«Ανακαινίζω»: Έως 38.500 ευρώ για παλιά σπίτια – Ποιοι δικαιούνται επιδότηση έως 95% και τι ισχύει για την Κεφαλονιά

Σημαντική οικονομική ενίσχυση για την ανακαίνιση παλαιών κατοικιών προβλέπει το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω», ο οδηγός του οποίου δημοσιεύτηκε στις 20 Οκτωβρίου 2026. Η δράση καλύπτει εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, με ποσοστά επιχορήγησης από 70% έως 95%. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει για τους ιδιοκτήτες ακινήτων στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη, καθώς προβλέπεται πρόσθετη ενίσχυση για τις νησιωτικές περιοχές.

Νέο πρόγραμμα για την ανακαίνιση κατοικιών

Μια νέα δυνατότητα χρηματοδότησης αποκτούν ιδιοκτήτες παλαιών κατοικιών, μέσα από τη δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» του ΕΣΠΑ 2021–2027.

Στόχος του προγράμματος είναι να αξιοποιηθούν κατοικίες που παραμένουν κλειστές, αλλά και να βελτιωθούν σπίτια τα οποία χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.

Η δράση συνδυάζει την ανακαίνιση με την ενεργειακή αναβάθμιση, ώστε οι παρεμβάσεις να μην περιορίζονται στην αισθητική ή λειτουργική βελτίωση των ακινήτων, αλλά να συμβάλλουν και στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας.

Στα βασικά στοιχεία του οδηγού αναφέρεται χρηματοδότηση 480 εκατομμυρίων ευρώ από τα σχετικά προγράμματα του ΕΣΠΑ, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός της δράσης παρουσιάζεται στα 500 εκατομμύρια ευρώ.

Πόσα χρήματα μπορεί να πάρει ένας ιδιοκτήτης

Το πρόγραμμα προβλέπει μέγιστο επιλέξιμο προϋπολογισμό εργασιών 36.000 ευρώ ανά κατοικία, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.

Παράλληλα, μπορούν να καλυφθούν επιπλέον δαπάνες έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες, όπως ενεργειακά πιστοποιητικά, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και τεχνικές μελέτες.

Έτσι προκύπτει το συνολικό ποσό των 38.500 ευρώ που αναφέρεται στο πρόγραμμα.

Προσοχή: Τα 36.000 ευρώ αποτελούν ανώτατο επιλέξιμο κόστος εργασιών, όχι εγγυημένη επιχορήγηση. Η πραγματική ενίσχυση υπολογίζεται με βάση το ποσοστό που δικαιούται ο ιδιοκτήτης.

Επιπλέον, ισχύει όριο 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Για παράδειγμα, μια κατοικία 80 τ.μ. μπορεί να έχει επιλέξιμο προϋπολογισμό εργασιών έως 24.000 ευρώ, ενώ μια κατοικία 120 τ.μ. έως 36.000 ευρώ.

Τα εισοδηματικά όρια

Οι δικαιούχοι χωρίζονται σε δύο εισοδηματικές κατηγορίες.

Για παράδειγμα, για έγγαμο ζευγάρι με δύο παιδιά, το αντίστοιχο εισοδηματικό όριο διαμορφώνεται σε 35.000 ευρώ στην πρώτη κατηγορία και 45.000 ευρώ στη δεύτερη.

Η εισοδηματική κατηγορία καθορίζει και το βασικό ποσοστό επιδότησης.

Επιδότηση έως 95% – Το μπόνους για τα νησιά

Τα βασικά ποσοστά ενίσχυσης είναι:

• 80% για την Κατηγορία Ι.
• 70% για την Κατηγορία ΙΙ.

Προβλέπεται επιπλέον προσαύξηση πέντε ποσοστιαίων μονάδων για καθεμία από συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνοι ή πολύτεκνοι και άτομα με αναπηρία σε ιδιοκατοικούμενη κατοικία.

Το ανώτατο ποσοστό φτάνει στο 95% για την πρώτη κατηγορία και στο 85% για τη δεύτερη.

Τι σημαίνει αυτό για την Κεφαλονιά και την Ιθάκη

Η πρόβλεψη για τις νησιωτικές περιοχές έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ιδιοκτήτες κατοικιών στα δύο νησιά.

Με βάση τους δημοσιευμένους όρους, η νησιωτικότητα μπορεί να αυξήσει το βασικό ποσοστό ενίσχυσης:

• Από 80% σε 85% για δικαιούχους της Κατηγορίας Ι.
• Από 70% σε 75% για δικαιούχους της Κατηγορίας ΙΙ.

