Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το πρόγραμμα «Εξοικονομώ» εισέρχεται σε μια εντελώς νέα φάση, καθώς μετασχηματίζεται ριζικά τόσο ως προς τη στόχευση όσο και ως προς τον τρόπο εφαρμογής του. Η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς μια ανανέωση, αλλά μια πλήρης επανεκκίνηση, ενταγμένη στο πλαίσιο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος του νέου σχεδιασμού είναι η καθολική πρόσβαση των πολιτών και των μικρών επιχειρήσεων στην ενεργειακή αναβάθμιση, χωρίς τα γραφειοκρατικά εμπόδια και τις χρονοβόρες διαδικασίες του παρελθόντος.
Ενίσχυση σε βάθος χρόνου μέχρι το 2032
Το νέο «Εξοικονομώ» δεν θα έχει βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα. Αντιθέτως, σχεδιάζεται με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, καλύπτοντας παρεμβάσεις ενεργειακής εξοικονόμησης και μεταφοράς έως και το 2032. Οι ωφελούμενοι θα ξεπερνούν τα 1,5 εκατομμύριο ευάλωτα νοικοκυριά, ενώ περισσότερες από 76.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις θα επωφεληθούν είτε μέσω αναβαθμίσεων στα κτίριά τους είτε μέσω ενίσχυσης για μεταφορικά μέσα χαμηλών εκπομπών.
Άμεση αποζημίωση στους παρόχους και τέλος στην προκαταβολική πληρωμή
Μια από τις πιο σημαντικές καινοτομίες του νέου μοντέλου είναι ο τρόπος εκταμίευσης της ενίσχυσης. Ο δικαιούχος δεν θα χρειάζεται πλέον να προκαταβάλει κεφάλαια ούτε να ασχοληθεί με την εκτέλεση ή την παρακολούθηση των έργων. Αντ’ αυτού, οι εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης θα ανατίθενται απευθείας σε πιστοποιημένους παρόχους, οι οποίοι και θα πληρώνονται απευθείας από το Ταμείο. Έτσι, διασφαλίζεται η άμεση εκτέλεση και αποφυγή καθυστερήσεων.
Μητρώο ευάλωτων πολιτών για ταχύτερη στόχευση
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά την παρουσίαση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, τόνισε ότι για πρώτη φορά δημιουργείται Μητρώο Ενεργειακά Ευάλωτων Πολιτών. Αυτό σημαίνει ότι πλέον η κρατική στήριξη θα φτάνει αυτόματα και γρήγορα στους πραγματικά δικαιούχους, χωρίς καθυστερήσεις, χωρίς «χαρτομάνι» και χωρίς καθολικές προκηρύξεις.
Ευρύτερη γκάμα δικαιούχων και κοινωνικά κριτήρια
Η πρόσβαση στο νέο πρόγραμμα ανοίγει για πολύ περισσότερους πολίτες από ποτέ. Πέρα από τα νοικοκυριά που ορίζονται ως φτωχά με βάση τα ευρωπαϊκά στατιστικά δεδομένα, στο νέο σχήμα εντάσσονται και πολίτες με ετήσιο εισόδημα έως 25.000 ευρώ. Επιπλέον, όσοι πληρούν κοινωνικά και γεωγραφικά κριτήρια μπορούν να συμμετάσχουν με όριο εισοδήματος που φτάνει έως και τις 30.000 ευρώ, με προσαύξηση 100.000 ευρώ ανά νοικοκυριό.
Στήριξη στις πολύ μικρές επιχειρήσεις με διπλό στόχο
Η νέα εκδοχή του «Εξοικονομώ» δεν αφορά μόνο τα νοικοκυριά. Ιδιαίτερη πρόβλεψη έχει γίνει και για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες θα λάβουν χρηματοδότηση για δύο κατευθύνσεις: περίπου 18.000 μικρές επιχειρήσεις θα ενταχθούν σε δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης των επαγγελματικών τους χώρων. Άλλες 58.000 επιχειρήσεις θα επιδοτηθούν για την αντικατάσταση των οχημάτων τους με νέα, χαμηλών ή μηδενικών ρύπων.
Χρηματοδότηση ύψους 4,7 δισ. ευρώ για την Ελλάδα
Η συνολική χρηματοδότηση για την Ελλάδα από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο της Ε.Ε. ανέρχεται σε 4,7 δισεκατομμύρια ευρώ, από τα οποία το 25% θα καλυφθεί με εθνικούς πόρους. Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι έως το τέλος του 2025 θα έχει υποβάλει τον πλήρη φάκελο εφαρμογής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Από την επιδότηση στην υλοποίηση χωρίς εμπόδια
Το πιο καθοριστικό στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι ότι το κράτος παύει να επιδοτεί απλώς μερικές εργασίες και αναλαμβάνει να εξασφαλίσει την ολοκληρωμένη υλοποίηση του έργου. Ο πολίτης ή η επιχείρηση δεν θα καλείται πλέον να κινηθεί ανάμεσα σε μηχανικούς, παρόχους, προμηθευτές και κρατικούς φορείς. Όλη η διαδικασία περνά στα χέρια του συστήματος, με στόχο την πραγματική εξοικονόμηση ενέργειας και το άμεσο όφελος για τους πολίτες και το περιβάλλον.
