Σημαντική φορολογική ελάφρυνση μπορούν να εξασφαλίσουν οι ιδιοκτήτες που πραγματοποιούν μέσα στο 2026 εργασίες ανακαίνισης, ενεργειακής ή λειτουργικής αναβάθμισης των ακινήτων τους. Η μείωση του φόρου μπορεί να φτάσει συνολικά έως τις 16.000 ευρώ και να κατανεμηθεί σε βάθος πενταετίας, όμως απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στα παραστατικά και στον τρόπο πληρωμής.
Το επόμενο διάστημα είναι κρίσιμο για όσους έχουν προχωρήσει ή σκοπεύουν να προχωρήσουν μέσα στο 2026 σε εργασίες στα ακίνητά τους.
Το φορολογικό κίνητρο για ανακαινίσεις δίνει τη δυνατότητα μείωσης του φόρου εισοδήματος έως και κατά 16.000 ευρώ συνολικά, υπό συγκεκριμένες όμως προϋποθέσεις.
Για τις δαπάνες που πραγματοποιούνται μέσα στο 2026, η φορολογική ωφέλεια θα αρχίσει να εμφανίζεται στα εκκαθαριστικά του 2027 και θα κατανέμεται έως και το 2031.
Το ανώτατο ποσό μείωσης μπορεί επομένως να φτάσει τα 3.200 ευρώ τον χρόνο για πέντε χρόνια, εφόσον φυσικά έχουν πραγματοποιηθεί επιλέξιμες δαπάνες ύψους 16.000 ευρώ και υπάρχει αντίστοιχος φόρος προς μείωση.
Το «κλειδί» είναι οι αποδείξεις
Το σημαντικότερο σημείο για τους ιδιοκτήτες είναι ότι δεν αρκεί απλώς να έχουν πραγματοποιήσει τις εργασίες.
Θα πρέπει να μπορούν να τις αποδείξουν.
Οι εργασίες και οι αγορές υλικών πρέπει να συνοδεύονται από τα προβλεπόμενα νόμιμα παραστατικά και οι πληρωμές να έχουν πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά, μέσω τραπεζικού συστήματος.
Σε αυτά περιλαμβάνονται πληρωμές με κάρτα, τραπεζική μεταφορά, IRIS και γενικότερα τα αναγνωρισμένα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.
Στα παραστατικά θα πρέπει να υπάρχουν τα απαιτούμενα στοιχεία του φορολογουμένου και του ακινήτου, όπως ο ΑΦΜ και ο ΑΤΑΚ, καθώς και σαφής περιγραφή των αγαθών ή των υπηρεσιών.
Για κοινόχρηστες εργασίες προβλέπεται διαφορετική αντιμετώπιση ως προς τα στοιχεία του ακινήτου.
Έως 3.200 ευρώ λιγότερος φόρος κάθε χρόνο
Το συνολικό ανώτατο όριο των επιλέξιμων δαπανών ανέρχεται σε 16.000 ευρώ.
Η μείωση κατανέμεται ισόποσα σε πέντε χρόνια.
Έτσι, στην περίπτωση που ένας φορολογούμενος έχει επιλέξιμες δαπάνες 16.000 ευρώ, η μέγιστη ετήσια μείωση μπορεί να φτάσει:
16.000 / 5 = 3.200 ευρώ τον χρόνο.
Υπάρχει όμως μία ιδιαίτερα σημαντική λεπτομέρεια.
Εάν ο φόρος εισοδήματος που αναλογεί στον ιδιοκτήτη σε κάποιο έτος είναι μικρότερος από τη μείωση που δικαιούται, η διαφορά δεν επιστρέφεται σε μετρητά, δεν συμψηφίζεται με άλλες φορολογικές υποχρεώσεις και δεν μεταφέρεται στον άλλο σύζυγο.
Άρα τα 16.000 ευρώ δεν αποτελούν επίδομα ή χρηματική επιστροφή 16.000 ευρώ στον τραπεζικό λογαριασμό.
Πρόκειται για μείωση φόρου εισοδήματος, η οποία αξιοποιείται μέσα στην προβλεπόμενη πενταετία.
Τι συμβαίνει στις συνιδιοκτησίες
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τα ακίνητα που ανήκουν σε περισσότερους ιδιοκτήτες.
Στην περίπτωση συνιδιοκτησίας, τόσο το ανώτατο συνολικό όριο των επιλέξιμων δαπανών όσο και η αντίστοιχη μείωση φόρου κατανέμονται ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας κάθε προσώπου.
