Σημαντικές φορολογικές αλλαγές για ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και επιχειρήσεις βρίσκονται στο τραπέζι της κυβέρνησης ενόψει των εξαγγελιών του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προκαταβολή φόρου, με τα σενάρια να προβλέπουν αισθητή μείωσή της, ενώ εξετάζονται παράλληλα αλλαγές στα τεκμήρια, στο τέλος επιτηδεύματος και στη φορολογία των επιχειρήσεων.
Το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται ένα συνολικό πακέτο στήριξης της επιχειρηματικότητας και ιδιαίτερα των μικρομεσαίων, με τις τελικές αποφάσεις να αναμένονται στις εξαγγελίες της 90ής ΔΕΘ.
Βασική επιδίωξη είναι να αυξηθεί η ρευστότητα που παραμένει στις επιχειρήσεις, χωρίς, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, να παραβιαστούν οι δημοσιονομικοί στόχοι.
Από 55% στο 40% η προκαταβολή φόρου για επαγγελματίες
Η μεγαλύτερη αλλαγή που εξετάζεται αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις.
Ο σημερινός συντελεστής προκαταβολής φόρου βρίσκεται στο 55%, με βασικό σενάριο τη μείωσή του στο 40%.
Στο τραπέζι, ωστόσο, υπάρχουν και πιο γενναίες παρεμβάσεις. Εξετάζεται η προκαταβολή να περιοριστεί στο 35% ή ακόμη και στο 30% για συγκεκριμένες κατηγορίες χαμηλότερων εισοδημάτων.
Η διαφορά μπορεί να γίνει ιδιαίτερα αισθητή στην τελική φορολογική επιβάρυνση.
Για παράδειγμα, εάν ένας επαγγελματίας έχει κύριο φόρο 5.000 ευρώ, προκαταβολή 55% αντιστοιχεί σε 2.750 ευρώ. Με συντελεστή 40%, η προκαταβολή περιορίζεται στα 2.000 ευρώ – δηλαδή 750 ευρώ λιγότερα.
Αν έφθανε στο 30%, θα περιοριζόταν στα 1.500 ευρώ.
Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι η προκαταβολή φόρου δεν αποτελεί κατάργηση φόρου αλλά προείσπραξη έναντι της επόμενης χρήσης. Η μείωσή της, επομένως, λειτουργεί κυρίως ως σημαντική ένεση ρευστότητας.
Μεγάλη μείωση εξετάζεται και για τις εταιρείες
Ακόμη μεγαλύτερη αριθμητικά παρέμβαση εξετάζεται για τα νομικά πρόσωπα.
Οι εταιρείες επιβαρύνονται σήμερα με προκαταβολή φόρου 80%, ενώ το υπό επεξεργασία σχέδιο προβλέπει αποκλιμάκωσή της ακόμη και στην περιοχή του 50%-55%.
Λόγω του υψηλού δημοσιονομικού κόστους –το οποίο σύμφωνα με τις σχετικές εκτιμήσεις μπορεί να φθάσει ή να ξεπεράσει τα 800 εκατ. ευρώ– θεωρείται πιθανό η εφαρμογή να γίνει σταδιακά.
Προτεραιότητα ενδέχεται να δοθεί στις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Μπόνους στους συνεπείς επαγγελματίες
Μία ακόμη ενδιαφέρουσα πρόταση αφορά τη σύνδεση της μείωσης της προκαταβολής με τη φορολογική συμπεριφορά.
Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζονται, επαγγελματίες και επιχειρήσεις που εξοφλούν εμπρόθεσμα τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις τους και χρησιμοποιούν συστηματικά ηλεκτρονικές συναλλαγές θα μπορούσαν να έχουν μεγαλύτερη μείωση.
Εφόσον το μοντέλο υιοθετηθεί, ουσιαστικά θα δημιουργηθεί ένα φορολογικό «μπόνους συνέπειας».
Τέλος επιτηδεύματος: Η επόμενη κατάργηση
Στο συνολικό πακέτο βρίσκεται και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες η κατάργηση έχει ήδη προχωρήσει, επομένως το επόμενο βήμα αφορά τις επιχειρήσεις που εξακολουθούν να επιβαρύνονται.
Η πλήρης κατάργηση θα κλείσει ουσιαστικά τον κύκλο ενός φόρου που θεσπίστηκε στα χρόνια των μνημονίων.
Σενάριο για εταιρικό φόρο 20%
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συζήτηση για τον βασικό φορολογικό συντελεστή των επιχειρήσεων.
Σήμερα βρίσκεται στο 22% και εξετάζεται η προοπτική σταδιακής μείωσής του στο 20%.
Δεν πρόκειται, πάντως, για μέτρο που μπορεί ακόμη να θεωρηθεί οριστικό. Η εφαρμογή του θα εξαρτηθεί από τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια και την πορεία των κρατικών εσόδων.
Αλλαγές και στο τεκμαρτό εισόδημα
Παρεμβάσεις αναμένονται και στο ιδιαίτερα επίμαχο σύστημα τεκμαρτού προσδιορισμού του εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών.
Ο βασικός μηχανισμός δεν αναμένεται να καταργηθεί. Αντίθετα, εξετάζονται διορθώσεις σε σημεία όπου η εφαρμογή του έχει προκαλέσει δυσανάλογες επιβαρύνσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρά χωριά και απομακρυσμένες περιοχές, αλλά και σε περιπτώσεις όπου υπάρχει αποδεδειγμένη μεγάλη μείωση του τζίρου εξαιτίας γεγονότων ανωτέρας βίας.
Εξετάζεται επίσης αλλαγή στο κριτήριο που συνδέει το τεκμαρτό εισόδημα του εργοδότη με τον υψηλότερο μισθό εργαζομένου του.
Τέσσερις ακόμη παρεμβάσεις για τις μικρομεσαίες
Ο σχεδιασμός δεν σταματά στην προκαταβολή φόρου. Μεταξύ των παρεμβάσεων που βρίσκονται υπό εξέταση περιλαμβάνονται η μεγαλύτερη χρονική δυνατότητα μεταφοράς φορολογικών ζημιών, φορολογικά κίνητρα για συγχωνεύσεις μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ενισχύσεις για επενδύσεις στην καινοτομία και κίνητρα για πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό.
Το συνολικό οικονομικό πακέτο της ΔΕΘ εκτιμάται, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, ότι θα κινηθεί στην περιοχή των 1,9-2 δισ. ευρώ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλες οι παρεμβάσεις που συζητούνται θα περιληφθούν τελικά στις ανακοινώσεις.
Αυτό είναι και το σημείο που χρειάζεται προσοχή: πρόκειται ακόμη για κυβερνητικό σχεδιασμό και σενάρια πριν από τις επίσημες εξαγγελίες.
Εάν, όμως, επιβεβαιωθεί η μείωση της προκαταβολής από το 55% στο 40% για τους επαγγελματίες και από το 80% προς το 50%-55% για τις επιχειρήσεις, θα πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στη ρευστότητα της μικρομεσαίας αγοράς.
