Με σημαντικά χαμηλότερη τιμή σε σχέση με τα δύο προηγούμενα χρόνια έκανε «πρεμιέρα» η νέα σοδειά έξτρα παρθένου ελαιολάδου. Η πρώτη εμπορική πράξη έκλεισε στα 5,95 ευρώ το κιλό, όταν πέρυσι είχε ξεκινήσει από 7,85 ευρώ και δύο χρόνια πριν από 10,20 ευρώ. Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι εάν η αυξημένη παραγωγή θα οδηγήσει σε περαιτέρω αποκλιμάκωση και, κυρίως, πόσο από αυτή θα φτάσει τελικά στον καταναλωτή.
Με διαφορετικά δεδομένα από εκείνα που επικρατούσαν στην αγορά τα προηγούμενα χρόνια ξεκινά η νέα ελαιοκομική περίοδος 2026-2027.
Η πρώτη μεγάλη ένδειξη ήρθε από τη Λακωνία, όπου η νέα σοδειά έξτρα παρθένου ελαιολάδου μπήκε στην αγορά με τιμή 5,95 ευρώ το κιλό.
Ο Αγροτικός Ελαιουργικός Συνεταιρισμός Αγίων Αποστόλων Λακωνίας, ο οποίος παραδοσιακά πραγματοποιεί μία από τις πρώτες εμπορικές πράξεις κάθε περιόδου, προχώρησε στην πώληση 55 τόνων σε ιταλική εταιρεία, μετά από διαδικασία κλειστών προσφορών.
Η τιμή προκαλεί ενδιαφέρον, καθώς απέχει σημαντικά από τις αντίστοιχες τιμές εκκίνησης των δύο προηγούμενων ετών.
Την περίοδο 2024-2025 η πρώτη πράξη είχε γίνει στα 10,20 ευρώ το κιλό, την περίοδο 2025-2026 στα 7,85 ευρώ, ενώ φέτος περιορίζεται στα 5,95 ευρώ.
Πρόκειται δηλαδή για πτώση περίπου 42% μέσα σε δύο χρόνια.
Τι σημαίνουν τα 5,95 ευρώ
Η πρώτη τιμή, πάντως, δεν σημαίνει ότι στα συγκεκριμένα επίπεδα θα κινηθεί ολόκληρη η αγορά τους επόμενους μήνες.
Οι πρώτες εμπορικές πράξεις αφορούν συνήθως περιορισμένες ποσότητες πρώιμου ελαιολάδου υψηλής ποιότητας και περισσότερο λειτουργούν ως ένα πρώτο «σήμα» για τη νέα περίοδο.
Η πραγματική εικόνα θα αρχίσει να ξεκαθαρίζει όταν μεγαλύτερες ποσότητες της νέας παραγωγής μπουν στην αγορά.
Και εδώ βρίσκεται το σημαντικότερο στοιχείο της φετινής χρονιάς: η παραγωγή αναμένεται αισθητά αυξημένη.
Στους 300.000 τόνους η εκτίμηση για την Ελλάδα
Η ελληνική παραγωγή εκτιμάται ότι μπορεί να προσεγγίσει τους 300.000 τόνους την περίοδο 2026-2027.
Εφόσον επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη, θα πρόκειται για σημαντική αύξηση σε σχέση με τους περίπου 230.000-235.000 τόνους της προηγούμενης περιόδου.
Η εξέλιξη της ελληνικής παραγωγής αποτυπώνει τη μεγάλη μεταβολή των τελευταίων ετών:
2023-2024: 150.000 τόνοι
2024-2025: 230.000 τόνοι
2025-2026: 230.000-235.000 τόνοι
2026-2027: περίπου 300.000 τόνοι – εκτίμηση
Περισσότερο προϊόν στην αγορά σημαίνει, υπό φυσιολογικές συνθήκες, και μεγαλύτερη πίεση στις τιμές.
Για τους καταναλωτές αυτό μπορεί να αποτελεί θετική εξέλιξη. Για τους παραγωγούς, όμως, η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Οι παραγωγοί πιέζονται από το κόστος
Οι τιμές του περσινού έξτρα παρθένου ελαιολάδου κινούνται αυτή την περίοδο περίπου μεταξύ 3,40 και 3,75 ευρώ το κιλό.
Σε αυτά τα επίπεδα αρκετοί παραγωγοί θεωρούν ότι τα περιθώρια έχουν περιοριστεί σημαντικά, καθώς την ίδια στιγμή παραμένουν αυξημένα τα έξοδα για εργατικά χέρια, συγκομιδή, λιπάσματα, φυτοπροστασία, άρδευση και ενέργεια.
Έτσι, η αγορά βρίσκεται μπροστά σε μία δύσκολη εξίσωση.
Οι καταναλωτές περιμένουν χαμηλότερες τιμές μετά την εκρηκτική άνοδο των προηγούμενων ετών, ενώ οι ελαιοπαραγωγοί αναζητούν ένα επίπεδο τιμών που θα καθιστά οικονομικά βιώσιμη την παραγωγή.