Επομένως, πριν πραγματοποιηθεί μια μεγάλη δαπάνη σε ακίνητο με περισσότερους ιδιοκτήτες, χρειάζεται προσοχή τόσο στην έκδοση των παραστατικών όσο και στην κατανομή των πληρωμών.
Οι 4 βασικές προϋποθέσεις
Για να αναγνωριστούν οι δαπάνες απαιτείται:
- Οι πληρωμές να έχουν πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά και να έχουν εκδοθεί νόμιμα παραστατικά.
- Τα σχετικά παραστατικά να έχουν διαβιβαστεί στην ΑΑΔΕ.
- Η εξόφληση να έχει πραγματοποιηθεί μέσα στο έτος για το οποίο ζητείται η φορολογική ελάφρυνση.
- Η αξία των υλικών να μην υπερβαίνει το ένα τρίτο της συνολικής δαπάνης.
Το τελευταίο είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το μέτρο έχει σχεδιαστεί ώστε να δίνει σημαντικό βάρος στην πραγματική παροχή εργασίας και όχι αποκλειστικά στην αγορά υλικών.
Ποιες ενεργειακές εργασίες καλύπτονται
Στην κατηγορία των ενεργειακών παρεμβάσεων περιλαμβάνεται ένα μεγάλο εύρος εργασιών.
Μεταξύ άλλων αναγνωρίζονται δαπάνες για θερμομόνωση, αντικατάσταση κουφωμάτων και υαλοπινάκων, αναβάθμιση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης, συστήματα αυτοματισμού θέρμανσης και ψύξης, φωτοβολταϊκά και συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας όταν συνδυάζονται με αυτά.
Στις επιλέξιμες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται επίσης συστήματα παραγωγής ζεστού νερού με ΑΠΕ, μηχανικός αερισμός με ανάκτηση θερμότητας και αναβάθμιση του φωτισμού κοινόχρηστων χώρων πολυκατοικιών.
Από βάψιμο και δάπεδα μέχρι υδραυλικά και ανελκυστήρα
Το μέτρο, όμως, δεν αφορά αποκλειστικά τις ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Καλύπτει και σειρά λειτουργικών και αισθητικών παρεμβάσεων, κάτι που διευρύνει σημαντικά τον αριθμό των ιδιοκτητών που μπορούν να το αξιοποιήσουν.
Μεταξύ των εργασιών που αναγνωρίζονται περιλαμβάνονται:
- υδραυλικές εγκαταστάσεις,
- ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις,
- επισκευές και συντήρηση στέγης,
- επισκευές τοιχοποιίας,
- εσωτερικοί και εξωτερικοί χρωματισμοί,
- συστήματα σκίασης,
- εγκατάσταση ή αναβάθμιση ανελκυστήρα,
- οικιακά σημεία φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων,
- επισκευή ή αντικατάσταση δαπέδων.
Αναγνωρίζονται επίσης συγκεκριμένες κατηγορίες υλικών που χρησιμοποιούνται στις αντίστοιχες εργασίες, με την προϋπόθεση πάντοτε ότι τηρείται το προβλεπόμενο όριο συμμετοχής των υλικών στη συνολική δαπάνη.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι ιδιοκτήτες
Για όσους έχουν ήδη πραγματοποιήσει εργασίες μέσα στο 2026, το βασικό είναι να ελέγξουν εγκαίρως εάν διαθέτουν όλα τα απαιτούμενα παραστατικά και εάν οι πληρωμές έγιναν με τον σωστό τρόπο.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε όσους πλήρωσαν τεχνίτες ή αγόρασαν υλικά, καθώς μια δαπάνη που δεν πληροί τις τυπικές προϋποθέσεις μπορεί να μην προσμετρηθεί στη φορολογική μείωση.
Το μέτρο αποτελεί παράλληλα ένα ισχυρό κίνητρο για ηλεκτρονικές συναλλαγές στον κατασκευαστικό κλάδο. Η σύνδεση της φορολογικής ελάφρυνσης με νόμιμα παραστατικά και ηλεκτρονικές πληρωμές αποσκοπεί και στον περιορισμό των συναλλαγών χωρίς απόδειξη.
Για έναν ιδιοκτήτη που ούτως ή άλλως σχεδιάζει ανακαίνιση, το οικονομικό όφελος μπορεί να είναι σημαντικό.
Η βασική προϋπόθεση είναι μία: όλα να γίνουν με παραστατικά και ηλεκτρονική πληρωμή.
