Ηλεκτρονικές αποδείξεις 2026: Ποιοι κινδυνεύουν με έξτρα φόρο 22% – Η παγίδα που μπορεί να κοστίσει εκατοντάδες ευρώ

Προσοχή στις ηλεκτρονικές αποδείξεις μέχρι το τέλος του 2026, καθώς οι φορολογούμενοι που δεν θα καλύψουν το απαιτούμενο ποσό δαπανών κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με πρόσθετο φόρο. Το όριο διαμορφώνεται κατά κανόνα στο 30% του ετήσιου εισοδήματος, ενώ το ποσό που υπολείπεται επιβαρύνεται με συντελεστή 22%. Υπάρχουν, ωστόσο, σημαντικές εξαιρέσεις, μειωμένα όρια και ειδικές κατηγορίες δαπανών που μπορούν να περιορίσουν τη φορολογική επιβάρυνση.

Ποιοι πρέπει να συγκεντρώσουν ηλεκτρονικές αποδείξεις

Περίπου 4,5 εκατομμύρια φορολογούμενους αφορά η υποχρέωση πραγματοποίησης ηλεκτρονικών δαπανών για αγορές αγαθών και υπηρεσιών.

Το μέτρο αφορά, μεταξύ άλλων, όσους αποκτούν εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα, αγροτική δραστηριότητα και ακίνητα.

Ο βασικός κανόνας προβλέπει ότι οι ηλεκτρονικές δαπάνες πρέπει να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 30% του πραγματικού ετήσιου εισοδήματος, με την επιφύλαξη των προβλεπόμενων εξαιρέσεων και ειδικών ρυθμίσεων.

Οι πληρωμές μπορούν να πραγματοποιούνται με χρεωστικές, πιστωτικές και προπληρωμένες κάρτες, μέσω ηλεκτρονικής τραπεζικής ή με υπηρεσίες όπως το IRIS.

Το μέτρο προβλέπεται να συνεχιστεί και το 2027.

Πόσος είναι ο πρόσθετος φόρος – Παραδείγματα

Το σημαντικότερο σημείο που πρέπει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι είναι ότι ο πρόσθετος φόρος δεν υπολογίζεται στο συνολικό εισόδημα, αλλά στο ποσό των ηλεκτρονικών αποδείξεων που λείπει.

Για παράδειγμα, ένας φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ χρειάζεται, κατά τον γενικό κανόνα, ηλεκτρονικές δαπάνες 6.000 ευρώ.

Εάν έχει πραγματοποιήσει μόνο 5.000 ευρώ, το έλλειμμα είναι 1.000 ευρώ και ο πρόσθετος φόρος ανέρχεται σε 220 ευρώ.

Ακολουθούν ενδεικτικά παραδείγματα:

Τα παραδείγματα αφορούν περιπτώσεις στις οποίες ισχύει ο γενικός κανόνας του 30%, χωρίς απαλλαγές ή ειδικές μειώσεις.

Ποιες ηλεκτρονικές πληρωμές υπολογίζονται

Στις επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνεται μεγάλο μέρος των καθημερινών αγορών και υπηρεσιών.

Μεταξύ αυτών είναι οι αγορές τροφίμων, ποτών, ειδών ένδυσης και υπόδησης, ειδών προσωπικής υγιεινής και καθαριότητας, ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, επίπλων και άλλων αγαθών.

Προσμετρώνται επίσης πολλές υπηρεσίες, όπως επισκευές, μεταφορές και υπηρεσίες υγείας, ανάλογα με την προβλεπόμενη κατηγοριοποίησή τους.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε πληρωμές όπως τα ενοίκια, οι φόροι, οι δόσεις δανείων και ορισμένες άλλες υποχρεώσεις, καθώς δεν αποτελούν αυτομάτως επιλέξιμες αποδείξεις για την κάλυψη του 30%.

Μπορούν, όμως, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να επηρεάσουν το απαιτούμενο ποσοστό δαπανών.

Ποιες αποδείξεις μετρούν διπλά

Ειδική μεταχείριση προβλέπεται για ορισμένες δαπάνες υπηρεσιών υγείας.

Στις περιπτώσεις που υπάγονται στη σχετική ρύθμιση, οι ηλεκτρονικές πληρωμές για ιατρικές υπηρεσίες προσμετρώνται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ποσού.

Έτσι, μια επιλέξιμη ιατρική δαπάνη 100 ευρώ μπορεί να προσμετρηθεί ως 200 ευρώ.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο φορολογούμενος λαμβάνει επιστροφή 100 ευρώ. Σημαίνει ότι η συγκεκριμένη δαπάνη υπολογίζεται με αυξημένη αξία για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου.

