Οι μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS έχουν μπει για τα καλά στην καθημερινότητά μας. Μοιραζόμαστε τον λογαριασμό σε ένα εστιατόριο, επιστρέφουμε σε έναν φίλο τα χρήματα για ένα ταξί, ένας γονιός στέλνει χρήματα στο παιδί του ή ένας παππούς δίνει χαρτζιλίκι στο εγγόνι του.
Το γεγονός, όμως, ότι τα χρήματα περνούν ηλεκτρονικά από τραπεζικό λογαριασμό δεν σημαίνει ότι κάθε μεταφορά αποτελεί αυτομάτως εισόδημα ή δωρεά που φορολογείται.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι απλώς το ποσό ούτε το γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκε το IRIS. Σημασία έχουν η αιτία της συναλλαγής, η συχνότητά της και η συνολική εικόνα των κινήσεων.
Υπάρχει ποσό κάτω από το οποίο είμαστε «ασφαλείς»;
Εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις.
Δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας του τύπου «μέχρι 50, 100 ή 500 ευρώ η Εφορία δεν ασχολείται και από εκεί και πάνω φορολογεί».
Μια μεταφορά μεγαλύτερου ποσού δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε φορολογητέο εισόδημα, όπως και πολλές μικρότερες μεταφορές δεν είναι κατ’ ανάγκη αδιάφορες εάν στην πραγματικότητα αποτελούν πληρωμές για επαγγελματική δραστηριότητα.
Η αιτία για την οποία καταβάλλονται τα χρήματα είναι αυτή που έχει σημασία.
Πλήρωσες τον λογαριασμό και σου έστειλαν τα χρήματα μέσω IRIS
Ένα από τα πιο συνηθισμένα παραδείγματα είναι η έξοδος μιας παρέας.
Τέσσερις φίλοι πηγαίνουν για φαγητό και ο ένας πληρώνει με την κάρτα του ολόκληρο τον λογαριασμό των 80 ευρώ. Οι υπόλοιποι τρεις τού στέλνουν στη συνέχεια μέσω IRIS το ποσό που τους αναλογεί.
Τα χρήματα αυτά δεν αποτελούν κανονικά εισόδημα του ανθρώπου που πλήρωσε τον λογαριασμό. Πρόκειται ουσιαστικά για επιστροφή χρημάτων και επιμερισμό ενός κοινού εξόδου.
Ανάλογες περιπτώσεις μπορεί να έχουμε όταν ένας φίλος πληρώνει το ταξί, όταν ένα άτομο κλείνει ένα ξενοδοχείο για ολόκληρη την παρέα ή αγοράζει εισιτήρια και στη συνέχεια οι υπόλοιποι του επιστρέφουν το μερίδιό τους.
Τι συμβαίνει όταν στέλνουν χρήματα γονείς και παππούδες
Ιδιαίτερα συχνές είναι και οι μεταφορές μεταξύ συγγενών.
Ένας γονιός μπορεί, για παράδειγμα, να στέλνει χρήματα στο παιδί του που σπουδάζει για τις καθημερινές του ανάγκες ή ένας παππούς να μεταφέρει ένα μικρό ποσό στο εγγόνι του.
Η χρήση του IRIS δεν αλλάζει από μόνη της τη φύση της συναλλαγής.
Εκείνο που έχει σημασία είναι τι πραγματικά αντιπροσωπεύουν τα χρήματα και, όταν πρόκειται πράγματι για χρηματική δωρεά ή γονική παροχή σημαντικού ποσού, εφαρμόζονται οι αντίστοιχοι φορολογικοί κανόνες.
Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο γνωστό αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.
Για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές μεταξύ προσώπων της Α’ κατηγορίας συγγένειας προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις και η μεταφορά πραγματοποιείται μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται στενοί συγγενείς που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορεί κάποιος να μεταφέρει οποιοδήποτε μεγάλο ποσό σε οποιονδήποτε χωρίς φορολογικές συνέπειες.
Άλλοι κανόνες ισχύουν, για παράδειγμα, για μια πραγματική χρηματική δωρεά μεταξύ φίλων.
Πότε μπορεί να ενδιαφερθεί η Εφορία
Η κατάσταση γίνεται διαφορετική όταν οι συναλλαγές παύουν να μοιάζουν με συνηθισμένες καθημερινές μεταφορές.
Ένα περιστασιακό ποσό 15 ευρώ για ένα ταξί είναι διαφορετικό από το να εμφανίζονται στον λογαριασμό κάποιου συνεχείς εισροές χρημάτων χωρίς προφανή αιτιολογία.
Εάν προκύψει ένα σταθερό μοτίβο σημαντικών συναλλαγών, μπορεί να χρειαστεί να διερευνηθεί η πραγματική αιτία τους.
Τα χρήματα μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση, να αποτελούν δωρεά. Μπορεί όμως να αποτελούν και αμοιβή για υπηρεσίες ή έσοδα από κάποια οικονομική δραστηριότητα.
Και εκεί ακριβώς αλλάζει η φορολογική αντιμετώπιση.
Το λάθος που πρέπει να αποφεύγεται
Επειδή το IRIS χρησιμοποιείται πλέον με την ίδια ευκολία που κάποτε ανταλλάσσαμε μετρητά, δημιουργείται εύκολα η εντύπωση ότι όλες οι μεταφορές είναι ίδιες.
Δεν είναι.
Άλλο είναι:
«Σου στέλνω τα 20 ευρώ που μου αναλογούν για το φαγητό»
και άλλο:
να λαμβάνει κάποιος συστηματικά χρήματα από διαφορετικά πρόσωπα ως αντάλλαγμα για προϊόντα ή υπηρεσίες.
Το μέσο πληρωμής μπορεί να είναι το ίδιο. Η φορολογική φύση της συναλλαγής είναι εντελώς διαφορετική.
Τι πρέπει να κρατήσουν όσοι χρησιμοποιούν IRIS
Επομένως, όσοι χρησιμοποιούν IRIS για τις καθημερινές τους συναλλαγές δεν χρειάζεται να θεωρούν ότι κάθε μεταφορά χρημάτων δημιουργεί αυτομάτως φορολογική υποχρέωση.
Δεν υπάρχει ένα μαγικό ποσό που χωρίζει τις «αθώες» από τις φορολογητέες μεταφορές.
Αυτό που μετρά είναι γιατί μεταφέρθηκαν τα χρήματα, από ποιον προς ποιον, πόσο συχνά συμβαίνει και τι πραγματικά αντιπροσωπεύουν οι συγκεκριμένες συναλλαγές.
Και γι’ αυτό μια απλή επιστροφή χρημάτων για το φαγητό μιας παρέας απέχει πολύ φορολογικά από τη συστηματική είσπραξη ποσών χωρίς εμφανή αιτία.
