Νέους και σαφέστερους κανόνες για τους καταναλωτές που αφήνουν απλήρωτους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος φέρνει ο νέος Κώδικας Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας. Η διακοπή δεν θα μπορεί να γίνεται από τη μια στιγμή στην άλλη: προηγούνται συγκεκριμένες προθεσμίες, ειδοποίηση, πρόταση διακανονισμού και ένα τελευταίο περιθώριο 10 ημερών για εξόφληση ή ρύθμιση της οφειλής.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει τάξη σε μια αγορά στην οποία οι ληξιπρόθεσμες οφειλές έχουν ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ, προστατεύοντας παράλληλα τους καταναλωτές από αιφνιδιαστικές διακοπές και περιορίζοντας το φαινόμενο των στρατηγικών κακοπληρωτών.
Η διαδικασία που προβλέπεται πλέον είναι συγκεκριμένη.
Πόσες ημέρες έχει ο καταναλωτής για να πληρώσει
Για τους μικρούς πελάτες, η προθεσμία εξόφλησης ενός λογαριασμού δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 20 ημέρες από την αποστολή του.
Εάν ο λογαριασμός αποστέλλεται σε έντυπη μορφή, η προθεσμία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 25 ημέρες από την παράδοσή του στο ταχυδρομείο.
Εάν δεν εξοφληθεί μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία, η ληξιπρόθεσμη οφειλή μεταφέρεται και εμφανίζεται στον επόμενο λογαριασμό.
Και εδώ βρίσκεται μία σημαντική λεπτομέρεια: ένας απλήρωτος λογαριασμός δεν σημαίνει αυτομάτως διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος.
Τι συμβαίνει εάν δεν πληρωθεί ούτε ο επόμενος λογαριασμός
Εφόσον παρέλθει χωρίς πληρωμή και η δεύτερη προθεσμία, αρχίζει το επόμενο στάδιο.
Ο προμηθευτής διαθέτει πέντε ημέρες για να επικοινωνήσει με τον πελάτη και να του προτείνει διακανονισμό της ληξιπρόθεσμης οφειλής σε δόσεις.
Από εκείνη τη στιγμή ο καταναλωτής έχει άλλες πέντε ημέρες προκειμένου να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση.
Επομένως, πριν φτάσει η υπόθεση στην εντολή απενεργοποίησης, προβλέπεται πλέον συγκεκριμένη προσπάθεια ρύθμισης του χρέους.
Πότε μπορεί να δοθεί εντολή διακοπής
Εάν ο πελάτης αρνηθεί τον διακανονισμό ή συμφωνήσει αλλά στη συνέχεια δεν τηρήσει τους όρους του, ο προμηθευτής μπορεί να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο.
Μπορεί να υποβάλει στον αρμόδιο Διαχειριστή:
εντολή επισήμανσης του πελάτη ως υπερήμερου και εντολή απενεργοποίησης του μετρητή.
Ο καταναλωτής πρέπει να ενημερωθεί εγγράφως.
Αλλά ούτε τότε κόβεται αμέσως το ρεύμα.
Το κρίσιμο τελευταίο 10ήμερο
Από τη στιγμή που ο πελάτης ενημερωθεί για την εντολή απενεργοποίησης, αποκτά ένα τελευταίο περιθώριο 10 ημερών.
Μέσα σε αυτό μπορεί είτε να εξοφλήσει την οφειλή είτε να προχωρήσει σε διακανονισμό.
Εφόσον το κάνει, ο προμηθευτής οφείλει την ίδια ημέρα να ζητήσει την άρση τόσο της επισήμανσης υπερημερίας όσο και της εντολής απενεργοποίησης.
Εάν όμως περάσει και το δεκαήμερο χωρίς πληρωμή ή ρύθμιση, ο προμηθευτής μπορεί να προχωρήσει σε καταγγελία της σύμβασης και δήλωση παύσης εκπροσώπησης.
