Όσο νωρίτερα αποδεχθεί ο φορολογούμενος τα αποτελέσματα του ελέγχου, τόσο μεγαλύτερη είναι η έκπτωση – Από 50% έως 25% η μείωση των προστίμων – Απαραίτητη η καταβολή του 25% της οφειλής μέσα σε τρεις ημέρες
Σημαντική δυνατότητα να περιορίσουν ακόμη και κατά 50% τα πρόστιμα που προκύπτουν από φορολογικό έλεγχο έχουν φορολογούμενοι και επιχειρήσεις, εφόσον επιλέξουν να αποδεχθούν την κύρια οφειλή και κινηθούν μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο χρόνος.
Όσο νωρίτερα ο φορολογούμενος αποφασίσει να αποδεχθεί τα αποτελέσματα του ελέγχου και να κλείσει τη φορολογική διαφορά, τόσο μεγαλύτερη είναι η μείωση του προστίμου που μπορεί να εξασφαλίσει.
Το νέο σύστημα προβλέπει τέσσερα διαδοχικά στάδια, με το «κούρεμα» να ξεκινά από 50% και να περιορίζεται σταδιακά σε 40%, 30% και τελικά 25%, εφόσον η υπόθεση έχει ήδη φτάσει στα διοικητικά δικαστήρια.
Η διαδικασία αφορά ιδιαίτερα ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωποι με καταλογισμούς της φορολογικής διοίκησης.
Υπάρχει όμως ένας πολύ σημαντικός όρος: η αποδοχή συνεπάγεται συγκεκριμένες υποχρεώσεις πληρωμής και δεν πρέπει να γίνεται χωρίς προηγουμένως να έχει εξεταστεί εάν υπάρχουν σοβαροί λόγοι αμφισβήτησης του καταλογισμού.
1. Έκπτωση 50% – Η μεγαλύτερη μείωση
Η μεγαλύτερη έκπτωση προβλέπεται στο αρχικό στάδιο της διαδικασίας.
Εφόσον ο φορολογούμενος αποδεχθεί τα αποτελέσματα του φορολογικού ελέγχου μέσα στο χρονικό περιθώριο που προβλέπει το άρθρο 75 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, μπορεί να εξασφαλίσει μείωση του προστίμου κατά 50%.
Πρόκειται ουσιαστικά για το ισχυρότερο οικονομικό κίνητρο του συστήματος: η φορολογική διοίκηση προσφέρει τη μεγαλύτερη μείωση όταν η διαφορά κλείνει νωρίς και δεν οδηγείται σε πολυετή διοικητική ή δικαστική αντιδικία.
Για παράδειγμα, εφόσον πληρούνται όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις, πρόστιμο 10.000 ευρώ μπορεί με μείωση 50% να περιοριστεί στις 5.000 ευρώ.
Η κύρια φορολογική οφειλή, όμως, δεν «κουρεύεται» κατά 50%. Η μείωση αφορά τις προβλεπόμενες κυρώσεις της διαδικασίας και όχι γενικώς κάθε ποσό που έχει καταλογιστεί.
2. Έκπτωση 40% μετά την οριστική πράξη
Εάν ο φορολογούμενος δεν αξιοποιήσει την πρώτη δυνατότητα, δεν χάνει αμέσως κάθε δικαίωμα μείωσης.
Μετά την κοινοποίηση της οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, τέλους ή εισφοράς μπορεί, μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία για άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής, να αποδεχθεί τον καταλογισμό.
Στην περίπτωση αυτή η μείωση του προστίμου περιορίζεται στο 40%.
Ο φορολογούμενος βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια ουσιαστική επιλογή: είτε αμφισβητεί τον καταλογισμό και προσφεύγει στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών είτε τον αποδέχεται και αξιοποιεί την προβλεπόμενη έκπτωση.
Η επιλογή δεν είναι αυτονόητη.
