Νέα δεδομένα για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας που αφήνουν απλήρωτους λογαριασμούς δημιουργεί η τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας. Το νέο πλαίσιο καθορίζει συγκεκριμένα στάδια πριν από την εντολή διακοπής, προβλέπει πρόταση διακανονισμού, αλλά βάζει και «φρένο» στην αλλαγή παρόχου σε ορισμένες περιπτώσεις ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Οι αλλαγές έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα νοικοκυριά, καθώς πλέον περιγράφεται αναλυτικότερα η διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσει ένας προμηθευτής από τη στιγμή που ένας λογαριασμός μένει απλήρωτος μέχρι το ενδεχόμενο απενεργοποίησης του μετρητή και καταγγελίας της σύμβασης.
Παράλληλα, δημιουργείται ένα σύστημα μέσω του οποίου οι προμηθευτές θα μπορούν, κατά τη διαδικασία αλλαγής παρόχου, να λαμβάνουν συγκεκριμένες πληροφορίες για το ιστορικό του πελάτη.
Τουλάχιστον 20 ημέρες για την πληρωμή
Η πρώτη σημαντική πρόβλεψη αφορά την προθεσμία εξόφλησης.
Για τους μικρούς πελάτες, η ημερομηνία πληρωμής του λογαριασμού δεν μπορεί να ορίζεται σε διάστημα μικρότερο των 20 ημερών.
Στην περίπτωση έγχαρτου λογαριασμού, η προθεσμία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 25 ημέρες από την ημερομηνία παράδοσής του στο ταχυδρομείο.
Εάν ο καταναλωτής δεν πληρώσει εμπρόθεσμα, η οφειλή δεν οδηγεί αυτομάτως σε διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος.
Το ληξιπρόθεσμο ποσό, μαζί με τους προβλεπόμενους τόκους υπερημερίας, μεταφέρεται στον αμέσως επόμενο λογαριασμό.
Τι συμβαίνει εάν δεν πληρωθεί ούτε ο επόμενος λογαριασμός
Εδώ αρχίζει το κρίσιμο στάδιο της νέας διαδικασίας.
Εφόσον περάσει χωρίς εξόφληση και η δεύτερη προθεσμία, ο προμηθευτής ή εξουσιοδοτημένος συνεργάτης του πρέπει εντός πέντε ημερών να επικοινωνήσει με τον καταναλωτή.
Σκοπός της επικοινωνίας είναι αφενός να του υπενθυμίσει τη ληξιπρόθεσμη οφειλή και αφετέρου να του προτείνει διακανονισμό σε δόσεις.
Ο πελάτης έχει στη συνέχεια πέντε ημέρες για να απαντήσει στην πρόταση.
Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία δεν περνά απευθείας από έναν απλήρωτο λογαριασμό στο «κόψιμο» του ρεύματος. Προβλέπονται ενδιάμεσα στάδια ενημέρωσης και δυνατότητας ρύθμισης της οφειλής.
Πότε μπορεί να δοθεί εντολή για διακοπή
Εάν ο καταναλωτής δεν αποδεχθεί τον προτεινόμενο διακανονισμό ή συμφωνήσει αλλά στη συνέχεια δεν τηρήσει τους όρους του, ο προμηθευτής μπορεί να περάσει στο επόμενο στάδιο.
Τότε υποβάλλεται στο πληροφοριακό σύστημα του αρμόδιου Διαχειριστή «Εντολή Επισήμανσης» του πελάτη ως υπερήμερου, μαζί με εντολή απενεργοποίησης του μετρητή λόγω των ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Ο καταναλωτής πρέπει να ενημερωθεί γραπτώς για την εξέλιξη.
Από εκείνο το σημείο υπάρχει ακόμη ένα κρίσιμο χρονικό περιθώριο.
Εάν μέσα σε 10 ημέρες από την ενημέρωση για την εντολή απενεργοποίησης ο πελάτης δεν εξοφλήσει ή δεν διακανονίσει την οφειλή, ο προμηθευτής μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση και να προχωρήσει σε δήλωση παύσης εκπροσώπησης.
Τι γίνεται εάν πληρώσετε ή κάνετε διακανονισμό
Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει σημαντική πρόβλεψη και για την αντίθετη περίπτωση.
Εάν ο καταναλωτής εξοφλήσει το χρέος ή προχωρήσει σε αποδεκτό διακανονισμό, ο προμηθευτής πρέπει να ζητήσει την άρση τόσο της επισήμανσής του ως υπερήμερου όσο και της εντολής απενεργοποίησης.
Οι σχετικές εντολές πρέπει να υποβληθούν στον Διαχειριστή την ίδια ημέρα που πραγματοποιείται η πληρωμή ή ο διακανονισμός και να εκτελεστούν επίσης εντός της ίδιας ημέρας.
