Νέο πλαίσιο για την είσπραξη των οφειλών προς τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) περιγράφεται στις διατάξεις του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προκαλώντας ανησυχία σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που έχουν αφήσει απλήρωτους λογαριασμούς νερού. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι προσαυξήσεις, η δυνατότητα ρύθμισης έως 60 δόσεις και η διαδικασία είσπραξης μέσω της ΑΑΔΕ.
Από τον απλήρωτο λογαριασμό νερού στην Εφορία
Μια οφειλή προς τη δημοτική επιχείρηση ύδρευσης μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή οικονομική εκκρεμότητα για ένα νοικοκυριό, ιδιαίτερα όταν παραμένει ανεξόφλητη για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για οικογένειες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, συνταξιούχους με περιορισμένα εισοδήματα, αλλά και μικρές επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις τρέχουσες υποχρεώσεις τους.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης σε διάφορες περιοχές της χώρας αποστέλλουν ειδοποιήσεις σε οφειλέτες, καλώντας τους να εξοφλήσουν ή να ρυθμίσουν τις εκκρεμότητές τους.
Οι ειδοποιήσεις αυτές δεν αφορούν μόνο την καταβολή των οφειλόμενων ποσών. Συνδέονται και με τις συνέπειες που προβλέπει το νέο νομοθετικό πλαίσιο για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Το κρίσιμο ερώτημα για τους πολίτες είναι τι ακριβώς προβλέπει η νομοθεσία, πότε ενεργοποιούνται οι οικονομικές επιβαρύνσεις και ποιες δυνατότητες υπάρχουν για τη ρύθμιση των χρεών.
Πρόστιμο 50% μετά από έξι μήνες
Η σημαντικότερη πρόβλεψη βρίσκεται στο άρθρο 271 του νόμου 5314/2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 103 της 29ης Ιουνίου 2026.
Σύμφωνα με τη διάταξη, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές που δεν έχουν υπαχθεί σε ρύθμιση ή των οποίων η ρύθμιση δεν εξυπηρετείται επιβαρύνονται, μετά την παρέλευση έξι μηνών από τη λήξη της προθεσμίας πληρωμής, με πρόστιμο 50%.
Η επιβολή του προστίμου πραγματοποιείται με απόφαση του γενικού διευθυντή της ΔΕΥΑ.
Παραδείγματα επιβάρυνσης με πρόστιμο 50%
| Αρχική οφειλή | Πρόστιμο | Νέο ποσό |
|---|---|---|
| 100 € | 50 € | 150 € |
| 300 € | 150 € | 450 € |
| 500 € | 250 € | 750 € |
| 1.000 € | 500 € | 1.500 € |
Ενδεικτικός υπολογισμός χωρίς τόκους ή άλλες επιβαρύνσεις.
Για ένα νοικοκυριό που έχει συσσωρεύσει οφειλές 500 ευρώ, η επιβολή του προστίμου αυξάνει το ποσό στα 750 ευρώ. Πρόκειται για σημαντική επιβάρυνση, ιδιαίτερα όταν ο οφειλέτης αδυνατεί ήδη να εξοφλήσει το αρχικό χρέος.
Πότε αναλαμβάνει η ΑΑΔΕ την είσπραξη
Το ίδιο άρθρο προβλέπει διαδικασία ανάθεσης της είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών και προστίμων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.
Η διαδικασία εκκινεί με αίτημα του γενικού διευθυντή της δημοτικής επιχείρησης, ενώ η ανάθεση πραγματοποιείται με υπουργική απόφαση.
Αυτό σημαίνει ότι η μεταφορά των οφειλών στην ΑΑΔΕ δεν συντελείται αυτομάτως την ημέρα που συμπληρώνεται το εξάμηνο. Προβλέπεται συγκεκριμένη διοικητική διαδικασία.
Η είσπραξη μέσω φορολογικού μηχανισμού δημιουργεί πάντως πρόσθετους κινδύνους για τους οφειλέτες, καθώς μπορεί να ενεργοποιηθούν τα προβλεπόμενα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στη διάταξη για την παρακράτηση 20%. Ο νόμος ορίζει ότι το συγκεκριμένο ποσοστό παρακρατείται από το συνολικό ποσό που εισπράττεται υπέρ της ΔΕΥΑ ως δαπάνη βεβαίωσης και είσπραξης.
Δεν προκύπτει, επομένως, από τη συγκεκριμένη διατύπωση ότι το 20% αποτελεί αυτοτελές πρόσθετο πρόστιμο που επιβάλλεται στον πολίτη. Η διάκριση αυτή έχει σημασία για τον σωστό υπολογισμό των επιβαρύνσεων.
Ρύθμιση έως 60 δόσεις – Τι προβλέπεται
Η νομοθεσία προβλέπει και δυνατότητα τμηματικής εξόφλησης.
Το άρθρο 272 επιτρέπει στους οφειλέτες να ζητήσουν ρύθμιση με απόφαση του γενικού διευθυντή της ΔΕΥΑ.
Η διάρκεια της ρύθμισης δεν μπορεί να ξεπερνά τα πέντε χρόνια και ο αριθμός των δόσεων δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 60.
