Δύο διαφορετικά ποσοστά παρακράτησης από τις συντάξεις προβλέπονται για την επιστροφή χρημάτων που καταβλήθηκαν χωρίς να τα δικαιούνται οι συνταξιούχοι. Το ποσοστό μπορεί να είναι 25% ή 10%, ανάλογα με την ημερομηνία καταλογισμού της οφειλής, ενώ ειδική διαδικασία εφαρμόζεται σε όσους έχουν ταυτόχρονα παλιά και νέα χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ.
Η βασική αλλαγή αφορά τη μείωση της μηνιαίας παρακράτησης στο 10% για τις νεότερες οφειλές, βάσει της σχετικής διάταξης του νόμου 5316/2026.
Ωστόσο, η ευνοϊκότερη αντιμετώπιση δεν επεκτείνεται αυτομάτως στα χρέη που είχαν ήδη καταλογιστεί πριν από την έναρξη ισχύος της νέας ρύθμισης.
Αυτό σημαίνει ότι δύο συνταξιούχοι με το ίδιο ποσό σύνταξης και αντίστοιχες οφειλές μπορεί να έχουν διαφορετική μηνιαία παρακράτηση.
Ποιοι συνεχίζουν να πληρώνουν 25%
Για τις οφειλές από αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά που καταλογίστηκαν πριν από τις 6 Ιουνίου 2026, εξακολουθεί να εφαρμόζεται παρακράτηση 25% από τη μηνιαία σύνταξη.
Οι συγκεκριμένες οφειλές παραμένουν στο προηγούμενο καθεστώς αποπληρωμής, ακόμη και μετά την εφαρμογή της νεότερης διάταξης.
Η μείωση στο 10% δεν έχει αναδρομική ισχύ και, επομένως, δεν αλλάζει αυτομάτως τις κρατήσεις που έχουν ήδη επιβληθεί.
Πότε εφαρμόζεται η μειωμένη κράτηση 10%
Για τις οφειλές που καταλογίζονται από την έναρξη ισχύος της νέας διάταξης, η παρακράτηση περιορίζεται στο 10% της μηνιαίας σύνταξης.
Στόχος της αλλαγής είναι να μειωθεί το ποσό που αφαιρείται κάθε μήνα από τις αποδοχές των συνταξιούχων οι οποίοι καλούνται να επιστρέψουν χρήματα στον ασφαλιστικό φορέα.
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική λεπτομέρεια: η ελάχιστη μηνιαία παρακράτηση για τις νέες οφειλές ορίζεται στα 50 ευρώ, ακόμη και αν το 10% της σύνταξης είναι μικρότερο.
Η παρακράτηση συνεχίζεται μέχρι την εξόφληση του ποσού που έχει καταλογιστεί.
Η ημερομηνία καταλογισμού καθορίζει το ποσοστό
Το καθοριστικό στοιχείο δεν είναι απαραίτητα πότε καταβλήθηκαν τα χρήματα στον συνταξιούχο, αλλά πότε καταλογίστηκε επίσημα η οφειλή.
Έτσι, ένα ποσό που είχε εισπραχθεί σε παλαιότερο χρόνο μπορεί να υπαχθεί στο νέο καθεστώς, εφόσον ο καταλογισμός του πραγματοποιήθηκε μετά την έναρξη ισχύος της σχετικής διάταξης.
Γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία οι ενδιαφερόμενοι να γνωρίζουν την ημερομηνία της πράξης καταλογισμού και όχι μόνο το χρονικό διάστημα στο οποίο αναφέρεται το χρέος.
Τι γίνεται όταν υπάρχουν και παλιά και νέα χρέη
Ξεχωριστή πρόβλεψη υπάρχει για όσους συνταξιούχους έχουν περισσότερες από μία οφειλές, οι οποίες υπάγονται σε διαφορετικά καθεστώτα.
Σε αυτή την περίπτωση δεν προστίθενται τα ποσοστά 25% και 10%, ώστε να προκύψει συνολική μηνιαία κράτηση 35%.
Αντίθετα, προηγείται η αποπληρωμή της παλαιότερης οφειλής.
Ο συνταξιούχος εξακολουθεί να επιβαρύνεται με την παρακράτηση 25% μέχρι να εξοφληθεί το χρέος που είχε καταλογιστεί πριν από τις 6 Ιουνίου 2026.
Μόλις ολοκληρωθεί η συγκεκριμένη αποπληρωμή, αρχίζει η παρακράτηση 10% για τη νεότερη οφειλή.
Με τον τρόπο αυτό προβλέπεται διαδοχική και όχι ταυτόχρονη εφαρμογή των δύο ποσοστών.
Πώς προκύπτουν οι οφειλές προς τον ΕΦΚΑ
Η διαδικασία αφορά τις λεγόμενες αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές.
Πρόκειται για χρήματα που έχουν καταβληθεί σε συνταξιούχους χωρίς να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για την είσπραξή τους.
Τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να προκύψουν από μεταγενέστερους ελέγχους, διορθώσεις ασφαλιστικών στοιχείων ή επανεξέταση των προϋποθέσεων χορήγησης σύνταξης ή επιδόματος.
Όταν διαπιστώνεται ότι πρέπει να επιστραφεί συγκεκριμένο ποσό, ο e-ΕΦΚΑ προχωρά στον καταλογισμό της οφειλής και στη διαδικασία ανάκτησης των χρημάτων.
Τι ισχύει για τα αναδρομικά
Η αποπληρωμή δεν πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω μηνιαίων κρατήσεων.
Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα συμψηφισμού της οφειλής με αναδρομικά ποσά που δικαιούται να λάβει ο συνταξιούχος.
Εάν μετά τον συμψηφισμό παραμένει ανεξόφλητο υπόλοιπο, η διαδικασία συνεχίζεται μέσω της προβλεπόμενης παρακράτησης από τη σύνταξη.
Τι πρέπει να προσέξουν οι συνταξιούχοι
Το βασικό σημείο που πρέπει να ελέγξει κάθε ενδιαφερόμενος είναι η ημερομηνία καταλογισμού της οφειλής του.
Από αυτήν εξαρτάται αν θα εφαρμοστεί το παλαιότερο ποσοστό 25% ή το μειωμένο 10%, με ελάχιστη μηνιαία κράτηση 50 ευρώ για τις νέες οφειλές.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν συνυπάρχουν χρέη διαφορετικών χρονικών περιόδων, καθώς η αποπληρωμή τους πραγματοποιείται με συγκεκριμένη σειρά.
Η ουσιαστική διαφορά της νέας ρύθμισης είναι ότι περιορίζει τη μηνιαία παρακράτηση για τις νεότερες οφειλές, χωρίς όμως να μεταβάλλει αναδρομικά το καθεστώς των παλαιότερων χρεών.
