξεμπλοκάρουν από τον ΕΦΚΑ για συνταξιούχους του Δημοσίου που είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη διεκδικώντας την επιστροφή των κρατήσεων της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι κρατήσεις για το διάστημα Φεβρουαρίου 2017 – Δεκεμβρίου 2018, δηλαδή για συνολικά 23 μήνες.
Οι επιστροφές δεν αφορούν αυτομάτως όλους τους συνταξιούχους του Δημοσίου, αλλά όσους είχαν κινηθεί δικαστικά και δικαιώνονται με αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Εκτιμάται ότι περισσότερες από 10.000 προσφυγές έχουν κατατεθεί από συνταξιούχους του Δημοσίου, ενώ οι πληρωμές φαίνεται να προχωρούν πλέον ταχύτερα, καθώς μετά την κοινοποίηση των δικαστικών αποφάσεων γίνεται η εκκαθάριση των ποσών από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ.
Γιατί επιστρέφονται οι κρατήσεις
Η υπόθεση ξεκινά από την απόφαση 244/2017 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε αντισυνταγματική η Εισφορά Αλληλεγγύης για συντάξεις του Δημοσίου που υπερέβαιναν τα 1.400 ευρώ.
Η κρίσιμη περίοδος για την οποία επιστρέφονται οι κρατήσεις φτάνει μέχρι το τέλος του 2018.
Από το 2019 και μετά, όμως, η ΕΑΣ κρίθηκε συνταγματική, καθώς άλλαξε ο σκοπός για τον οποίο επιβάλλεται. Τα έσοδά της δεν κατευθύνονται πλέον στην κάλυψη ελλειμμάτων των ασφαλιστικών ταμείων, αλλά στο ασφαλιστικό αποθεματικό για τις συντάξεις των επόμενων γενεών.
Ο συγκεκριμένος «κουμπαράς» έχει φτάσει, σύμφωνα με τα στοιχεία του ρεπορτάζ, στα 23,2 δισ. ευρώ.
Ποιοι παίρνουν έως 9.614 ευρώ
Το ύψος των αναδρομικών εξαρτάται από το ποσό της αρχικής κύριας σύνταξης ή από το άθροισμα των κύριων συντάξεων και, κατά συνέπεια, από το ύψος της ΕΑΣ που παρακρατούνταν κάθε μήνα.
Ενδεικτικά:
Συνταξιούχος ειδικού μισθολογίου με αρχική μικτή κύρια σύνταξη 3.220 ευρώ και σημερινή σύνταξη 1.988 ευρώ προ φόρου είχε μηνιαία κράτηση ΕΑΣ 418 ευρώ. Για το 23μηνο τα αναδρομικά φτάνουν τα 9.614 ευρώ.
Για αρχική μικτή σύνταξη 3.100 ευρώ και σημερινή 1.828 ευρώ, με μηνιαία κράτηση 372 ευρώ, η επιστροφή φτάνει τα 8.556 ευρώ.
Στα ειδικά μισθολόγια, για αρχική σύνταξη 2.600 ευρώ, τα αναδρομικά υπολογίζονται στα 5.382 ευρώ, ενώ για αρχική σύνταξη 2.300 ευρώ διαμορφώνονται στα 3.703 ευρώ.
Τι παίρνουν οι απόστρατοι
Σημαντικά ποσά προβλέπονται και για απόστρατους που έχουν δικαιωθεί δικαστικά.
Απόστρατος με αρχική μικτή κύρια σύνταξη 2.910 ευρώ και σημερινή σύνταξη 1.734 ευρώ προ φόρου είχε μηνιαία κράτηση ΕΑΣ 349 ευρώ και δικαιούται για το 23μηνο 8.027 ευρώ.
Για αρχική σύνταξη 2.530 ευρώ, τα αναδρομικά φτάνουν τα 5.244 ευρώ, ενώ για σύνταξη 2.245 ευρώ διαμορφώνονται στα 3.611 ευρώ.
Σε χαμηλότερα ποσά σύνταξης, οι επιστροφές περιορίζονται αναλόγως. Για παράδειγμα, με αρχική σύνταξη 1.600 ευρώ η επιστροφή υπολογίζεται στα 1.104 ευρώ, ενώ στα 1.535 ευρώ φτάνει τα 1.058 ευρώ.