Ποιες υπηρεσίες δίνουν πρόσθετο φορολογικό όφελος

Ξεχωριστή ρύθμιση αφορά ορισμένες υπηρεσίες επαγγελματιών, όπως υδραυλικών, ηλεκτρολόγων, κομμωτηρίων και άλλων επιλέξιμων κατηγοριών.

Για τις δαπάνες που εμπίπτουν στη σχετική διάταξη προβλέπεται μείωση του φορολογητέου εισοδήματος κατά ποσοστό 30% της επιλέξιμης δαπάνης, με συνολικό ανώτατο όριο μείωσης 5.000 ευρώ.

Χρειάζεται, ωστόσο, να γίνει μια βασική διάκριση: η μείωση του φορολογητέου εισοδήματος δεν ισοδυναμεί με ισόποση μείωση του τελικού φόρου.

Το πραγματικό φορολογικό όφελος εξαρτάται από την κλίμακα φορολόγησης και τις προϋποθέσεις εφαρμογής της ρύθμισης.

Πότε το όριο πέφτει από το 30% στο 20%

Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες το απαιτούμενο ποσό ηλεκτρονικών αποδείξεων περιορίζεται.

Ειδικότερα, όταν οι πληρωμές για φόρο εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, ενοίκια και τοκοχρεολυτικές δόσεις δανείων υπερβαίνουν συνολικά το 60% του πραγματικού ετήσιου εισοδήματος, το απαιτούμενο ποσοστό ηλεκτρονικών δαπανών μπορεί να μειωθεί στο 20%, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Για παράδειγμα, σε εισόδημα 20.000 ευρώ, το γενικό όριο των 6.000 ευρώ μειώνεται στα 4.000 ευρώ εάν εφαρμόζεται η συγκεκριμένη εξαίρεση.

Για φορολογούμενους με κατασχεμένους τραπεζικούς λογαριασμούς προβλέπεται επίσης ειδικό όριο απαιτούμενων δαπανών 5.000 ευρώ.

Τι ισχύει για τους συζύγους

Οι ηλεκτρονικές δαπάνες υπολογίζονται ατομικά για κάθε σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης.

Ωστόσο, σε περίπτωση κοινής φορολογικής δήλωσης, μπορεί να αξιοποιηθεί το πλεόνασμα ηλεκτρονικών δαπανών του ενός για να καλυφθεί τυχόν έλλειμμα του άλλου, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις.

Αυτό σημαίνει ότι ένα ζευγάρι δεν χρειάζεται απαραίτητα να έχει κατανείμει τις ηλεκτρονικές πληρωμές του με απόλυτη αναλογία προς το εισόδημα καθενός, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις μεταφοράς του πλεονάζοντος ποσού.

Ποιοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση

Από την υποχρέωση συγκέντρωσης ηλεκτρονικών αποδείξεων εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογουμένων.

Σε αυτές περιλαμβάνονται άτομα που έχουν συμπληρώσει το 70ό έτος της ηλικίας τους, όσοι υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία, καθώς και ορισμένοι κάτοικοι μικρών χωριών και νησιών, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Η απαλλαγή λόγω κατοικίας σε μικρό οικισμό δεν εφαρμόζεται ανεξαιρέτως σε κάθε χωριό ή νησί. Ιδιαίτερα για τους κατοίκους τουριστικών περιοχών χρειάζεται προσοχή στις ειδικές προϋποθέσεις του νόμου.

Γιατί χρειάζεται έλεγχος πριν από τις 31 Δεκεμβρίου

Η υποχρέωση ηλεκτρονικών δαπανών αφορά ολόκληρο το φορολογικό έτος και όχι μόνο τις τελευταίες εβδομάδες του.

Ωστόσο, καθώς πλησιάζει το τέλος του 2026, οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα να ελέγξουν τις πληρωμές που έχουν ήδη πραγματοποιήσει και να υπολογίσουν εάν καλύπτουν το απαιτούμενο ποσό.

Ο έλεγχος μπορεί να γίνει μέσα από τις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών και των καρτών, με προσοχή στις κατηγορίες που αναγνωρίζονται φορολογικά.

Το βασικό συμπέρασμα είναι απλό: όσοι υπάγονται στην υποχρέωση και δεν καλύψουν το απαιτούμενο ποσό ηλεκτρονικών δαπανών κινδυνεύουν να επιβαρυνθούν με πρόσθετο φόρο 22% επί της διαφοράς.

Γι’ αυτό ο έγκαιρος έλεγχος των δαπανών μπορεί να αποτρέψει μια δυσάρεστη έκπληξη κατά την εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης του 2027.