Ένα νέο μοντέλο φορολογικής επιβράβευσης για ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις βρίσκεται στο τραπέζι ενόψει των εξαγγελιών στη ΔΕΘ, με βασική φιλοσοφία ότι όσοι είναι συνεπείς απέναντι στην Εφορία, επενδύουν και δημιουργούν θέσεις εργασίας θα μπορούν να έχουν ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση.
Οι προτάσεις που εξετάζονται αγγίζουν ένα ευρύ φάσμα της φορολογίας: από την προκαταβολή φόρου και το τεκμαρτό εισόδημα μέχρι το τέλος επιτηδεύματος, τις επιστροφές φόρου και τα κίνητρα για νέους επαγγελματίες.
Κομβικό ρόλο στο νέο μοντέλο αναμένεται να έχει η ΑΑΔΕ, η οποία διαθέτει πλέον πολύ περισσότερα ψηφιακά δεδομένα για την πραγματική οικονομική δραστηριότητα επιχειρήσεων και επαγγελματιών.
Ποιοι θα θεωρούνται «συνεπείς»
Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημιουργία ενός ουσιαστικού φορολογικού προφίλ κάθε επαγγελματία.
Μεταξύ των στοιχείων που προτείνεται να λαμβάνονται υπόψη είναι:
- η εμπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων,
- η έγκαιρη καταβολή των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων,
- η απουσία φορολογικών παραβάσεων,
- η πραγματοποίηση επενδύσεων,
- η αύξηση του προσωπικού,
- η επανεπένδυση κερδών.
Η λογική είναι ότι ένας επαγγελματίας που εμφανίζει σταθερά φορολογική συνέπεια θα μπορούσε να αποκτά συγκεκριμένα πλεονεκτήματα αντί να αντιμετωπίζεται φορολογικά με τον ίδιο τρόπο με κάποιον που παρουσιάζει επανειλημμένα παραβάσεις.
ΑΑΔΕ: Περισσότερα πραγματικά δεδομένα, μικρότερη ανάγκη για τεκμήρια
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνδεση του σχεδιασμού με το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών.
Όσο περισσότερες πληροφορίες διαθέτει η ΑΑΔΕ για τις πραγματικές συναλλαγές, τα έσοδα και τα έξοδα μιας επαγγελματικής δραστηριότητας, τόσο ενισχύεται η δυνατότητα προσδιορισμού της πραγματικής οικονομικής εικόνας του φορολογουμένου.
Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται αξιοποίηση των ψηφιακών δεδομένων και εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για την ανάλυση της οικονομικής δραστηριότητας.
Η κατεύθυνση που περιγράφεται είναι να περιορίζεται σταδιακά η ανάγκη προσφυγής σε οριζόντια τεκμαρτά κριτήρια όταν η Φορολογική Διοίκηση διαθέτει επαρκή πραγματικά δεδομένα.
Μειωμένη προκαταβολή φόρου
Ένα από τα σημαντικότερα μέτρα που βρίσκονται στο τραπέζι είναι η μείωση της προκαταβολής φόρου.
Για χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους και μικρές επιχειρήσεις πρόκειται για παρέμβαση με άμεση επίπτωση στη ρευστότητα, καθώς ένα μέρος του φόρου που σήμερα προκαταβάλλεται θα μπορούσε να παραμένει στην επιχείρηση.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία για εποχικές οικονομίες, όπως της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης, όπου πολλές μικρές επιχειρήσεις πραγματοποιούν μεγάλο μέρος του ετήσιου τζίρου τους μέσα σε λίγους μήνες.
Αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται επίσης αναμόρφωση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος.
Αυτό θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερη σημασία για επαγγελματίες που εμφανίζουν πραγματικά χαμηλή δραστηριότητα, καθώς ένα από τα βασικά σημεία κριτικής στο υφιστάμενο σύστημα είναι ότι το τεκμαρτό εισόδημα δεν αποτυπώνει πάντοτε τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε επιχείρησης.
Δεν πρόκειται, πάντως, στο παρόν στάδιο για ανακοινωμένη κατάργηση του συστήματος, αλλά για προτάσεις αλλαγών που μένει να φανεί ποιες θα υιοθετηθούν.
