Μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο που φορολογούνται τα κληρονομηθέντα ακίνητα έρχεται να ανακουφίσει χιλιάδες φορολογούμενους. Με νέα ρύθμιση που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο για τον εκσυγχρονισμό της δημοσιονομικής διαχείρισης, το υπουργείο Οικονομικών προχωρά σε σημαντική διεύρυνση των περιπτώσεων απαλλαγής από τον φόρο κληρονομιάς.
Ισότητα στη φορολογική μεταχείριση: Τέλος στις αδικίες μεταξύ αγοραστών και κληρονόμων
Μέχρι σήμερα, η απόκτηση πρώτης κατοικίας μέσω αγοράς είχε ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση από την αντίστοιχη μέσω κληρονομιάς. Αυτό όμως αλλάζει. Η νέα ρύθμιση εξισώνει τα δύο καθεστώτα, εναρμονίζοντας πλήρως τις προϋποθέσεις απαλλαγής από τον φόρο.
Ουσιαστικά, όποιος αποκτά ακίνητο λόγω θανάτου συγγενούς (σύζυγος ή τέκνο), μπορεί να τύχει πλήρους απαλλαγής από τον φόρο κληρονομιάς, υπό την προϋπόθεση ότι δεν διαθέτει ήδη κατοικία ικανή να καλύψει τις στεγαστικές του ανάγκες.
Οι βασικές προϋποθέσεις – Τι πρέπει να ισχύει
Η ευνοϊκή αυτή φορολογική μεταχείριση ισχύει υπό συγκεκριμένους όρους:
-
Ο κληρονόμος πρέπει να είναι σύζυγος ή παιδί του θανόντος.
-
Η κληρονομιά πρέπει να αφορά πλήρη κυριότητα (είτε κατά 100%, είτε κατά ποσοστό εξ αδιαιρέτου).
-
Ο ίδιος ή/και ο/η σύζυγος ή τα ανήλικα παιδιά του δεν πρέπει να διαθέτουν άλλο ακίνητο που να καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας.
Αν οι παραπάνω συνθήκες πληρούνται, τότε δεν επιβάλλεται κανένας φόρος κληρονομιάς για το συγκεκριμένο ακίνητο.
Τι θεωρείται «επαρκής» κατοικία – Τα τετραγωνικά που κάνουν τη διαφορά
Το μέγεθος της κατοικίας που θεωρείται αρκετό για τις ανάγκες ενός φορολογούμενου εξαρτάται από την οικογενειακή του κατάσταση:
-
70 τ.μ. για άγαμα άτομα χωρίς αναπηρία
-
90 τ.μ. για άτομα με αναπηρία 67% και άνω
-
Προστίθενται 25 τ.μ. για το πρώτο παιδί, 30 τ.μ. για το δεύτερο, και προσαυξήσεις σε περιπτώσεις αναπηρίας παιδιών ή συζύγου
Αληθινά παραδείγματα: Ποιος δικαιούται την απαλλαγή και ποιος όχι
Παράδειγμα 1
Ένας εργένης που δεν έχει σπίτι στο όνομά του, κληρονομεί από τον πατέρα του ένα διαμέρισμα 65 τ.μ. στην Αθήνα. Το ακίνητο αυτό εμπίπτει στο όριο των 70 τ.μ. για άτομο χωρίς παιδιά και αναπηρία, οπότε η απαλλαγή είναι αυτόματη. Ο φορολογούμενος δεν πληρώνει ούτε ευρώ φόρο!
Παράδειγμα 2
Άνδρας που ήδη διαθέτει διαμέρισμα 80 τ.μ., κληρονομεί μονοκατοικία 100 τ.μ. από τη μητέρα του. Αν και δεν κατοικεί στο υπάρχον διαμέρισμα, η κατοχή του και μόνο σημαίνει πως οι στεγαστικές του ανάγκες θεωρούνται καλυμμένες. Συνεπώς, ο νέος ιδιοκτήτης δεν εξαιρείται από τον φόρο – η απαλλαγή δεν ισχύει.
Παράδειγμα 3
Οικογένεια με δύο ανήλικα παιδιά, το ένα με αναπηρία πάνω από 67%, κληρονομεί ακίνητο 160 τ.μ. Ο υπολογισμός των ορίων έχει ως εξής:
-
Βασικό όριο: 70 τ.μ.
-
Προσθήκες: +25 τ.μ. για το πρώτο παιδί, +30 τ.μ. για το δεύτερο
-
Αναπηρία παιδιού: +45 τ.μ.
Σύνολο: 170 τ.μ.
Εφόσον το ακίνητο των 160 τ.μ. είναι κάτω από αυτό το όριο, η οικογένεια απαλλάσσεται από τον φόρο.
Τι σημαίνει πρακτικά η αλλαγή – Ποιοι ευνοούνται περισσότερο
Η νέα ρύθμιση ανοίγει την πόρτα της απαλλαγής σε περισσότερους φορολογούμενους, ειδικά σε εκείνους που μέχρι πρότινος αντιμετώπιζαν δυσβάσταχτους φόρους σε περιπτώσεις απρόσμενης κληρονομιάς. Το μέτρο αναμένεται να έχει ευρεία εφαρμογή σε οικογένειες χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος, που δεν διαθέτουν άλλη ακίνητη περιουσία και οι οποίες, πλέον, μπορούν να αποκτήσουν ένα σπίτι χωρίς να επιβαρυνθούν με φόρους.
Η μεγάλη εικόνα: Φορολόγηση με κοινωνικά κριτήρια
Η τροποποίηση αυτή αποτελεί ένα ακόμα βήμα προς μια πιο δίκαιη φορολογική πολιτική, που λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών και την οικονομική τους κατάσταση. Η ισότιμη μεταχείριση όσων αποκτούν κατοικία –είτε μέσω αγοράς είτε μέσω κληρονομιάς– δείχνει μια στροφή προς κοινωνική δικαιοσύνη στον χώρο της φορολογίας.