Εφόσον συντρέχουν και άλλες προϋποθέσεις προσαύξησης, το ποσοστό μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω, μέχρι το αντίστοιχο ανώτατο όριο.

Αυτό σημαίνει ότι η ίδια ανακαίνιση ενδέχεται να απαιτεί μικρότερη ιδιωτική συμμετοχή για έναν δικαιούχο σε νησιωτική περιοχή.

Παραδείγματα: Πόση επιδότηση αντιστοιχεί σε κάθε σπίτι

Για να γίνει κατανοητός ο τρόπος υπολογισμού, ακολουθούν ενδεικτικά παραδείγματα με βάση το όριο των 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Τα παραδείγματα αφορούν μόνο το επιλέξιμο κόστος εργασιών. Οι υποστηρικτικές υπηρεσίες εξετάζονται χωριστά, έως το όριο των 2.500 ευρώ.

Επομένως, σε μια κατοικία 100 τ.μ. με επιλέξιμες εργασίες 30.000 ευρώ και ποσοστό ενίσχυσης 85%, η επιδότηση εργασιών ανέρχεται σε 25.500 ευρώ και η ιδιωτική συμμετοχή σε 4.500 ευρώ.

Ποια σπίτια μπορούν να ενταχθούν

Δεν είναι επιλέξιμες όλες οι κατοικίες.

Ο οδηγός θέτει συγκεκριμένα κριτήρια που αφορούν την ηλικία, την επιφάνεια και την ενεργειακή κατάστασή τους.

Οι βασικές προϋποθέσεις είναι:

• Οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990.
• Επιφάνεια έως 120 τ.μ., με δυνατότητα έως 150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους.
• Ενεργειακή κατάταξη έως την κατηγορία Γ, σύμφωνα με το αρχικό Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης.
• Μη ένταξη, κατά κανόνα, μετά το 2020 σε προγράμματα «Εξοικονομώ» ή «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», με τις εξαιρέσεις που προβλέπει ο οδηγός.

Για τις κλειστές κατοικίες απαιτείται να ήταν κενές κατά τα έτη 2024 και 2025 και να χρησιμοποιηθούν στη συνέχεια ως κύρια κατοικία, είτε με ιδιοκατοίκηση είτε με μακροχρόνια εκμίσθωση.

Για τις κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία, προβλέπεται η συνέχιση της ιδιοκατοίκησης.

Τι ισχύει για ιδιοκτησία και επικαρπία

Για τις κλειστές κατοικίες προβλέπεται συμμετοχή φυσικών προσώπων που διαθέτουν πλήρη κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό τουλάχιστον 20%.

Για τις κατοικίες που ήδη κατοικούνται ως κύρια κατοικία, προβλέπονται δικαιώματα πλήρους κυριότητας, επικαρπίας ή ψιλής κυριότητας, υπό τους ειδικότερους όρους του προγράμματος.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, όπου ενδέχεται να χρειάζονται συναινέσεις και πρόσθετα δικαιολογητικά.

Ποιες εργασίες καλύπτονται

Το πρόγραμμα χρηματοδοτεί δύο βασικές κατηγορίες παρεμβάσεων.

Εργασίες ανακαίνισης

Περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:

• Ανακαίνιση μπάνιου και κουζίνας.
• Αντικατάσταση ειδών υγιεινής.
• Επισκευή ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων.
• Αλλαγή δαπέδων και εσωτερικών θυρών.
• Επιχρίσματα, χρωματισμοί και γυψοσανίδες.
• Ανακατασκευή κεραμοσκεπής.
• Παρεμβάσεις προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία.

Εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης

Προβλέπονται επίσης:

• Αντικατάσταση κουφωμάτων.
• Θερμομόνωση.
• Συστήματα σκίασης.
• Αντλίες θερμότητας.
• Συστήματα βιομάζας.
• Ηλιακοί θερμοσίφωνες.
• Συστήματα έξυπνης διαχείρισης ενέργειας.

Υπάρχει, ωστόσο, μια βασική προϋπόθεση: η ανακαίνιση πρέπει να συνδυάζεται με ενεργειακές παρεμβάσεις.

Οι δαπάνες ενεργειακής αναβάθμισης πρέπει να αντιστοιχούν στο 20% έως 40% του συνολικού προϋπολογισμού, ενώ απαιτείται βελτίωση του ακινήτου κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.

Επομένως, μια απλή ανακαίνιση μπάνιου ή κουζίνας, χωρίς την απαιτούμενη ενεργειακή αναβάθμιση, δεν αρκεί για την ένταξη.

