Αλλαγές στη φορολόγηση περισσότερων από 155.000 ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων προβλέπονται για το 2027, με μειώσεις στο τεκμαρτό εισόδημα και ελαφρύνσεις στους φορολογικούς συντελεστές. Ωστόσο, δεν θα επωφεληθούν όλοι με τον ίδιο τρόπο, καθώς καθοριστικό ρόλο θα έχουν η φορολογική συνέπεια, η ηλικία, τα παιδιά και η περιοχή στην οποία δραστηριοποιείται ο επαγγελματίας.
Οι αλλαγές, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που περιγράφεται στο σχετικό δημοσίευμα, θα αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2027, οι οποίες θα αφορούν τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν το 2026.
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών προβλέπεται διπλό όφελος: αφενός περιορισμός του εισοδήματος που προσδιορίζεται τεκμαρτά και αφετέρου χαμηλότερος φόρος μέσω των αλλαγών στη φορολογική κλίμακα.
Ποιοι απαλλάσσονται από τις προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος
Στο επίκεντρο των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων βρίσκονται οι φορολογικά συνεπείς επαγγελματίες.
Για αυτούς προβλέπεται η κατάργηση δύο προσαυξήσεων που σήμερα μπορούν να αυξήσουν σημαντικά το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα.
Πρόκειται για:
- Την προσαύξηση που αντιστοιχεί στο 10% της ετήσιας μισθοδοσίας της επιχείρησης.
- Την προσαύξηση που αντιστοιχεί στο 5% της διαφοράς του τζίρου από τον μέσο όρο του αντίστοιχου Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (ΚΑΔ).
Εφόσον οι ρυθμίσεις θεσπιστούν όπως περιγράφονται, οι συγκεκριμένες προσαυξήσεις δεν θα επιβαρύνουν το τεκμαρτό εισόδημα όσων πληρούν τις προϋποθέσεις.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη φορολογητέα βάση και, κατά συνέπεια, σε μικρότερο φόρο.
Οι τέσσερις προϋποθέσεις για τη μείωση
Η προβλεπόμενη ελάφρυνση δεν θα χορηγείται χωρίς κριτήρια.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι επαγγελματίες θα πρέπει:
- Να έχουν διαβιβάσει τα απαιτούμενα φορολογικά δεδομένα στην πλατφόρμα myDATA.
- Να έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών, όπου αυτή είναι υποχρεωτική.
- Να έχουν υποβάλει τις φορολογικές δηλώσεις της τελευταίας πενταετίας.
- Να μην τους έχουν επιβληθεί πρόστιμα από τις αρμόδιες αρχές κατά το ίδιο διάστημα.
Η τελική διατύπωση του φορολογικού νομοσχεδίου θα καθορίσει τον ακριβή τρόπο ελέγχου αυτών των προϋποθέσεων.
Νέοι έως 25 ετών: Μηδενικός φόρος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ
Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι νέοι επαγγελματίες.
Για όσους είναι έως 25 ετών προβλέπεται απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για το τμήμα του φορολογητέου εισοδήματος έως 20.000 ευρώ.
Για τις ηλικίες από 26 έως 30 ετών, ο φορολογικός συντελεστής στο κλιμάκιο από 10.001 έως 20.000 ευρώ διαμορφώνεται στο 9%.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά τη φορολογική κλίμακα και πρέπει να διακρίνεται από τον τρόπο προσδιορισμού του τεκμαρτού εισοδήματος.
Επαγγελματίες με παιδιά: Πόσο μειώνεται ο φόρος
Σημαντικές διαφοροποιήσεις προβλέπονται και ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων παιδιών.
Σύμφωνα με τα ενδεικτικά ποσά που παρουσιάζονται στο δημοσίευμα:
| Οικογενειακή κατάσταση | Ενδεικτικό φορολογικό όφελος |
|---|---|
| Ένα παιδί | 200 έως 2.000 € |
| Δύο παιδιά | 300 έως 2.400 € |
| Τρία παιδιά | 650 έως 3.300 € |
Τα ποσά δεν αποτελούν ενιαίο επίδομα ή επιστροφή χρημάτων. Πρόκειται για ενδεικτικές μειώσεις της φορολογικής επιβάρυνσης, οι οποίες εξαρτώνται από το ύψος και τη σύνθεση του φορολογητέου εισοδήματος.
Μείωση 50% στο τεκμαρτό εισόδημα για μικρούς οικισμούς
Μια ακόμη παρέμβαση αφορά τους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η μείωση κατά 50% του τεκμαρτού εισοδήματος επεκτείνεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους.
Για τη Δυτική Μακεδονία προβλέπεται ειδικό πληθυσμιακό όριο 2.200 κατοίκων.
Από το μέτρο εξαιρείται η Αττική, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση παρουσιάζει ενδιαφέρον και για επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται τα κριτήρια που θα προβλέπει η τελική νομοθετική διάταξη.
Τι προβλέπεται για τους ιδιοκτήτες ταξί
Ειδική αντιμετώπιση προβλέπεται και για τους εκμεταλλευτές ταξί.
Ο υπολογισμός του τεκμαρτού εισοδήματος θα λαμβάνει υπόψη το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος, ώστε η σχετική επιβάρυνση να προσαρμόζεται στο μερίδιο που κατέχει ο κάθε επαγγελματίας.
Οι ακριβείς όροι εφαρμογής θα εξαρτηθούν από την τελική νομοθετική ρύθμιση.
Ποιοι δεν θα δουν ουσιαστική ελάφρυνση
Παρά τις προβλεπόμενες αλλαγές, δεν θα υπάρξει οριζόντια μείωση φόρου για όλους.
Εκτός της ειδικής ελάφρυνσης για τους συνεπείς επαγγελματίες θα παραμένουν όσοι δεν πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Παράλληλα, οι επαγγελματίες που φορολογούνται για εισοδήματα έως 10.000 ευρώ δεν θα έχουν όφελος από τη μείωση συντελεστών που αφορά υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, αν και ενδέχεται να επωφελούνται από άλλες ειδικές ρυθμίσεις.
Το σημαντικότερο είναι ότι δεν προβλέπεται γενική κατάργηση του τεκμαρτού συστήματος.
Ο βασικός μηχανισμός προσδιορισμού του ελάχιστου εισοδήματος παραμένει, με σημείο αναφοράς τον κατώτατο μισθό και πρόσθετες παραμέτρους, όπως τα χρόνια άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας.
Τι πρέπει να προσέξουν οι επαγγελματίες ενόψει του 2027
Η φορολογική συνέπεια αποκτά ιδιαίτερη σημασία στον σχεδιασμό των νέων ελαφρύνσεων.
Οι επαγγελματίες χρειάζεται να ελέγχουν την ορθή διαβίβαση των παραστατικών τους, την τήρηση των υποχρεώσεων για τα POS και τις ταμειακές μηχανές και την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων.
Παράλληλα, θα πρέπει να παρακολουθήσουν την τελική μορφή των νομοθετικών ρυθμίσεων, καθώς οι αναφερόμενες αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα παρουσιάζονται ως σχεδιαζόμενες και όχι ως ήδη οριστικοποιημένες διατάξεις.
Το τελικό φορολογικό όφελος θα εξαρτηθεί από τα πραγματικά δεδομένα κάθε επαγγελματία και από το ποιες από τις σχεδιαζόμενες ελαφρύνσεις θα εφαρμοστούν στη δική του περίπτωση.