Οι δόσεις επιβαρύνονται με το προβλεπόμενο επιτόκιο, ενώ η δυνατότητα ρύθμισης αφορά τόσο φυσικά όσο και νομικά πρόσωπα.
Ωστόσο, η ένταξη σε ρύθμιση δεν αρκεί από μόνη της. Απαραίτητη είναι η συνεπής εξυπηρέτησή της.
Η ρύθμιση χάνεται εάν ο οφειλέτης δεν καταβάλει ποσό που αντιστοιχεί σε δύο συνεχόμενες δόσεις ή αφήσει απλήρωτους δύο τρέχοντες λογαριασμούς ύδρευσης και αποχέτευσης που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμοι.
Στην περίπτωση αυτή, το υπόλοιπο της οφειλής καθίσταται άμεσα απαιτητό και ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες είσπραξης.
Ειδοποιήσεις από δημοτικές επιχειρήσεις
Η εφαρμογή των νέων διατάξεων έχει ήδη αποτυπωθεί σε ανακοινώσεις δημοτικών επιχειρήσεων.
Η ΔΕΥΑ Καρδίτσας έχει δημοσιοποιήσει ενημερωτική επιστολή προς τους καταναλωτές, στην οποία εξηγεί τις επιβαρύνσεις και τη δυνατότητα ρύθμισης.
Αντίστοιχες ενημερώσεις έχουν δημοσιευθεί από τη ΔΕΥΑ Μεσσήνης και τη ΔΕΥΑ Επιδαύρου.
Οι ανακοινώσεις δείχνουν ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται σε έναν δήμο, αλλά αφορά ευρύτερα τη λειτουργία των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης.
Πάντως, η 15η Οκτωβρίου 2026, που αναφέρεται ως προθεσμία σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν προκύπτει από τα άρθρα 271 και 272 ως ενιαία πανελλαδική καταληκτική ημερομηνία. Οι πολίτες πρέπει να ελέγχουν τις επίσημες ανακοινώσεις της δικής τους ΔΕΥΑ.
Τι ισχύει για την Κεφαλονιά
Το θέμα παρουσιάζει ενδιαφέρον και για τους κατοίκους της Κεφαλονιάς, καθώς οι οφειλές ύδρευσης αποτελούν οικονομική υποχρέωση νοικοκυριών και επαγγελματιών.
Ωστόσο, χρειάζεται να διευκρινιστεί εάν και με ποιον τρόπο εφαρμόζονται οι συγκεκριμένες διαδικασίες από τους αρμόδιους φορείς ύδρευσης του νησιού.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί στο πλαίσιο του παρόντος ρεπορτάζ ότι έχουν αποσταλεί αντίστοιχες μαζικές ειδοποιήσεις στην Κεφαλονιά ή ότι έχει οριστεί τοπική προθεσμία στις 15 Οκτωβρίου.
Παράλληλα, οι διατάξεις αφορούν τις ΔΕΥΑ και δεν πρέπει να θεωρείται χωρίς περαιτέρω έλεγχο ότι εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε δημοτική υπηρεσία ύδρευσης.
Για τους καταναλωτές που έχουν ανεξόφλητους λογαριασμούς, το ασφαλέστερο βήμα είναι να επικοινωνήσουν με τον αρμόδιο φορέα, να ζητήσουν αναλυτική κατάσταση των οφειλών τους και να ενημερωθούν για τις διαθέσιμες ρυθμίσεις.
Ευθύνες και για τις διοικήσεις των ΔΕΥΑ
Το νομοθετικό πλαίσιο δεν προβλέπει υποχρεώσεις μόνο για τους πολίτες.
Το άρθρο 271 καθιστά την έγκαιρη βεβαίωση και τη διασφάλιση της είσπραξης των εσόδων καθήκον της διοίκησης και των αρμόδιων οικονομικών στελεχών.
Προβλέπει επίσης πειθαρχική και αστική ευθύνη για τον γενικό διευθυντή σε περίπτωση παράλειψης των προβλεπόμενων υποχρεώσεων και πρόκλησης σχετικής ζημίας στην επιχείρηση.
Η πρόβλεψη αυτή δημιουργεί ισχυρό θεσμικό κίνητρο για την καταγραφή και τη διεκδίκηση των ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων.
Το ζήτημα για τα νοικοκυριά
Από τη μία πλευρά, οι δημοτικές επιχειρήσεις έχουν ανάγκη από έσοδα για τη συντήρηση των δικτύων, την κάλυψη του ενεργειακού κόστους και τη χρηματοδότηση των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης.
Από την άλλη, η επιβολή προστίμου 50% μπορεί να δυσχεράνει ακόμη περισσότερο την εξόφληση από πολίτες που αντιμετωπίζουν πραγματική οικονομική αδυναμία.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι κατά πόσο οι δυνατότητες ρύθμισης μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά, πριν οι οφειλές αυξηθούν και περάσουν στη διαδικασία αναγκαστικής είσπραξης.
Για τους πολίτες, το μήνυμα είναι σαφές: οι παλαιές οφειλές ύδρευσης δεν πρέπει να παραμένουν χωρίς έλεγχο, καθώς η παρέλευση του εξαμήνου μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του χρέους.
