Ηλεκτρονικές αποδείξεις: Ποιοι κινδυνεύουν με έξτρα φόρο 22% – Τα ποσά που πρέπει να καλύψουν μέχρι το τέλος του 2026

Προθεσμία μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026 έχουν οι φορολογούμενοι για να καλύψουν το απαιτούμενο ποσό ηλεκτρονικών δαπανών και να αποφύγουν πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση. Όσοι δεν συγκεντρώσουν τις απαραίτητες ηλεκτρονικές αποδείξεις κινδυνεύουν να πληρώσουν επιπλέον φόρο 22% επί του ποσού που τους λείπει. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από τους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά και από όσους δεν γνωρίζουν ότι δικαιούνται μειωμένο όριο ή απαλλαγή.

Αντίστροφη μέτρηση για τις ηλεκτρονικές αποδείξεις

Λίγες εβδομάδες απομένουν μέχρι το τέλος του 2026 και εκατομμύρια φορολογούμενοι καλούνται να ελέγξουν εάν έχουν πραγματοποιήσει τις απαιτούμενες δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.

Η υποχρέωση αφορά, κατά κανόνα, την κάλυψη του 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος μέσω συναλλαγών με τραπεζικές κάρτες, e-banking και άλλα αναγνωρισμένα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.

Εάν το απαιτούμενο ποσό δεν καλυφθεί, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος 22% επί της διαφοράς ανάμεσα στις ηλεκτρονικές δαπάνες που απαιτούνται και σε εκείνες που πραγματοποιήθηκαν.

Το μέτρο αφορά περίπου 4,5 εκατομμύρια φορολογουμένους με εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματική και αγροτική δραστηριότητα, καθώς και ακίνητη περιουσία.

Η ίδια υποχρέωση προβλέπεται να ισχύσει και για το φορολογικό έτος 2027.

Πόσες ηλεκτρονικές αποδείξεις χρειάζονται ανάλογα με το εισόδημα

Ο βασικός κανόνας προβλέπει ηλεκτρονικές δαπάνες ίσες με το 30% του πραγματικού ετήσιου εισοδήματος, με ανώτατο απαιτούμενο ποσό τις 20.000 ευρώ.

Αυτό σημαίνει ότι όσο αυξάνεται το εισόδημα, αυξάνεται και το ποσό των συναλλαγών που πρέπει να έχουν εξοφληθεί ηλεκτρονικά, μέχρι το προβλεπόμενο πλαφόν.

Αναλυτικός πίνακας

Για εισοδήματα που υπερβαίνουν περίπου τις 66.667 ευρώ, το απαιτούμενο ποσό περιορίζεται στο ανώτατο όριο των 20.000 ευρώ.

Πώς υπολογίζεται ο πρόσθετος φόρος 22%

Ο πρόσθετος φόρος δεν επιβάλλεται στο σύνολο του εισοδήματος ούτε στο σύνολο των ηλεκτρονικών αποδείξεων που έπρεπε να συγκεντρωθούν.

Υπολογίζεται αποκλειστικά στο ποσό που υπολείπεται από το απαιτούμενο όριο.

Για παράδειγμα, φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ πρέπει να έχει πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές δαπάνες 6.000 ευρώ.

Εάν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου έχει πραγματοποιήσει μόνο 4.000 ευρώ, θα εμφανίζει έλλειμμα 2.000 ευρώ.

Στην περίπτωση αυτή, ο πρόσθετος φόρος θα ανέλθει σε 440 ευρώ.

Παραδείγματα πρόσθετης επιβάρυνσης

Η επιβάρυνση θα προκύψει κατά την εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης για τα εισοδήματα του 2026, η οποία θα υποβληθεί το 2027.

Γιατί χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή από τους ελεύθερους επαγγελματίες

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες αποτελούν μία από τις κατηγορίες που χρειάζεται να ελέγξουν προσεκτικά την κάλυψη των ηλεκτρονικών δαπανών.