Η Ισπανία μπορεί να καθορίσει την αγορά
Η πορεία των τιμών δεν εξαρτάται, βέβαια, μόνο από την Ελλάδα.
Καθοριστικός παράγοντας παραμένει η Ισπανία, η μεγαλύτερη παραγωγός ελαιολάδου παγκοσμίως.
Για τη νέα περίοδο η ισπανική παραγωγή προβλέπεται στους 1.602.596 τόνους, αυξημένη κατά περίπου 23% σε σχέση με την προηγούμενη σεζόν.
Παράλληλα, η συνολική παραγωγή στη Μεσόγειο εκτιμάται μεταξύ 3 και 3,2 εκατομμυρίων τόνων.
Εφόσον οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, η αυξημένη προσφορά σε διεθνές επίπεδο δημιουργεί συνθήκες που δύσκολα ευνοούν επιστροφή στις ακραία υψηλές τιμές των προηγούμενων ετών.
Από τα 10,20 στα 5,95 ευρώ
Η μεταβολή στις πρώτες εμπορικές πράξεις είναι εντυπωσιακή:
2024-2025: 10,20 €/κιλό
2025-2026: 7,85 €/κιλό
2026-2027: 5,95 €/κιλό
Μέσα σε δύο ελαιοκομικές περιόδους, επομένως, η πρώτη τιμή έχει μειωθεί κατά 4,25 ευρώ ανά κιλό.
Σε ποσοστιαία βάση η πτώση πλησιάζει το 42%.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αντίστοιχη μείωση θα εμφανιστεί αυτομάτως και στις τιμές των σούπερ μάρκετ.
Τι συμβαίνει στο ράφι
Η αποκλιμάκωση έχει ήδη αρχίσει να γίνεται αισθητή και στη λιανική.
Την περίοδο 2023-2024 το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είχε φτάσει περίπου στα 13,50-14 ευρώ το λίτρο.
Τον Οκτώβριο του 2025 βρισκόταν περίπου στα 11,50-12 ευρώ, ενώ τον Ιανουάριο του 2026 οι τιμές είχαν περιοριστεί στα 10-11 ευρώ, με τις προσφορές να κινούνται μεταξύ 7,50 και 9,40 ευρώ.
Τον Σεπτέμβριο του 2026 η κανονική τιμή βρισκόταν περίπου στα 9-10,50 ευρώ το λίτρο, ενώ μέσω προωθητικών ενεργειών μπορούσε να βρεθεί στα 7,30-8,90 ευρώ.
Η διαδρομή επομένως είναι σαφώς πτωτική.
Το ερώτημα είναι εάν η φετινή μεγαλύτερη παραγωγή και οι χαμηλότερες τιμές παραγωγού θα ανοίξουν τον δρόμο για νέα μείωση στο ράφι μέσα στους επόμενους μήνες.
Από τα 8 ευρώ παραγωγού στα περίπου 4 ευρώ
Ανάλογη είναι η εικόνα και στην εξέλιξη της τιμής παραγωγού.
Τον Ιούλιο του 2024 οι τιμές βρίσκονταν στα 7,50-8 ευρώ το κιλό, ενώ τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς είχαν φτάσει περίπου στα 8 ευρώ.
Τον Ιανουάριο του 2025 είχαν υποχωρήσει στα 5-5,50 ευρώ, τον Μάιο στα 4-4,50 ευρώ και περίπου στα ίδια επίπεδα παρέμεναν τον Σεπτέμβριο.
Η νέα σοδειά του Οκτωβρίου 2025 είχε ξεκινήσει από τα 7,85 ευρώ, όμως τον Ιανουάριο του 2026 η αγορά είχε επιστρέψει στα 4,50-5,50 ευρώ, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2026 βρισκόταν περίπου στα 4 ευρώ το κιλό.
Τώρα η νέα περίοδος ξεκινά από τα 5,95 ευρώ.
Το μεγάλο ερώτημα για παραγωγούς και καταναλωτές
Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές.
Όσο προχωρά η συγκομιδή και αυξάνονται οι διαθέσιμες ποσότητες, θα αρχίσει να διαμορφώνεται η πραγματική τιμή της νέας ελαιοκομικής περιόδου.
Η πρώτη πράξη των 5,95 ευρώ αποτελεί ισχυρή ένδειξη, αλλά όχι τελική τιμή αναφοράς για ολόκληρη τη χρονιά.
Για τους παραγωγούς το ζητούμενο είναι να μην οδηγηθεί η τιμή σε επίπεδα που δεν καλύπτουν το αυξημένο κόστος παραγωγής.
Για τα νοικοκυριά, αντίθετα, το ενδιαφέρον βρίσκεται στο κατά πόσο η σημαντική πτώση από τα ιστορικά υψηλά των προηγούμενων ετών θα περάσει ολόκληρη ή τουλάχιστον σε μεγαλύτερο βαθμό στο ράφι.
Και αυτή θα είναι τελικά η μεγάλη μάχη της φετινής χρονιάς: όχι μόνο πόσο θα πληρώνεται το ελαιόλαδο στον παραγωγό, αλλά πόσο θα πληρώνει το λίτρο ο καταναλωτής στο σούπερ μάρκετ.
