Νέα δεδομένα για τις παλαιές φορολογικές υποθέσεις δημιουργεί απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, καθώς υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις η συνήθης πενταετής παραγραφή μπορεί να επεκταθεί στα δέκα χρόνια.
Η απόφαση 365/2026 του Β΄ Τμήματος του ΣτΕ αφορά υπόθεση εταιρείας στην οποία είχαν καταλογιστεί σημαντικές διαφορές ΦΠΑ, πρόσθετοι φόροι και πρόστιμα για τις χρήσεις 2004 και 2005, λόγω λήψης και καταχώρισης πλαστών και εικονικών φορολογικών στοιχείων.
Το κρίσιμο ζήτημα δεν ήταν μόνο η ίδια η φορολογική παράβαση, αλλά πότε περιήλθαν στη γνώση της φορολογικής διοίκησης τα στοιχεία που επέτρεπαν να αποκαλυφθεί και να τεκμηριωθεί.
Ο κανόνας της πενταετίας και η μεγάλη εξαίρεση
Κατά κανόνα, για τις συγκεκριμένες παλαιές φορολογικές υποθέσεις ισχύει πενταετής χρόνος παραγραφής του δικαιώματος της φορολογικής διοίκησης να προχωρήσει σε καταλογισμό.
Υπάρχει, ωστόσο, μια κρίσιμη εξαίρεση: όταν προκύψουν «συμπληρωματικά στοιχεία», τα οποία δεν ήταν δυνατό να βρίσκονται εγκαίρως σε γνώση της φορολογικής αρχής, μπορεί να ενεργοποιηθεί η μεγαλύτερη προθεσμία και ο έλεγχος να φτάσει μέχρι τη δεκαετία.
Ακριβώς σε αυτό το σημείο αποκτά ιδιαίτερη σημασία η νέα απόφαση του ΣτΕ.
Γιατί η εταιρεία υποστήριξε ότι η υπόθεση είχε παραγραφεί
Η εταιρεία προσέφυγε υποστηρίζοντας ότι είχε ήδη συμπληρωθεί η κανονική πενταετής προθεσμία όταν συντάχθηκε η έκθεση του ΣΔΟΕ.
Το βασικό επιχείρημά της ήταν ότι το ΣΔΟΕ αποτελεί μέρος του κρατικού φορολογικού ελεγκτικού μηχανισμού. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τον ισχυρισμό της, όσα διαπιστώθηκαν από τον έλεγχο δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν «νέα» ή «συμπληρωματικά» στοιχεία για τη φορολογική διοίκηση και να οδηγήσουν σε παράταση του χρόνου παραγραφής.
Το ΣτΕ, όμως, απέρριψε αυτή την προσέγγιση.
Πότε μια έκθεση του ΣΔΟΕ μπορεί να «ανοίξει» τη δεκαετία
Το δικαστήριο δέχθηκε ότι έκθεση του ΣΔΟΕ μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να αποτελέσει συμπληρωματικό στοιχείο, ακόμη και όταν έχει συνταχθεί μετά τη συμπλήρωση της κανονικής πενταετίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το εάν τα στοιχεία προέκυψαν από ειδική και σύνθετη ελεγκτική έρευνα και δεν μπορούσαν να είναι γνωστά νωρίτερα στη φορολογική διοίκηση.
Στην υπόθεση που εξετάστηκε, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στα εικονικά και πλαστά τιμολόγια και στον ειδικό ελεγκτικό μηχανισμό που χρειάστηκε για να τεκμηριωθούν οι συναλλαγές.
Έτσι, όταν από μια τέτοια έρευνα προκύπτουν συγκεκριμένα νέα δεδομένα για φορολογική παράβαση, αυτά μπορούν να ενεργοποιήσουν τη δεκαετή προθεσμία.
Δεν σημαίνει ότι κάθε φορολογική υπόθεση ελέγχεται για 10 χρόνια
Αυτό είναι και το σημαντικότερο σημείο για τους φορολογουμένους.
Η απόφαση δεν σημαίνει γενική κατάργηση της πενταετούς παραγραφής, ούτε ότι η Εφορία αποκτά αυτομάτως δικαίωμα να ελέγχει κάθε υπόθεση για μία δεκαετία.
Για να ενεργοποιηθεί η μεγαλύτερη προθεσμία απαιτείται να υπάρχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις και, κυρίως, πραγματικά συμπληρωματικά στοιχεία που δεν μπορούσαν να είναι γνωστά στη φορολογική διοίκηση εντός της αρχικής προθεσμίας.
Τι ισχύει με τις τραπεζικές καταθέσεις
Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση των τραπεζικών κινήσεων.
Οι καταθέσεις και οι κινήσεις λογαριασμών δεν θεωρούνται αυτομάτως «συμπληρωματικά στοιχεία» μόνο και μόνο επειδή η φορολογική διοίκηση τις εξέτασε αργότερα, καθώς έχει τη δυνατότητα πρόσβασης και ελέγχου των σχετικών δεδομένων μέσω των διαθέσιμων ελεγκτικών μηχανισμών.
Επομένως, η νέα απόφαση δεν πρέπει να ερμηνευτεί ως γενικό «πράσινο φως» για δεκαετείς ελέγχους όλων των τραπεζικών λογαριασμών.
Γιατί η απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία
Η 365/2026 αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για εκκρεμείς φορολογικές υποθέσεις στις οποίες τίθεται ζήτημα παραγραφής, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν έρευνες για εικονικά φορολογικά στοιχεία.
Το βασικό ερώτημα σε ανάλογες περιπτώσεις θα είναι πλέον όχι απλώς πότε έγινε ο έλεγχος, αλλά πότε και με ποιον τρόπο απέκτησε η φορολογική διοίκηση τα κρίσιμα στοιχεία.
Για φορολογουμένους και επιχειρήσεις αυτό σημαίνει ότι η συμπλήρωση της πενταετίας δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθεί κάθε υπόθεση οριστικά κλειστή, εφόσον στη συνέχεια εμφανιστούν νόμιμα συμπληρωματικά στοιχεία ικανά να ενεργοποιήσουν τη μεγαλύτερη περίοδο παραγραφής.
Από την άλλη πλευρά, η δεκαετία δεν αποτελεί τον νέο γενικό κανόνα. Παραμένει εξαίρεση που πρέπει να αιτιολογείται από τα συγκεκριμένα πραγματικά δεδομένα κάθε υπόθεσης.