Αναδρομικά για πολιτικούς συνταξιούχους του Δημοσίου
Αντίστοιχη είναι η εικόνα για τους πολιτικούς συνταξιούχους.
Για αρχική μικτή κύρια σύνταξη 2.435 ευρώ, με σημερινό ποσό προ φόρου 1.540 ευρώ και μηνιαία κράτηση ΕΑΣ 219 ευρώ, τα αναδρομικά του 23μήνου φτάνουν τα 5.037 ευρώ.
Για αρχική σύνταξη 2.150 ευρώ η επιστροφή υπολογίζεται στα 3.473 ευρώ, ενώ στα 2.000 ευρώ φτάνει τα 2.760 ευρώ.
Για αρχική σύνταξη 1.475 ευρώ, τα αναδρομικά περιορίζονται στα 1.012 ευρώ.
Στα 1.425 ευρώ αρχικής σύνταξης αντιστοιχούν 575 ευρώ αναδρομικών, ενώ στα 1.400 ευρώ δεν προκύπτει κράτηση ΕΑΣ και συνεπώς δεν υπάρχει επιστροφή.
Η απόφαση που δίνει 6.445 ευρώ σε στρατιωτικό
Χαρακτηριστική είναι η απόφαση 382/2026, με την οποία συνταξιούχος στρατιωτικός δικαιώνεται για επιστροφή κρατήσεων ΕΑΣ ύψους 6.445 ευρώ.
Ο συνταξιούχος είχε ζητήσει να του επιστραφούν ποσά που παρακρατήθηκαν από τη σύνταξή του από την 1η Σεπτεμβρίου 2010 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019.
Η συνολική απαίτησή του ανερχόταν σε 29.428,48 ευρώ, ενώ διεκδικούσε επιπλέον 1.000 ευρώ για ηθική βλάβη.
Το δικαστήριο επανέλαβε ότι οι σχετικές κρατήσεις είχαν κριθεί αντισυνταγματικές για συγκεκριμένες χρονικές περιόδους μέχρι το τέλος του 2018, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2019 η παρακράτηση κρίθηκε νόμιμη λόγω της αλλαγής του σκοπού της ΕΑΣ.
Η μεγάλη διαφορά ανάλογα με το πότε έγινε η προσφυγή
Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα σημεία της υπόθεσης.
Οι συνταξιούχοι που είχαν ασκήσει προσφυγές πριν από την απόφαση 244/2017 μπορούν, σύμφωνα με τα στοιχεία του ρεπορτάζ, να δικαιούνται αναδρομικά ΕΑΣ ακόμη και για πέντε χρόνια.
Όσοι προσέφυγαν μετά την απόφαση δικαιούνται επιστροφές για το 23μηνο Φεβρουαρίου 2017 – Δεκεμβρίου 2018.
Αυτό δημιουργεί μεγάλες αποκλίσεις στα ποσά που τελικά καταβάλλονται.
Υπάρχουν περιπτώσεις συνταξιούχων που είχαν κινηθεί εγκαίρως δικαστικά για αντισυνταγματικές περικοπές και λαμβάνουν συνολικά αναδρομικά που μπορούν να φτάσουν ακόμη και τις 35.000 ευρώ.
Το ζήτημα της παραγραφής
Η απόφαση 382/2026 αναφέρεται και στην παραγραφή των αξιώσεων.
Σύμφωνα με το υλικό, οι απαιτήσεις για επιστροφή της ΕΑΣ υπόκεινται σε διετή παραγραφή.
Η διετία αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους κατά το οποίο γεννήθηκε η σχετική αξίωση και μπορούσε να διεκδικηθεί δικαστικά, εφόσον στο μεταξύ δεν υπάρξει γεγονός που διακόπτει την παραγραφή.
Με βάση αυτή τη συλλογιστική, οι σχετικές αξιώσεις για την ΕΑΣ παραγράφηκαν τον Δεκέμβριο του 2019.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι ημερομηνίες κατάθεσης των προσφυγών αποκτούν καθοριστική σημασία.
Εντολή στον ΕΦΚΑ για ταχύτερες πληρωμές
Ιδιαίτερη σημασία έχουν και άλλες αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου που αφορούν τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή δικαστικών αποφάσεων.
