Νέα συζήτηση ανοίγει για το εργασιακό μέλλον περισσότερων από 50.000 συμβασιούχων και εργαζομένων μέσω προγραμμάτων στο Δημόσιο, με επίκεντρο όσους απασχολούνται επί σειρά ετών στις ίδιες υπηρεσίες και καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες. Στο τραπέζι φέρεται να βρίσκεται ένα μοντέλο που θα αναγνωρίζει περισσότερο την προϋπηρεσία τους στις διαδικασίες πρόσληψης, χωρίς να προβλέπει αυτόματη μονιμοποίηση.
Το ζήτημα επανέρχεται στο προσκήνιο σε μια περίοδο κατά την οποία δήμοι, περιφέρειες, νοσοκομεία, κοινωνικές δομές και άλλες δημόσιες υπηρεσίες αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες στελέχωσης.
Χιλιάδες εργαζόμενοι απασχολούνται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου ή μέσω προγραμμάτων της ΔΥΠΑ, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις παραμένουν για χρόνια στον ίδιο φορέα.
Το βασικό ερώτημα είναι τι θα συμβεί με αυτούς τους εργαζομένους όταν λήξουν οι συμβάσεις τους, ιδιαίτερα όταν οι υπηρεσίες εξακολουθούν να χρειάζονται το προσωπικό τους.
Πληροφορίες για συζητήσεις σε τρία υπουργεία
Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ξεκινήσει σε άτυπο επίπεδο συζήτηση μεταξύ των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών και Εργασίας για το ενδεχόμενο αναζήτησης μιας πιο σταθερής λύσης.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι εργαζόμενοι που διαθέτουν πολυετή εμπειρία και έχουν απασχοληθεί με διαδοχικές συμβάσεις.
Η συζήτηση, πάντως, δεν έχει οδηγήσει σε επίσημη κυβερνητική εξαγγελία, συγκεκριμένο νομοσχέδιο ή ανακοινωμένο χρονοδιάγραμμα.
Επομένως, δεν πρόκειται για ειλημμένη απόφαση μονιμοποίησης αλλά για σενάρια που εξετάζονται.
Ποιοι συμβασιούχοι βρίσκονται στο επίκεντρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπτώσεις εργαζομένων που έχουν συμπληρώσει πολλά χρόνια υπηρεσίας, χωρίς να διαθέτουν σύμβαση αορίστου χρόνου.
Πρόκειται για προσωπικό που συμμετέχει στην καθημερινή λειτουργία των υπηρεσιών, γνωρίζει τις διαδικασίες και σε αρκετές περιπτώσεις καλύπτει ανάγκες οι οποίες δεν έχουν προσωρινό χαρακτήρα.
Η αποχώρηση ενός έμπειρου συμβασιούχου μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετες δυσκολίες για έναν δημόσιο φορέα, καθώς απαιτείται η αναζήτηση και εκπαίδευση νέου προσωπικού.
Από την πλευρά των εργαζομένων, το βασικό επιχείρημα είναι ότι μια εργασιακή σχέση που ανανεώνεται επί σειρά ετών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται διαρκώς ως προσωρινή.
Το συνταγματικό εμπόδιο στη μονιμοποίηση
Το σημαντικότερο εμπόδιο σε ένα σχέδιο γενικευμένης μονιμοποίησης είναι το άρθρο 103 του Συντάγματος.
Το ισχύον συνταγματικό πλαίσιο θέτει περιορισμούς στη μετατροπή συμβάσεων ορισμένου χρόνου σε αορίστου χρόνου.
Αυτό σημαίνει ότι η συμπλήρωση συγκεκριμένων ετών προϋπηρεσίας δεν αρκεί από μόνη της για να αποκτήσει ένας εργαζόμενος μόνιμη θέση στο Δημόσιο.
Ένα οριζόντιο μέτρο που θα προέβλεπε την αυτόματη μονιμοποίηση όλων των συμβασιούχων θα αντιμετώπιζε σοβαρά θεσμικά εμπόδια.
Γι’ αυτό και η συζήτηση στρέφεται σε εναλλακτικές διαδικασίες που θα μπορούσαν να αναγνωρίσουν την εμπειρία των εργαζομένων, διατηρώντας παράλληλα τους κανόνες πρόσληψης.
Το σενάριο της αυξημένης μοριοδότησης μέσω ΑΣΕΠ
Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται αφορά την ενίσχυση της μοριοδότησης της προϋπηρεσίας σε μελλοντικές διαδικασίες επιλογής προσωπικού.