Μεγαλύτερο μπόνους για τους νέους επαγγελματίες
Ξεχωριστή πρόταση αφορά όσους κάνουν τα πρώτα τους επιχειρηματικά βήματα.
Συγκεκριμένα προτείνεται η αύξηση της φορολογικής ελάφρυνσης για νέους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις από τις 10.000 στις 20.000 ευρώ, ώστε να μειωθεί το φορολογικό βάρος στην αρχική περίοδο λειτουργίας μιας δραστηριότητας.
Στόχος είναι να δοθεί μεγαλύτερη «ανάσα» στις νέες επιχειρήσεις, όταν συνήθως υπάρχουν αυξημένες αρχικές δαπάνες και περιορισμένη ρευστότητα.
Μπόνους σε όσους επενδύουν και προσλαμβάνουν
Η φιλοσοφία των προτάσεων δεν περιορίζεται στη φορολογική συνέπεια.
Πρόσθετα κίνητρα εξετάζονται για επιχειρήσεις που:
επανεπενδύουν τα κέρδη τους, πραγματοποιούν πράσινες ή ψηφιακές επενδύσεις και αυξάνουν την απασχόληση.
Έτσι επιχειρείται να συνδεθεί μέρος των φορολογικών ελαφρύνσεων με τη συμπεριφορά της ίδιας της επιχείρησης και τη συμβολή της στην πραγματική οικονομία.
Ταχύτερες επιστροφές και μεγαλύτερη έκπτωση για έγκαιρη πληρωμή
Στο πακέτο των προτάσεων περιλαμβάνονται ακόμη η επιτάχυνση των επιστροφών φόρου και η αύξηση της έκπτωσης για όσους υποβάλλουν έγκαιρα τη φορολογική τους δήλωση και εξοφλούν τον φόρο έως τις 31 Ιουλίου.
Παράλληλα εξετάζονται:
η παράταση της περιόδου μέσα στην οποία οι επιχειρήσεις μπορούν να συμψηφίζουν φορολογικές ζημιές με μελλοντικά κέρδη, η επανεξέταση του φόρου πολυτελούς διαβίωσης και αλλαγές στη φορολογική μεταχείριση των εισοδημάτων από ακίνητα.
Στις προτάσεις βρίσκεται ακόμη η αύξηση της ημερήσιας αξίας των διατακτικών σίτισης από 6 σε 8 ευρώ.
Τι προτείνεται για τέλος επιτηδεύματος και ακίνητα
Ένα ακόμη κεφάλαιο αφορά το τέλος επιτηδεύματος, με πρόταση για πλήρη ή σταδιακή κατάργησή του όπου εξακολουθεί να εφαρμόζεται, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα υποκαταστήματα.
Για την αγορά ακινήτων προτείνεται επίσης περαιτέρω παράταση της αναστολής του ΦΠΑ στις οικοδομές και του φόρου υπεραξίας.
Ποιοι μπορεί να βγουν περισσότερο κερδισμένοι
Εάν οι προτάσεις υιοθετηθούν, στους δυνητικά περισσότερο ωφελημένους περιλαμβάνονται οι φορολογικά και ασφαλιστικά συνεπείς μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όσες επενδύουν ή αυξάνουν το προσωπικό τους, οι νέοι επαγγελματίες και όσοι αποδεδειγμένα έχουν χαμηλή πραγματική οικονομική δραστηριότητα.
Το σημαντικό, ωστόσο, είναι να γίνει σαφής διάκριση ανάμεσα σε προτάσεις που έχουν κατατεθεί και σε κυβερνητικές αποφάσεις.
Οι τελικές παρεμβάσεις θα κριθούν από το ποιες προτάσεις θα υιοθετήσει το οικονομικό επιτελείο και ποιες τελικά θα περιληφθούν στις εξαγγελίες της ΔΕΘ.
Για εκατοντάδες χιλιάδες επαγγελματίες, πάντως, το ενδιαφέρον βρίσκεται σε μία βασική αλλαγή φιλοσοφίας: η φορολογική συνέπεια να αρχίσει να μεταφράζεται σε πραγματικό οικονομικό όφελος.