Ο λόγος είναι ότι το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, μαζί με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις, μπορεί να αυξήσει το εισόδημα που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της σχετικής υποχρέωσης.

Έτσι, ένας επαγγελματίας ενδέχεται να θεωρεί ότι έχει πραγματοποιήσει αρκετές ηλεκτρονικές πληρωμές με βάση τα πραγματικά του έσοδα, αλλά να διαπιστώσει ότι δεν καλύπτει το απαιτούμενο ποσό λόγω του τεκμαρτού προσδιορισμού.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να εξετάζεται εγκαίρως η φορολογική εικόνα του επαγγελματία και όχι μόνο το ύψος των αγορών που έχει πραγματοποιήσει.

Πότε το απαιτούμενο ποσοστό μειώνεται στο 20%

Για ορισμένους φορολογουμένους προβλέπεται μειωμένο ποσοστό ηλεκτρονικών δαπανών.

Ειδικότερα, όταν οι πληρωμές για φόρο εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, ενοίκια και τοκοχρεολυτικές δόσεις δανείων υπερβαίνουν αθροιστικά το 60% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος, το απαιτούμενο ποσοστό ηλεκτρονικών αποδείξεων περιορίζεται στο 20%.

Για παράδειγμα, φορολογούμενος με εισόδημα 20.000 ευρώ θα χρειαζόταν κανονικά ηλεκτρονικές δαπάνες 6.000 ευρώ.

Εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις για το μειωμένο ποσοστό, το απαιτούμενο ποσό περιορίζεται στις 4.000 ευρώ.

Η διαφοροποίηση αυτή μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική για νοικοκυριά με υψηλές υποχρεώσεις σε σχέση με το εισόδημά τους.

Τι ισχύει για τους κατασχεμένους τραπεζικούς λογαριασμούς

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για φορολογουμένους των οποίων οι τραπεζικοί λογαριασμοί έχουν κατασχεθεί.

Στις περιπτώσεις αυτές, το απαιτούμενο όριο ηλεκτρονικών δαπανών περιορίζεται στις 5.000 ευρώ, σύμφωνα με τους όρους της σχετικής ρύθμισης.

Αυτό σημαίνει ότι δεν εφαρμόζεται χωρίς περιορισμό ο γενικός κανόνας του 30%, όταν συντρέχουν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Ποιες δαπάνες μετρούν για τις ηλεκτρονικές αποδείξεις

Στον υπολογισμό μπορούν να περιλαμβάνονται πολλές από τις καθημερινές αγορές και πληρωμές των νοικοκυριών, εφόσον ανήκουν στις επιλέξιμες κατηγορίες και έχουν εξοφληθεί ηλεκτρονικά.

Ενδεικτικά περιλαμβάνονται:

• Αγορές τροφίμων, ποτών, ενδυμάτων και υποδημάτων.
• Είδη προσωπικής υγιεινής, καθαριότητας και οικιακής χρήσης.
• Ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, έπιπλα και διαρκή καταναλωτικά αγαθά.
• Υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης.
• Επιλέξιμες πληρωμές λογαριασμών και κοινοχρήστων.
• Ιατρικές επισκέψεις, εξετάσεις και άλλες αναγνωριζόμενες υπηρεσίες.

Η αναγνώριση κάθε δαπάνης εξαρτάται από την κατηγορία στην οποία υπάγεται σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία.

Ποιες πληρωμές δεν υπολογίζονται

Δεν προσμετρώνται όλες οι συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσω τραπεζών ή καρτών.

Από τον υπολογισμό των απαιτούμενων ηλεκτρονικών αποδείξεων εξαιρούνται, μεταξύ άλλων:

• Τα ενοίκια.
• Οι πληρωμές φόρων και τελών προς το Δημόσιο.
• Οι δόσεις δανείων.
• Οι αγορές ακινήτων.
• Οι αγορές οχημάτων, σκαφών και αεροσκαφών.
• Οι καταβολές για αποταμιευτικά και επενδυτικά προϊόντα.