Με απλά λόγια, η διαδικασία είναι:
- Εκδίδεται ο λογαριασμός και παρέχεται η προβλεπόμενη προθεσμία πληρωμής.
- Αν δεν πληρωθεί, η οφειλή εμφανίζεται στον επόμενο λογαριασμό.
- Αν παρέλθει και η δεύτερη προθεσμία, ο προμηθευτής έχει 5 ημέρες για να προτείνει διακανονισμό.
- Ο καταναλωτής έχει 5 ημέρες να απαντήσει.
- Αν δεν υπάρξει συμφωνία ή δεν τηρηθεί ο διακανονισμός, μπορεί να δοθεί εντολή επισήμανσης ως υπερήμερου και απενεργοποίησης.
- Ο καταναλωτής έχει άλλες 10 ημέρες για να πληρώσει ή να ρυθμίσει το χρέος.
Τέλος στο «φεύγω σε άλλη εταιρεία και αφήνω το χρέος»
Σημαντικές αλλαγές έρχονται και στις μετακινήσεις μεταξύ παρόχων.
Κατά κανόνα, η ύπαρξη οφειλής εξακολουθεί να μην απαγορεύει από μόνη της την αλλαγή εταιρείας. Προβλέπονται όμως δύο σημαντικές εξαιρέσεις.
Αλλαγή προμηθευτή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί όταν έχει ήδη δοθεί εντολή απενεργοποίησης του μετρητή εξαιτίας ληξιπρόθεσμων οφειλών ή όταν υπάρχουν ενεργές εντολές επισήμανσης του ίδιου καταναλωτή ως υπερήμερου από τρεις ή περισσότερους διαφορετικούς προμηθευτές.
Και βέβαια, η αλλαγή εταιρείας δεν εξαφανίζει το προηγούμενο χρέος. Ο παλιός πάροχος εξακολουθεί να έχει δικαίωμα να διεκδικήσει την οφειλή.
Οι εταιρείες θα μπορούν να ανταλλάσσουν στοιχεία
Το νέο πλαίσιο ενισχύει και τη δυνατότητα ενημέρωσης των εταιρειών για το ιστορικό μιας παροχής.
Κατά την αίτηση για νέα προσφορά, ο προμηθευτής θα μπορεί να ζητήσει από τον Διαχειριστή στοιχεία κατανάλωσης έως και δύο προηγούμενων ετών, αλλά και πληροφορίες σχετικά με εντολές υπερημερίας ή απενεργοποίησης.
Παράλληλα, στη σύμβαση προμήθειας θα προβλέπεται ρητά η συγκατάθεση του πελάτη για τη διαβίβαση συγκεκριμένων πληροφοριών σε άλλους προμηθευτές όταν ζητείται αλλαγή εταιρείας.
Πότε προστατεύεται ο καταναλωτής που αμφισβητεί τον λογαριασμό
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η πρόβλεψη για όσους θεωρούν ότι ένας λογαριασμός είναι λανθασμένος.
Εάν ο καταναλωτής έχει αμφισβητήσει την οφειλή και έχει προσφύγει σε αρμόδια αρχή ή δικαστήριο, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει ο Κώδικας δεν μπορεί να προχωρήσει η διαδικασία απενεργοποίησης ή καταγγελίας της σύμβασης εξαιτίας της συγκεκριμένης οφειλής.
Η πρώτη εφαρμογή του νέου μηχανισμού επισήμανσης ως υπερήμερου θα αφορά ληξιπρόθεσμες οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά.
Ουσιαστικά, ο νέος Κώδικας δημιουργεί για πρώτη φορά μια περισσότερο τυποποιημένη διαδρομή από τον απλήρωτο λογαριασμό έως την πιθανή διακοπή: ο καταναλωτής έχει διαδοχικές ευκαιρίες να πληρώσει ή να ρυθμίσει το χρέος του, αλλά ταυτόχρονα δυσκολεύει σημαντικά η συνεχής μετακίνηση μεταξύ παρόχων για όσους συστηματικά αφήνουν ανεξόφλητες οφειλές.