Πότε ανοίγουν οι αιτήσεις

Η δημοσίευση του οδηγού δεν σημαίνει ότι ξεκίνησε η υποβολή αιτήσεων.

Η διαδικασία θα ενεργοποιηθεί σταδιακά, με προτεραιότητα στις κλειστές κατοικίες.

Στη συνέχεια θα ακολουθήσουν οι κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία, πρώτα για την Κατηγορία Ι και έπειτα για την Κατηγορία ΙΙ.

Οι συγκεκριμένες ημερομηνίες ενεργοποίησης της πλατφόρμας δεν έχουν ανακοινωθεί.

Τα δύο βασικά στάδια της αίτησης

Η διαδικασία προβλέπει αρχικά την έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας μέσω του gov.gr.

Η βεβαίωση αποτελεί απαραίτητο πρώτο στάδιο, χωρίς όμως να σημαίνει αυτόματη έγκριση χρηματοδότησης.

Στη συνέχεια, ο ενδιαφερόμενος θα υποβάλει ηλεκτρονικά αίτηση μέσω του πληροφοριακού συστήματος που διαχειρίζεται το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος.

Βασικό στοιχείο της αίτησης θα είναι το Σχέδιο Παρεμβάσεων, στο οποίο θα περιγράφονται αναλυτικά οι εργασίες και ο προϋπολογισμός τους.

Η συμμετοχή τεχνικού συμβούλου δεν είναι υποχρεωτική, αλλά συνιστάται για την ορθή προετοιμασία του φακέλου.

Το αρχικό ενεργειακό πιστοποιητικό και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου θα απαιτηθούν σε μεταγενέστερο στάδιο, σύμφωνα με τη διαδικασία του οδηγού.

Πενταετής δέσμευση για τις κατοικίες – Τι ισχύει για Airbnb

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις δεσμεύσεις που συνοδεύουν τη χρηματοδότηση.

Για τις κλειστές κατοικίες που θα εκμισθωθούν, προβλέπεται υποχρεωτική μακροχρόνια μίσθωση για πέντε χρόνια.

Κατά την ίδια περίοδο απαγορεύεται η χρήση τους για βραχυχρόνια μίσθωση, όπως μέσω Airbnb.

Το μισθωτήριο πρέπει να αναρτηθεί στην ΑΑΔΕ εντός οκτώ μηνών από την ολοκλήρωση του έργου.

Για όλες τις ενισχυόμενες κατοικίες προβλέπεται διατήρηση της δηλωμένης χρήσης για πέντε χρόνια.

Επίσης, η μεταβίβαση ακινήτου μέσα στην πενταετία μπορεί να επιφέρει υποχρέωση επιστροφής της επιχορήγησης.

Μέχρι πότε πρέπει να ολοκληρωθεί η ανακαίνιση

Η διάρκεια υλοποίησης κάθε έργου ορίζεται έως 18 μήνες από την απόφαση υπαγωγής.

Σε κάθε περίπτωση, η ολοκλήρωση δεν μπορεί να υπερβεί την 31η Δεκεμβρίου 2028.

Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει επομένως να σχεδιάσουν τις εργασίες με βάση τόσο το διαθέσιμο χρονικό περιθώριο όσο και τις απαιτήσεις ενεργειακής αναβάθμισης.

Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι ενδιαφερόμενοι

Όσοι διαθέτουν παλιό σπίτι στην Κεφαλονιά, στην Ιθάκη ή σε οποιαδήποτε άλλη περιοχή της χώρας μπορούν να αξιοποιήσουν το διάστημα μέχρι την έναρξη των αιτήσεων για την προετοιμασία τους.

Προτεραιότητα έχει ο έλεγχος της οικοδομικής άδειας, της επιφάνειας, των ιδιοκτησιακών στοιχείων και της χρήσης που εμφανίζει το ακίνητο στις φορολογικές δηλώσεις.

Παράλληλα, είναι χρήσιμο να εξεταστούν τυχόν πολεοδομικές εκκρεμότητες και να γίνει μια πρώτη τεχνική εκτίμηση των αναγκαίων παρεμβάσεων.

Για τα νησιά, όπου το κόστος εργασιών και μεταφοράς υλικών μπορεί να είναι αυξημένο, ο προσεκτικός προϋπολογισμός αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Το νέο «Ανακαινίζω» δημιουργεί μια σημαντική δυνατότητα αξιοποίησης παλαιών κατοικιών, με υψηλά ποσοστά επιδότησης. Η επιτυχής ένταξη, όμως, θα εξαρτηθεί από την πλήρωση των κριτηρίων, τη σωστή προετοιμασία του φακέλου και την τήρηση των δεσμεύσεων του προγράμματος.