Επομένως, το γεγονός ότι μια πληρωμή έγινε μέσω e-banking δεν σημαίνει απαραίτητα ότι προσμετράται στην κάλυψη του απαιτούμενου ποσού.

Ποιοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση

Η νομοθεσία προβλέπει απαλλαγές για συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογουμένων.

Στις περιπτώσεις που αναφέρονται περιλαμβάνονται οι πολίτες ηλικίας άνω των 70 ετών, οι οπλίτες που υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία, καθώς και κάτοικοι συγκεκριμένων μικρών οικισμών και νησιών, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Ειδικότερα, αναφέρονται μόνιμοι κάτοικοι χωριών με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και νησιών με πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους, εφόσον πληρούνται οι σχετικοί περιορισμοί, μεταξύ των οποίων και εκείνοι που αφορούν τον τουριστικό χαρακτήρα των περιοχών.

Η υπαγωγή σε κάποια από τις εξαιρέσεις πρέπει να εξετάζεται με βάση τις ακριβείς νόμιμες προϋποθέσεις.

Τι ισχύει για τα ζευγάρια

Οι ηλεκτρονικές δαπάνες δηλώνονται ατομικά από κάθε σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης.

Ωστόσο, σε περίπτωση κοινής φορολογικής δήλωσης, προβλέπεται η δυνατότητα συμψηφισμού της υπερκάλυψης του απαιτούμενου ποσού από τον έναν σύζυγο με το έλλειμμα του άλλου.

Αυτό σημαίνει ότι, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, το επιπλέον ποσό ηλεκτρονικών δαπανών του ενός μέλους μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη των απαιτήσεων του άλλου.

Τι δείχνουν τα στοιχεία της ΑΑΔΕ

Η σημασία της έγκαιρης κάλυψης των ηλεκτρονικών αποδείξεων αποτυπώνεται και στα στοιχεία για τις πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις προηγούμενων ετών.

Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρατίθενται, ο συνολικός πρόσθετος φόρος λόγω ανεπαρκών ηλεκτρονικών δαπανών για το 2024 ανήλθε σε 87,21 εκατ. ευρώ.

Το αντίστοιχο ποσό για το 2023 είχε διαμορφωθεί στα 55,48 εκατ. ευρώ.

Πρόκειται για αύξηση περίπου 57% μέσα σε έναν χρόνο.

Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν το οικονομικό αποτέλεσμα που μπορεί να έχει η μη κάλυψη των απαιτούμενων ηλεκτρονικών δαπανών.

Τι πρέπει να κάνουν οι φορολογούμενοι μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου

Οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα να ελέγξουν τις ηλεκτρονικές πληρωμές τους και να διαπιστώσουν εάν έχουν καλύψει το απαιτούμενο όριο.

Τα σχετικά ποσά προσυμπληρώνονται από την ΑΑΔΕ στη φορολογική δήλωση, με βάση τα στοιχεία που διαβιβάζονται από τους παρόχους πληρωμών.

Υπάρχει δυνατότητα διόρθωσης, εφόσον ο φορολογούμενος διαθέτει τα απαραίτητα δικαιολογητικά που τεκμηριώνουν τις επιλέξιμες συναλλαγές.

Το βασικό σημείο προσοχής είναι ότι η προθεσμία για τις δαπάνες του φορολογικού έτους 2026 λήγει στις 31 Δεκεμβρίου. Όσοι εμφανίζουν έλλειμμα έχουν μέχρι τότε τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν επιλέξιμες ηλεκτρονικές πληρωμές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι χρειάζεται να κάνουν περιττές αγορές αποκλειστικά για φορολογικούς λόγους.

Η έγκαιρη καταγραφή των συναλλαγών και ο έλεγχος των προβλεπόμενων εξαιρέσεων μπορούν να αποτρέψουν δυσάρεστες εκπλήξεις κατά την εκκαθάριση της επόμενης φορολογικής δήλωσης.