Οι μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS, mobile banking και τραπεζικών λογαριασμών έχουν γίνει πλέον καθημερινότητα. Γονείς στέλνουν χρήματα στα παιδιά τους, σύζυγοι μεταφέρουν ποσά μεταξύ λογαριασμών, φίλοι μοιράζονται έξοδα και συγγενείς βοηθούν οικονομικά ο ένας τον άλλον.
Το γεγονός όμως ότι μία συναλλαγή πραγματοποιείται ηλεκτρονικά δεν σημαίνει ότι παύει να έχει φορολογικό χαρακτήρα.
Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι κάθε μεταβίβαση περιουσιακού στοιχείου ή χρηματικού ποσού που έχει χαρακτήρα δωρεάς ή γονικής παροχής εμπίπτει στο σχετικό φορολογικό πλαίσιο.
Το IRIS δεν αλλάζει τη φύση της συναλλαγής
Το IRIS είναι απλώς τρόπος μεταφοράς χρημάτων.
Δεν δημιουργεί ξεχωριστό φορολογικό καθεστώς.
Αν κάποιος μεταφέρει 30 ευρώ σε έναν φίλο επειδή εκείνος πλήρωσε το κοινό τραπέζι, η οικονομική πραγματικότητα είναι διαφορετική από το να μεταφέρει 30.000 ευρώ χωρίς αντάλλαγμα.
Η φορολογική αντιμετώπιση εξετάζει τον πραγματικό χαρακτήρα της συναλλαγής.
Πότε υπάρχει δωρεά
Δωρεά υπάρχει όταν ένα πρόσωπο μεταβιβάζει περιουσία ή χρήματα σε άλλο χωρίς αντίστοιχο αντάλλαγμα.
Αυτό μπορεί να συμβεί με τραπεζική μεταφορά, με IRIS ή με άλλο τραπεζικό εργαλείο.
Η ηλεκτρονική μορφή της συναλλαγής δεν αναιρεί το γεγονός ότι πρόκειται για μεταβίβαση περιουσίας.
Το σημαντικό αφορολόγητο των 800.000 ευρώ
Για πρόσωπα της Α’ κατηγορίας συγγένειας, δηλαδή μεταξύ άλλων γονείς και παιδιά, συζύγους και πρόσωπα που εμπίπτουν στις προβλεπόμενες στενές συγγενικές σχέσεις, υπάρχει ιδιαίτερα υψηλό αφορολόγητο όριο.
Χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές μπορούν να είναι αφορολόγητες έως 800.000 ευρώ, όταν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις και η μεταφορά γίνεται μέσω του τραπεζικού συστήματος. Για ποσό που υπερβαίνει το όριο εφαρμόζεται φορολόγηση σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.
Το κρίσιμο όμως είναι ότι «αφορολόγητο» δεν σημαίνει «αδήλωτο».
Η δήλωση εξακολουθεί να απαιτείται
Ένα από τα πιο επικίνδυνα λάθη είναι η αντίληψη ότι επειδή μία γονική παροχή βρίσκεται κάτω από τις 800.000 ευρώ δεν χρειάζεται να γίνει τίποτε.
Η διαδικασία δήλωσης δωρεάς ή γονικής παροχής εξακολουθεί να έχει σημασία.
Η ΑΑΔΕ παρέχει ηλεκτρονική διαδικασία υποβολής δηλώσεων ακόμη και όταν δεν συντάσσεται συμβολαιογραφικό έγγραφο.
Τι γίνεται με τα μικρά ποσά
Δεν υπάρχει λόγος πανικού για τις συνηθισμένες καθημερινές συναλλαγές.
Η επιστροφή χρημάτων για κοινό λογαριασμό, η πληρωμή της συμμετοχής σε ένα ταξίδι ή η αποστολή ενός μικρού ποσού για συγκεκριμένο έξοδο δεν αντιμετωπίζεται αυτομάτως ως φορολογητέα δωρεά.
Σημασία έχουν η αιτία, το ύψος, η συχνότητα και η συνολική εικόνα.
Πότε μπορεί να χτυπήσει «καμπανάκι»
Μεγάλα ποσά χωρίς εμφανή αιτιολογία μπορούν να προκαλέσουν ερωτήματα σε έναν φορολογικό έλεγχο.
Αυτό γίνεται ιδιαίτερα σημαντικό όταν ο λήπτης χρησιμοποιεί τα χρήματα για αγορά ακινήτου, αυτοκινήτου ή άλλου περιουσιακού στοιχείου.
Τότε μπορεί να χρειαστεί να δικαιολογήσει την προέλευση των κεφαλαίων.
Κοινός λογαριασμός δεν σημαίνει ότι όλα είναι αυτόματα αφορολόγητα
Άλλη συχνή παρανόηση αφορά τους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς.
Η ύπαρξη συνδικαιούχου δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε κίνηση μεγάλου ποσού μεταξύ των εμπλεκομένων δεν έχει φορολογικές συνέπειες.
Η ΑΑΔΕ έχει εκδώσει ειδικές διευκρινίσεις ακόμη και για τη μεταχείριση κοινών λογαριασμών σε κληρονομικές περιπτώσεις.
Η αιτιολογία της μεταφοράς βοηθά
Η σωστή αναγραφή αιτιολογίας σε μία τραπεζική συναλλαγή δεν υποκαθιστά τις νόμιμες δηλώσεις, είναι όμως χρήσιμη.
Άλλο «επιστροφή εξόδων», άλλο «ενοίκιο», άλλο «δάνειο» και άλλο «γονική παροχή».
Μία γενική μεταφορά χωρίς αιτιολογία μπορεί σε έναν μεταγενέστερο έλεγχο να απαιτήσει περισσότερες εξηγήσεις.
Τι πρέπει να κάνει κάποιος πριν μεταφέρει μεγάλο ποσό
Εάν πρόκειται για πραγματική δωρεά ή γονική παροχή σημαντικού ποσού, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να προηγηθεί η σωστή φορολογική διαδικασία.
Έτσι το ποσό μπορεί να χρησιμοποιηθεί αργότερα νόμιμα για κάλυψη τεκμηρίων ή αγορά περιουσιακού στοιχείου χωρίς να δημιουργούνται ερωτήματα για την προέλευσή του.
Το βασικό συμπέρασμα
Το IRIS δεν αποτελεί «φορολογικά αόρατο» τρόπο αποστολής χρημάτων.
Είναι τραπεζική συναλλαγή όπως οι υπόλοιπες.
Για μικρές καθημερινές μεταφορές δεν χρειάζεται υπερβολικός φόβος. Για μεγάλες, όμως, δωρεές και γονικές παροχές, το κλειδί είναι η σωστή δήλωση και η τήρηση της τραπεζικής διαδρομής.