Σε ένα τέτοιο μοντέλο, οι συμβασιούχοι που έχουν εργαστεί επί χρόνια σε συγκεκριμένες υπηρεσίες θα μπορούσαν να αποκτούν μεγαλύτερο βαθμολογικό πλεονέκτημα λόγω της εμπειρίας τους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα θα μπορούσε να δίνεται στην προϋπηρεσία που συνδέεται άμεσα με την ειδικότητα και το αντικείμενο της προκηρυσσόμενης θέσης.
Η διαδικασία θα εξακολουθούσε να πραγματοποιείται μέσω ΑΣΕΠ, χωρίς να αποκλείονται άλλοι υποψήφιοι.
Ωστόσο, το ακριβές ύψος της μοριοδότησης, οι κατηγορίες εργαζομένων που θα μπορούσαν να ωφεληθούν και οι προϋποθέσεις συμμετοχής δεν έχουν προσδιοριστεί.
Τα κριτήρια που θα μπορούσαν να εξεταστούν
Ένα ενδεχόμενο σχέδιο δεν θεωρείται δεδομένο ότι θα αφορά όλους τους συμβασιούχους με τον ίδιο τρόπο.
Στα κριτήρια που θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψη περιλαμβάνονται:
- Η συνολική διάρκεια της προϋπηρεσίας.
- Η ειδικότητα και το αντικείμενο εργασίας.
- Η κάλυψη πάγιων και διαρκών αναγκών.
- Ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η αρχική πρόσληψη.
- Η ύπαρξη οργανικών θέσεων στον δημόσιο φορέα.
- Ο προσωρινός ή διαρκής χαρακτήρας του προγράμματος απασχόλησης.
Τα παραπάνω αποτελούν πιθανούς παράγοντες αξιολόγησης και όχι ήδη θεσπισμένα κριτήρια νέας ρύθμισης.
Οι εργαζόμενοι μέσω ΔΥΠΑ
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορά και εργαζομένους που απασχολούνται μέσω προγραμμάτων της ΔΥΠΑ.
Στο εξεταζόμενο πλαίσιο γίνεται αναφορά σε περίπου 10.000 εργαζομένους προγραμμάτων που απευθύνονται σε άτομα κοντά στη συνταξιοδότηση.
Παράλληλα, αναφέρονται περίπου 34.000 εργαζόμενοι που απασχολούνται μέσω προγραμμάτων της ΔΥΠΑ σε δήμους, περιφέρειες και άλλους φορείς.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σύνθετο, καθώς τα προγράμματα αυτά δεν έχουν όλα τον ίδιο σκοπό, την ίδια διάρκεια ή τις ίδιες προϋποθέσεις.
Για τον λόγο αυτό, οποιαδήποτε μελλοντική παρέμβαση θα πρέπει να διακρίνει τις περιπτώσεις εργαζομένων που καλύπτουν διαρκείς υπηρεσιακές ανάγκες από εκείνες που συνδέονται με προσωρινές δράσεις απασχόλησης.
Γιατί επανέρχεται τώρα το θέμα
Οι αυξημένες συνταξιοδοτήσεις και οι ελλείψεις προσωπικού σε κρίσιμους τομείς δημιουργούν πρόσθετη πίεση για την ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών.
Στην Υγεία, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στις κοινωνικές δομές και στην εκπαίδευση, οι ανάγκες για προσωπικό παραμένουν σημαντικές.
Την ίδια στιγμή, η συνεχής ανανέωση συμβάσεων ορισμένου χρόνου δημιουργεί αβεβαιότητα τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τις υπηρεσίες που βασίζονται στην εργασία τους.
Η αξιοποίηση της εμπειρίας του υπάρχοντος προσωπικού αποτελεί μία από τις παραμέτρους που τίθενται στη συζήτηση.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι
Παρά τις πληροφορίες για την αναζήτηση λύσης, δεν έχει ανακοινωθεί γενική μονιμοποίηση, νέα ειδική προκήρυξη ΑΣΕΠ ή συγκεκριμένη ρύθμιση για τους περισσότερους από 50.000 εργαζομένους.
Επίσης, δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση για το πόσα χρόνια προϋπηρεσίας θα απαιτούνται ή ποια ακριβώς προγράμματα θα μπορούσαν να ενταχθούν σε ένα μελλοντικό πλαίσιο.
Το ενδεχόμενο αυξημένης μοριοδότησης παραμένει σενάριο και δεν δημιουργεί από μόνο του δικαίωμα πρόσληψης.
Το επόμενο διάστημα θα φανεί εάν οι άτυπες συζητήσεις μετατραπούν σε συγκεκριμένη κυβερνητική πρωτοβουλία, με σαφείς όρους, κριτήρια και διαδικασίες.