Πότε «μπλοκάρει» η αλλαγή παρόχου
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη δυνατότητα ενός οφειλέτη να μετακινηθεί σε άλλη εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο βασικός κανόνας παραμένει ότι η ύπαρξη οφειλής δεν απαγορεύει από μόνη της την αλλαγή προμηθευτή.
Υπάρχουν, όμως, πλέον δύο κρίσιμες εξαιρέσεις.
Η αλλαγή παρόχου δεν επιτρέπεται όταν:
- Έχει ήδη υποβληθεί εντολή απενεργοποίησης του μετρητή εξαιτίας ληξιπρόθεσμων οφειλών.
- Υπάρχουν ενεργές εντολές επισήμανσης ως υπερήμερου από τρεις ή περισσότερους διαφορετικούς προμηθευτές.
Η δεύτερη περίπτωση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ουσιαστικά επιχειρεί να αντιμετωπίσει το φαινόμενο καταναλωτών που αφήνουν χρέη σε διαδοχικούς παρόχους και συνεχίζουν να μετακινούνται στην αγορά.
Τι θα γνωρίζει ο νέος πάροχος
Κατά τη διαδικασία αλλαγής προμηθευτή, οι εταιρείες θα μπορούν να ζητούν από τον αρμόδιο Διαχειριστή στοιχεία σχετικά με το ιστορικό του υποψήφιου πελάτη.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται δεδομένα κατανάλωσης έως δύο ετών, τυχόν εντολές επισήμανσης του πελάτη ως υπερήμερου, εντολές απενεργοποίησης του μετρητή και τεχνικά χαρακτηριστικά της παροχής.
Παράλληλα, στις συμβάσεις προβλέπεται συγκατάθεση του καταναλωτή για την παροχή σχετικών πληροφοριών σε τρίτους προμηθευτές.
Αλλάζω πάροχο σημαίνει ότι σβήνει το παλιό χρέος;
Όχι.
Ακόμη και όταν επιτρέπεται η αλλαγή εταιρείας, οι οφειλές προς τον προηγούμενο προμηθευτή εξακολουθούν να υπάρχουν.
Ο προηγούμενος πάροχος διατηρεί το δικαίωμα να διεκδικήσει την εξόφλησή τους με τα νόμιμα μέσα.
Άρα, άλλο πράγμα είναι η δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή και άλλο η οικονομική υποχρέωση απέναντι στην εταιρεία από την οποία δημιουργήθηκε το χρέος.
Τι προβλέπεται εάν αμφισβητείτε τον λογαριασμό
Υπάρχει επίσης δικλίδα προστασίας για τους καταναλωτές που θεωρούν ότι η οφειλή δεν είναι σωστή.
Εφόσον ο πελάτης έχει υποβάλει την προβλεπόμενη αμφισβήτηση του λογαριασμού και έχει προσφύγει στην αρμόδια αρχή ή σε δικαστήριο, ο προμηθευτής δεν μπορεί για τη συγκεκριμένη οφειλή να προχωρήσει σε απενεργοποίηση του μετρητή ή καταγγελία της σύμβασης μέχρι το στάδιο που προβλέπει η σχετική απόφαση για την προσωρινή δικαστική προστασία.
Επομένως, όποιος θεωρεί ότι έχει χρεωθεί λανθασμένα δεν πρέπει απλώς να αφήσει τον λογαριασμό απλήρωτο. Χρειάζεται να ακολουθήσει την επίσημη διαδικασία αμφισβήτησης.
Η διαδικασία με απλά λόγια
Για έναν συνηθισμένο οικιακό καταναλωτή, το βασικό που πρέπει να κρατήσει είναι το εξής:
Ένας απλήρωτος λογαριασμός δεν σημαίνει άμεση διακοπή ρεύματος.
Η οφειλή περνά στον επόμενο λογαριασμό και, εφόσον παραμείνει απλήρωτη, ακολουθούν επικοινωνία του παρόχου, πρόταση διακανονισμού, συγκεκριμένη προθεσμία απάντησης και στη συνέχεια –εφόσον το πρόβλημα δεν λυθεί– επισήμανση ως υπερήμερου και εντολή απενεργοποίησης.
Ταυτόχρονα, όμως, γίνεται δυσκολότερη η πρακτική της συνεχούς αλλαγής εταιρειών όταν έχουν ήδη συσσωρευτεί ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Το νέο σύστημα επιχειρεί έτσι να δημιουργήσει ένα ενιαίο μονοπάτι από την πρώτη καθυστέρηση πληρωμής έως την ενδεχόμενη διακοπή, δίνοντας ενδιάμεσα στον καταναλωτή τη δυνατότητα να ρυθμίσει την οφειλή του.