Σε υπόθεση πρώην δικαστικού, είχε διαταχθεί από τον Μάιο του 2018 ο επανυπολογισμός της σύνταξης χωρίς συγκεκριμένες μειώσεις του νόμου 4093 και παράλληλα ο επανυπολογισμός της προσωπικής διαφοράς.
Ο ΕΦΚΑ ανέφερε ότι δεν είχε ολοκληρωθεί ο επανυπολογισμός της προσωπικής διαφοράς από την 1η Ιανουαρίου 2019 και μετά, επικαλούμενος την ανάγκη ανάπτυξης του απαιτούμενου μηχανογραφικού λογισμικού.
Το Τριμελές Συμβούλιο Συμμόρφωσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν θεώρησε την αιτιολογία επαρκή και κάλεσε την αρμόδια Διεύθυνση να συμμορφωθεί πλήρως εντός τριών μηνών από την κοινοποίηση του πρακτικού.
Τι συμβαίνει εάν ο ΕΦΚΑ δεν εφαρμόσει την απόφαση
Η συμμόρφωση της διοίκησης με τις δικαστικές αποφάσεις προβλέπεται από τον νόμο 3068/2002.
Εφόσον η αρμόδια υπηρεσία εξακολουθήσει να μην εκτελεί δικαστική απόφαση για πληρωμή αναδρομικών, το αρμόδιο Συμβούλιο Συμμόρφωσης μπορεί να επιβάλει χρηματική κύρωση υπέρ του ενδιαφερομένου και να κινηθεί διαδικασία πειθαρχικού ελέγχου σε βάρος του υπευθύνου για τη μη εκτέλεση της απόφασης.
Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι
Μεγάλοι κερδισμένοι είναι όσοι συνταξιούχοι προσέφυγαν εγκαίρως στα δικαστήρια, πριν ακόμη εκδοθούν οι κρίσιμες αποφάσεις για τις αντισυνταγματικές περικοπές.
Σε αυτές τις περιπτώσεις τα αναδρομικά μπορούν να είναι πολύ μεγαλύτερα, καθώς οι αξιώσεις μπορεί να καλύπτουν μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.
Για όσους προσέφυγαν αργότερα, τα χρονικά περιθώρια είναι περιορισμένα: στην περίπτωση της ΕΑΣ η διεκδίκηση αφορά κατά κανόνα το επίμαχο 23μηνο.
Στην πιο δύσκολη θέση βρίσκονται όσοι δεν είχαν προσφύγει εγκαίρως ή κινήθηκαν αφού οι αξιώσεις είχαν παραγραφεί.
Γι’ αυτό και το νέο κύμα αποφάσεων έχει ιδιαίτερη σημασία: δεν πρόκειται για μια οριζόντια καταβολή αναδρομικών σε όλους τους συνταξιούχους, αλλά για πληρωμές που συνδέονται με συγκεκριμένες δικαστικές διεκδικήσεις και αποφάσεις.
Αναδρομικά ΕΑΣ 23 μηνών – Ενδεικτικά ποσά
| Κατηγορία | Αρχική μικτή σύνταξη | Μηνιαία ΕΑΣ | Αναδρομικά |
|---|---|---|---|
| Ειδικό μισθολόγιο | 3.220 € | 418 € | 9.614 € |
| Ειδικό μισθολόγιο | 3.100 € | 372 € | 8.556 € |
| Ειδικό μισθολόγιο | 2.600 € | 234 € | 5.382 € |
| Απόστρατος | 2.910 € | 349 € | 8.027 € |
| Απόστρατος | 2.530 € | 228 € | 5.244 € |
| Απόστρατος | 2.245 € | 157 € | 3.611 € |
| Πολιτικός συνταξιούχος | 2.435 € | 219 € | 5.037 € |
| Πολιτικός συνταξιούχος | 2.150 € | 151 € | 3.473 € |
| Πολιτικός συνταξιούχος | 1.475 € | 44 € | 1.012 € |
Το ύψος της επιστροφής εξαρτάται από τη σύνταξη, τις κρατήσεις που είχαν επιβληθεί, την περίοδο που καλύπτει η δικαστική διεκδίκηση και, κυρίως, από το πότε είχε ασκηθεί η προσφυγή.