Εάν υπάρχουν ισχυρά πραγματικά ή νομικά επιχειρήματα ότι ο έλεγχος είναι λανθασμένος, η αποδοχή μιας οφειλής μόνο και μόνο για την έκπτωση μπορεί να αποδειχθεί οικονομικά ασύμφορη.
3. Ακόμη και μετά τη ΔΕΔ υπάρχει έκπτωση 30%
Το σύστημα αφήνει ένα ακόμη περιθώριο ακόμη και στον φορολογούμενο που αρχικά αποφάσισε να αμφισβητήσει τον καταλογισμό.
Εφόσον έχει προσφύγει στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) και η προσφυγή του απορριφθεί —είτε με απόφαση είτε σιωπηρά μετά την παρέλευση της σχετικής προθεσμίας— μπορεί υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις να αποδεχθεί τελικά τον καταλογισμό.
Τότε η έκπτωση περιορίζεται στο 30%.
Είναι ουσιαστικά η τρίτη ευκαιρία για συμβιβασμό.
Ο φορολογούμενος έχει ήδη δοκιμάσει τη διοικητική αμφισβήτηση της πράξης, αλλά πριν προχωρήσει στην επόμενη φάση μπορεί να επιλέξει να κλείσει τη διαφορά με μικρότερη πλέον μείωση.
4. Μέχρι και πριν από τη δίκη – Έκπτωση 25%
Ακόμη και όταν η φορολογική υπόθεση έχει φτάσει στα διοικητικά δικαστήρια, το παράθυρο δεν κλείνει εντελώς.
Προβλέπεται δυνατότητα αποδοχής μέχρι και την προηγουμένη της αρχικά ορισθείσας ημερομηνίας συζήτησης της υπόθεσης.
Σε αυτή την περίπτωση η μείωση του προστίμου είναι 25%.
Πρόκειται για την τελευταία και μικρότερη από τις τέσσερις κλιμακωτές μειώσεις.
Ουσιαστικά, ακόμη και λίγο πριν από τη δικαστική μάχη, δίνεται η δυνατότητα να τερματιστεί η αντιδικία.
Πώς διαμορφώνονται οι εκπτώσεις
Η λογική του συστήματος είναι απλή:
Όσο περισσότερο προχωρά η υπόθεση, τόσο μικρότερο γίνεται το «κούρεμα».
Έτσι, η κλιμάκωση είναι:
- 50% στο πρώτο στάδιο αποδοχής,
- 40% μετά την οριστική πράξη και εντός της σχετικής προθεσμίας,
- 30% μετά τη ΔΕΔ και πριν από τη δικαστική προσφυγή,
- 25% όταν η υπόθεση έχει ήδη οδηγηθεί στα διοικητικά δικαστήρια και πριν από τη συζήτησή της.
Για τον φορολογούμενο, επομένως, ο χρόνος μεταφράζεται απευθείας σε χρήμα.
Η μεγάλη παγίδα: 25% μέσα σε μόλις 3 ημέρες
Υπάρχει όμως μία προϋπόθεση που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Για να κατοχυρωθεί η μείωση απαιτείται η καταβολή του 25% του οφειλόμενου ποσού μέσα σε τρεις ημέρες από την αποδοχή.
Αυτό σημαίνει ότι ο φορολογούμενος δεν πρέπει να προχωρήσει στην ηλεκτρονική αποδοχή θεωρώντας ότι θα έχει στη συνέχεια μεγάλο χρονικό διάστημα για να βρει τα χρήματα.
Η οικονομική προετοιμασία πρέπει να έχει γίνει προηγουμένως.
Το υπόλοιπο ποσό μπορεί, σύμφωνα με τη διαδικασία, να εξοφληθεί σε έως 12 δόσεις.
Εάν όμως δεν τηρηθούν οι όροι πληρωμής, υπάρχει κίνδυνος απώλειας του ευεργετήματος της μείωσης.
Πού γίνεται η αίτηση
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω του myAADE.
