Η έλλειψη πρόβειου γάλακτος, οι απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο και η αυξημένη ζήτηση από το εξωτερικό δημιουργούν εκρηκτικό μείγμα – Φόβοι ακόμη και για επάρκεια των αποθεμάτων
Μια ακόμη σημαντική ανατίμηση βρίσκεται προ των πυλών για τα ελληνικά νοικοκυριά, αυτή τη φορά σε ένα από τα πλέον βασικά και παραδοσιακά προϊόντα της ελληνικής διατροφής.
Η φέτα ενδέχεται να φτάσει ακόμη και τα 15–16 ευρώ το κιλό, από περίπου 12–13 ευρώ που κινείται σήμερα, σύμφωνα με την εκτίμηση του προέδρου της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας, Μιχάλη Σαράντη.
Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς δεν αφορά μια απλή συγκυριακή μεταβολή των τιμών. Πίσω από την αναμενόμενη αύξηση βρίσκεται ένα σοβαρό πρόβλημα στην ίδια την παραγωγική βάση της ελληνικής κτηνοτροφίας.
Χάθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες ζώα
Οι ζωονόσοι και ιδιαίτερα η ευλογιά των αιγοπροβάτων έχουν προκαλέσει σημαντική συρρίκνωση του ζωικού κεφαλαίου.
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στο συνέδριο του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων, οι απώλειες υπολογίζονται περίπου στις 500.000–600.000 αιγοπρόβατα, ενώ ο συνολικός αριθμός των προβάτων εκτιμάται ότι έχει υποχωρήσει κοντά ή κάτω από τα 8 εκατομμύρια.
Το αποτέλεσμα περνά απευθείας στην παραγωγή της βασικής πρώτης ύλης της φέτας: του πρόβειου γάλακτος.
Η παραγωγή του εκτιμάται ότι έχει μειωθεί κατά περίπου 80.000 τόνους, γεγονός που αντιστοιχεί, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κλάδου, σε έλλειμμα περίπου 20.000 τόνων φέτας.
Τα αποθέματα πιέζονται
Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο επειδή την ώρα που περιορίζεται η ελληνική παραγωγή, η διεθνής ζήτηση για φέτα παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.
Πρόκειται για ένα από τα ισχυρότερα εξαγωγικά προϊόντα της ελληνικής αγροδιατροφής και οι εξαγωγές εξακολουθούν να αυξάνονται.
Έτσι δημιουργείται μια δύσκολη εξίσωση: λιγότερο γάλα, μικρότερη παραγωγή, ισχυρότερη ζήτηση και περιορισμένα αποθέματα.
Μάλιστα, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Μιχάλης Σαράντης, υπάρχει προβληματισμός κατά πόσο τα υφιστάμενα αποθέματα μπορούν να επαρκέσουν μέχρι το τέλος του 2026.
Από τα 12–13 στα 15–16 ευρώ
Η πίεση έχει ήδη αρχίσει να μεταφέρεται στην τιμή.
Η φέτα σήμερα υπολογίζεται ότι κινείται περίπου στα 12–13 ευρώ το κιλό, ενώ η εκτίμηση που κατατέθηκε είναι ότι μπορεί να φτάσει στα 15–16 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι, στο δυσμενέστερο σενάριο, η επιβάρυνση μπορεί να προσεγγίσει ακόμη και τα 4 ευρώ ανά κιλό.
Καθοριστικός παράγοντας είναι το πρόβειο γάλα. Η τιμή παραγωγού κινείται σήμερα περίπου στα 1,50–1,60 ευρώ και εκτιμάται ότι μπορεί να κατευθυνθεί προς τα 1,80–1,90 ευρώ.
Και αυτή η αύξηση αναπόφευκτα μεταφέρεται στην αλυσίδα μέχρι το ράφι.
Δεν είναι κυρίως η ενέργεια
Έχει ενδιαφέρον ότι, παρά τη νέα διεθνή ενεργειακή αναταραχή, στην περίπτωση της φέτας το βασικό πρόβλημα δεν εντοπίζεται αυτή τη στιγμή στο ενεργειακό κόστος.
Ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας απέδωσε τη μεγαλύτερη πίεση στην αύξηση του κόστους της πρώτης ύλης, δηλαδή στην έλλειψη γάλακτος.
Πρόκειται επομένως για πρόβλημα προσφοράς που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί εύκολα μέσα σε μερικές εβδομάδες.
Η ανασύσταση των κοπαδιών χρειάζεται χρόνο, ενώ οι κτηνοτρόφοι αναγκάζονται να κρατούν περισσότερα ζώα προκειμένου να αποκαταστήσουν τις απώλειες που προκάλεσαν οι ζωονόσοι.
Ακόμη ένα χτύπημα στο καλάθι
Για τον καταναλωτή, όμως, η αιτία δεν αλλάζει το αποτέλεσμα στο ταμείο.
Η φέτα αποτελεί βασικό προϊόν για ένα μεγάλο μέρος των ελληνικών νοικοκυριών και μια αύξηση της τάξης των 2, 3 ή ακόμη και 4 ευρώ στο κιλό προστίθεται σε έναν ήδη επιβαρυμένο οικογενειακό προϋπολογισμό.
Και αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ενέργειας και καυσίμων δημιουργεί νέες αβεβαιότητες ενόψει του χειμώνα.
Η προειδοποίηση για τη φέτα, συνεπώς, δεν αφορά απλώς ένα ακόμη προϊόν που ακριβαίνει.
Αποτυπώνει ένα βαθύτερο πρόβλημα: τη συρρίκνωση της ελληνικής κτηνοτροφικής παραγωγής, η οποία όταν συναντά μια ισχυρή διεθνή ζήτηση μεταφράζεται τελικά σε υψηλότερες τιμές και για τον Έλληνα καταναλωτή.
Και εάν επιβεβαιωθεί το σενάριο των 16 ευρώ το κιλό, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά προϊόντα του ελληνικού τραπεζιού θα έχει μετατραπεί σε αισθητά ακριβότερη καθημερινή επιλογή.
