Η νέα διεθνής κρίση φέρνει ανατροπές στην αγορά, με τις προγραμματισμένες μειώσεις στα σούπερ μάρκετ να βρίσκονται πλέον στον αέρα. Το ενεργειακό κόστος και οι τιμές του πετρελαίου αλλάζουν τα δεδομένα για επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Η προσπάθεια για αποκλιμάκωση της ακρίβειας μέσω μειώσεων στις τιμές των προϊόντων στα σούπερ μάρκετ φαίνεται να συναντά νέα εμπόδια, πριν ακόμη τεθεί σε εφαρμογή. Οι τελευταίες διεθνείς εξελίξεις και η ένταση στη Μέση Ανατολή προκαλούν έντονη ανησυχία στην αγορά, καθώς αυξάνουν την αβεβαιότητα γύρω από το ενεργειακό κόστος, τις μεταφορές και τις πρώτες ύλες.
Το σχέδιο, που είχε συμφωνηθεί μεταξύ κυβέρνησης, βιομηχανίας και οργανωμένου λιανεμπορίου, προέβλεπε εθελοντικές μειώσεις τουλάχιστον 5% σε βασικές κατηγορίες προϊόντων από τις 31 Αυγούστου. Ωστόσο, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, οι συνθήκες έχουν πλέον μεταβληθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα να τίθεται υπό αμφισβήτηση η δυνατότητα εφαρμογής της συμφωνίας.
Η πορεία του πετρελαίου κρίνει τις τελικές τιμές
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι ο σημαντικότερος παράγοντας για το επόμενο διάστημα θα είναι η εξέλιξη των διεθνών τιμών του πετρελαίου. Από αυτές θα εξαρτηθεί όχι μόνο αν θα προχωρήσουν οι μειώσεις στις τιμές των προϊόντων, αλλά και το ύψος τους, καθώς και η διάρκειά τους.
Όπως επισημαίνουν, οι αρχικοί υπολογισμοί έγιναν σε ένα διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον, όταν υπήρχε μεγαλύτερη σταθερότητα στις διεθνείς αγορές. Σήμερα, όμως, το αυξημένο κόστος ενέργειας και μεταφορών δημιουργεί νέα δεδομένα για τις επιχειρήσεις.
Δύσκολη η εφαρμογή των μειώσεων
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι κατά τις διαπραγματεύσεις υπήρξαν διαφορετικές προσεγγίσεις ακόμη και εντός της κυβέρνησης, κυρίως ως προς το εύρος των μειώσεων.
Εκπρόσωποι της αγοράς σημειώνουν ότι η διαφορά μεταξύ μιας μείωσης της τάξης του 5% και μεγαλύτερων ποσοστών συνεπάγεται σημαντικό οικονομικό βάρος για τις επιχειρήσεις, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την υλοποίηση της πρωτοβουλίας υπό τις σημερινές συνθήκες.
Μικρότερες μειώσεις βλέπουν πλέον οι επιχειρήσεις
Ακόμη και όσοι εξακολουθούν να θεωρούν εφικτή την εφαρμογή του σχεδίου εμφανίζονται πλέον ιδιαίτερα επιφυλακτικοί.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, οι τελικές μειώσεις δύσκολα θα ξεπεράσουν κατά μέσο όρο το 6% έως 7%, ενώ ενδέχεται να διαφοροποιούνται ανάλογα με την κατηγορία των προϊόντων και τις εξελίξεις στο ενεργειακό κόστος.
Παράλληλα, αβεβαιότητα υπάρχει και για τη διάρκεια της πρωτοβουλίας, καθώς οι επιχειρήσεις θεωρούν ότι χωρίς αποκλιμάκωση του κόστους παραγωγής και λειτουργίας, αλλά και χωρίς πρόσθετες φορολογικές παρεμβάσεις, όπως αλλαγές στον ΦΠΑ, οποιαδήποτε μείωση θα έχει περιορισμένο χρονικό ορίζοντα.
Συνεχίζονται οι έλεγχοι στην αγορά
Την ίδια ώρα, οι αρμόδιες αρχές συνεχίζουν τους ελέγχους για φαινόμενα αισχροκέρδειας και παραβάσεων, ενώ το επόμενο διάστημα αναμένονται νέες αποφάσεις για την επιβολή προστίμων όπου εντοπίζονται παρατυπίες.
Η κυβέρνηση διαμηνύει ότι η επιτυχία της πρωτοβουλίας θα κριθεί αποκλειστικά από πραγματικές και μετρήσιμες μειώσεις στις τιμές των βασικών αγαθών και όχι από τις σχετικές εξαγγελίες.
Πλέον, το ενδιαφέρον στρέφεται στις επόμενες εβδομάδες, όταν θα φανεί αν η συμφωνία θα αναθεωρηθεί ή θα προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα που διαμορφώνει η διεθνής οικονομική συγκυρία. Μέχρι τότε, η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για τα ελληνικά νοικοκυριά.