Ο φορολογούμενος ακολουθεί τη διαδρομή:
Εφαρμογές → Φορολογικές Υπηρεσίες → Δήλωση Αποδοχής Πράξεων Ελέγχου – άρθρο 75 ν. 5104/2024.
Η ψηφιοποίηση της διαδικασίας επιτρέπει πλέον στον ελεγχόμενο να υποβάλει ηλεκτρονικά τη δήλωση αποδοχής, χωρίς να απαιτείται η παραδοσιακή διαδικασία επικοινωνίας με τη φορολογική υπηρεσία για κάθε στάδιο.
Προσοχή πριν πατήσετε «αποδοχή»
Η έκπτωση έως 50% ακούγεται ιδιαίτερα ελκυστική, αλλά δεν σημαίνει ότι η αποδοχή είναι σε κάθε περίπτωση η οικονομικά καλύτερη επιλογή.
Εάν, για παράδειγμα, ένας φορολογούμενος έχει σοβαρές ενδείξεις ότι ο καταλογισμός είναι λανθασμένος, ότι έχει επέλθει παραγραφή ή ότι υπάρχουν ουσιώδη σφάλματα στον έλεγχο, θα πρέπει να εξετάσει τα δεδομένα πριν παραιτηθεί από τη δυνατότητα αμφισβήτησης.
Επομένως, πριν από οποιαδήποτε κίνηση απαιτείται να υπολογιστούν:
το συνολικό ύψος της οφειλής, το ποσό της έκπτωσης, η απαιτούμενη άμεση καταβολή, η δυνατότητα τήρησης των δόσεων και οι πιθανότητες επιτυχίας μιας διοικητικής ή δικαστικής προσφυγής.
Ιδίως για μεγάλους καταλογισμούς, η διαφορά μπορεί να είναι δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ.
Και δεύτερος δρόμος μέσω της Επιτροπής Εξώδικης Επίλυσης
Παράλληλα λειτουργεί και ένας διαφορετικός μηχανισμός, ο οποίος δεν πρέπει να συγχέεται με την ηλεκτρονική αποδοχή του άρθρου 75.
Πρόκειται για την Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών, η οποία αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες υποθέσεων που έχουν ήδη οδηγηθεί στη δικαιοσύνη.
Με τις νέες προθεσμίες, η ηλεκτρονική αίτηση μπορεί να υποβάλλεται έως τις 30 Ιουνίου 2027, για υποθέσεις που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία και λόγω της νέας νομολογίας που έχει προκύψει σε φορολογικές διαφορές.
Δεν πρόκειται όμως για τη ΔΕΔ ούτε για τη διαδικασία αποδοχής πράξεων ελέγχου του άρθρου 75.
Είναι ξεχωριστός μηχανισμός, με διαφορετικές προϋποθέσεις.
Το κρίσιμο δίλημμα για κάθε φορολογούμενο
Το σύστημα δίνει πλέον στον ελεγχόμενο μια σειρά από σημεία στα οποία μπορεί να σταματήσει τη φορολογική αντιδικία.
Η μεγαλύτερη έκπτωση βρίσκεται στην αρχή.
Στη συνέχεια μειώνεται σταδιακά.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο φορολογούμενος πρέπει αυτομάτως να επιλέξει την πρώτη διαθέσιμη έκπτωση.
Το πραγματικό ερώτημα είναι διαφορετικό:
Συμφέρει περισσότερο να αποδεχθεί τον καταλογισμό με «κούρεμα» του προστίμου ή έχει βάσιμες πιθανότητες να τον ανατρέψει;
Και επειδή η πρώτη επιλογή συνοδεύεται από αυστηρές προθεσμίες —με σημαντικότερη την καταβολή του 25% μέσα σε τρεις ημέρες— η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται αφού προηγουμένως έχουν ελεγχθεί όλα τα οικονομικά και νομικά δεδομένα της συγκεκριμένης υπόθεσης.
