Μια σημαντική αλλαγή στις ηλεκτρονικές αγορές προβλέπεται, σύμφωνα με δημοσίευμα, σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών: η πληρωμή της αντικαταβολής μέσω εταιρειών ταχυμεταφοράς Τέλος τα μετρητά στην αντικαταβολή μέσω courier; Τι προβλέπει το νομοσχέδιο και ποιοι κινδυνεύουν να αποκλειστούν
να πραγματοποιείται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα, ακόμη και για συναλλαγές μικρής αξίας.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη, εφόσον επιβεβαιωθεί στο τελικό νομοθετικό κείμενο και τεθεί σε ισχύ, θα επηρεάσει χιλιάδες καταναλωτές που εξακολουθούν να επιλέγουν την αντικαταβολή για τις αγορές τους.
Τι προβλέπεται για την αντικαταβολή
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, τα άρθρα 299 και 300 του νομοσχεδίου προβλέπουν ότι οι πληρωμές κατά την παράδοση δεμάτων από εταιρείες courier θα γίνονται με κάρτα ή άλλα ηλεκτρονικά μέσα, ανεξάρτητα από την αξία της αγοράς.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και για μια παραγγελία αξίας 5 ή 10 ευρώ, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να εξοφλεί την αντικαταβολή με χαρτονομίσματα ή κέρματα, εφόσον η ρύθμιση ψηφιστεί με το συγκεκριμένο περιεχόμενο.
Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης την πρόβλεψη προστίμου για την εταιρεία ταχυμεταφοράς σε περίπτωση παραβίασης της υποχρέωσης ηλεκτρονικής πληρωμής.
Ωστόσο, η ακριβής διατύπωση, το πεδίο εφαρμογής, οι πιθανές εξαιρέσεις και η ημερομηνία έναρξης ισχύος χρειάζονται επιβεβαίωση από το επίσημο κείμενο.
Τι σημαίνει για τους καταναλωτές
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τον τρόπο με τον οποίο εισπράττουν χρήματα οι εταιρείες courier.
Αφορά κυρίως την καθημερινότητα όσων χρησιμοποιούν τα μετρητά ως βασικό μέσο συναλλαγών.
Ιδιαίτερα για ηλικιωμένους, πολίτες χωρίς τραπεζική κάρτα ή ανθρώπους που δεν είναι εξοικειωμένοι με τις ηλεκτρονικές πληρωμές, η κατάργηση της δυνατότητας πληρωμής με μετρητά στην παράδοση μπορεί να δημιουργήσει πρακτικά εμπόδια.
Το πρόβλημα αποκτά πρόσθετη σημασία στις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου οι ηλεκτρονικές αγορές και οι ταχυμεταφορές εξυπηρετούν ανάγκες που δεν καλύπτονται πάντοτε από τα τοπικά καταστήματα.
Το ερώτημα της ελευθερίας επιλογής
Η επέκταση των ηλεκτρονικών πληρωμών μπορεί να διευκολύνει τον φορολογικό έλεγχο και την καταγραφή των συναλλαγών. Από την άλλη πλευρά, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την πρόσβαση των πολιτών στην αγορά και την προστασία της ιδιωτικότητας.
Τα μετρητά παραμένουν νόμιμο μέσο πληρωμής και η ενδεχόμενη απαγόρευσή τους σε μια συγκεκριμένη κατηγορία συναλλαγών δεν ισοδυναμεί με γενική κατάργησή τους.
Είναι, όμως, διαφορετικό να ενθαρρύνεται η ηλεκτρονική πληρωμή και διαφορετικό να μην υπάρχει δυνατότητα επιλογής κατά την παράδοση ενός προϊόντος.
Γι’ αυτό και η συζήτηση δεν περιορίζεται στη φοροδιαφυγή. Περιλαμβάνει επίσης την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι κανένας καταναλωτής δεν θα αποκλείεται από μια υπηρεσία επειδή δεν διαθέτει ή δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει ψηφιακό μέσο πληρωμής.
Τι πρέπει να ξεκαθαριστεί
Πριν από την εφαρμογή οποιασδήποτε νέας ρύθμισης, χρειάζονται σαφείς απαντήσεις για τις εξαιρέσεις, τις εναλλακτικές δυνατότητες εξόφλησης και την αντιμετώπιση τεχνικών προβλημάτων κατά την παράδοση.
Παράλληλα, πρέπει να διευκρινιστεί εάν το μέτρο αφορά αποκλειστικά τις αντικαταβολές μέσω εταιρειών ταχυμεταφοράς ή και άλλες μορφές παράδοσης προϊόντων.
Το βασικό ερώτημα είναι αν η μετάβαση στις ηλεκτρονικές συναλλαγές θα γίνει με τρόπο που διευκολύνει όλους τους πολίτες ή αν θα δημιουργήσει νέους αποκλεισμούς για όσους εξακολουθούν να βασίζονται στα μετρητά.
